Genealogie Nederland

 

Altijd al willen weten de geschiedenis van of wie uw voorvaderen waren?

 

Elke donateur van onze stichting kan beroep doen op onze commissie Genealogie.

Het is ons gelukt !!!

om alle achternamen die in Nederland voorkomen te verzamelen. Een monsterklus !!!

Ruim 320.000 Nederlandse achternamen hebben wij  kunnen verzamelen, alle aanwezige namen worden op desbetreffende pagina's genoemd, als aantallen naamdragers kleiner zijn dan 5 worden deze niet weergegeven.

Dat is in overeenstemming met internationaal gehanteerde normen. Later worden er links aan deze namen gekoppeld.

 

Gebruik bij vragen over Genealogie onderstaande contactformulier:

 

Nieuwsgierig naar je stamboom? Hieronder staan tips / adressen / links enzovoort waarmee je zelf moeiteloos je stamboom kunt uitzoeken, gewoon vanuit huis.

Maar schroom als donateur niet om beroep te doen op onze commissie Genealogie.

Stamboomonderzoek is een vorm van geschiedkunde die zich bezighoudt met het onderzoek naar de afstamming en verwantschap van een familie. Een andere term voor stamboomonderzoek is genealogie.

In onze overzichten zijn meer dan 320.000 familienamen opgenomen. 


Onze voorouders kenden slechts één roepnaam per persoon.
Pas in 1811 werd iedereen verplicht om een achternaam of familienaam te houden.
Familienamen zijn op verschillende manieren ontstaan. We onderscheiden o.a.:

Patroniemen: achternamen die zijn afgeleid van een voornaam. Dit kwam in Noord-Brabant en in Noord-Limburg meer voor dan in de rest van het land. Van een voornaam wordt dus een achternaam gemaakt. 
Iedere generatie kan dus een andere naam hebben. Vaak kun je meteen aan de naam horen dat het een patroniem is, maar dat is niet altijd het geval. 

Toponiemen: Namen met betrekking tot de leefruimte van de mens. Hiertoe behoren de namen van huizen, woonkernen, landerijen, wateren, gebieden, eilanden, enz.
Mensen die afkomstig waren uit een andere plaats werden naar die plaats genoemd. Waren er meerdere mensen met dezelfde voornaam, dan probeerde men preciezer aan te geven welke persoon men bedoelde. Soms werd die dan genoemd naar de plek waar die persoon woonde. 

Beroepen: Een achternaam werd soms ook afgeleid van het beroep.

Dierennamen: Soms werd een naam afgeleid van een dier.

Rare achternamen: In 1811 werd iedereen verplicht een achternaam te hebben. Sommige mensen dachten dat het maar tijdelijk zou zijn of ze vonden het maar flauwekul. Daarom gaven ze een rare naam op.

Boerderijnamen: Soms werden mensen genoemd naar de boerderij waar ze woonden. Boerderijnamen kwamen vooral voor in Oost-Nederland.

Persoonsaanduidingen: Soms werden mensen genoemd naar hun uiterlijk.

 

Zoeken in specifieke databases

 

 

Aan de slag met je stamboom:

  1. Wiewaswie en Open Archieven: Hier begin je. De informatie in Wiewaswie komt rechtstreeks uit de registers van de burgerlijke stand. Dat is de belangrijkste bron voor genealogisch onderzoek. Alle informatie uit de geboorte- huwelijks- en overlijdensaktes (126 miljoen personen) is online doorzoekbaar. Als je hiermee klaar bent, heb je je stamboom uitgezocht tot 1811, het jaar waarin de burgerlijke stand werd ingevoerd. En voorzover het gegevens uit Nederland betreft. Bob Coret biedt een bijzondere website: Open Archieven, waarop je genealogische bronnen van Nederlandse archieven kunt doorzoeken met behulp van open data. Eind 2017 bood Open Archieven 171 miljoen personen, inmiddels aanzienlijk meer dus dan WiewasWie.
  2. Geneanet. Het is nu tijd om te kijken of je je stamboom kunt aanvullen met gegevens die anderen gevonden hebben. Geneanet is een website waar vele (amateur)-genealogen hun gegevens met elkaar delen. Naar eigen opgave bevat de database van Geneanet meer van 400 miljoen namen. GenealogieOnline, (45 miljoen namen, ook van Bob Coret) gebruiken eveneens veel genealogen om hun stamboom te publiceren. Het daaraan gelieerde Stamboomforum heeft 89.000 gebruikers.
  3. Stamboomzoeker en GenDex Network. Ook hier maak je op een heel praktische manier gebruik van het stamboomonderzoek dat anderen al gedaan hebben. Op Stamboomzoeker en GenDex Network kun je op personen zoeken in stambomen op internet. Deze websites indexeren (door middel van een Gendex-bestand) gepubliceerde stambomen op het web en maken ze doorzoekbaar als één grote database. De zoekresultaten linken door naar de internetpagina waarop de gegevens van die persoon staan. Eén van die sites die Stamboomzoeker indexeert verdient eigenlijk een eigen vermelding: Graftombe. Deze site digitaliseert begraafplaatsen. Je kunt er gratis foto’s van graven opvragen.
  4. Digitale bronbewerkingen Nederland en België. En dan blijft er altijd een speld in een hooiberg over waarnaar je op zoek bent. Wees gewaarschuwd: deze hooiberg is enorm en succes is niet gegarandeerd. Deze website is in feite een bonte verzameling archiefbronnen die online of digitaal raadpleegbaar zijn. De informatie is gerubriceerd naar Nederlandse of Belgische provincie en je vindt er ook bijvoorbeeld beeldbanken en passagierslijsten. En ook op Archiefzoeker vind je allerhande literatuurbronnen. Op Archiefwiki vind je alle Nederlandse archieven.
  5. Familysearch. Familysearch is de website van the Church of Jesus Christ of Latter-Day Saints, oftewel de Mormonen. Dit kerkgenootschap beoefent genealogie vanuit religieuze overtuiging. Het mooie is dat de bronnen – van over de hele wereld – die de kerk heeft verzameld via internet zijn ontsloten en geraadpleegd kunnen worden.
  6. Cyndi’s List. Cyndi’s List is zonder twijfel de grootste verzameling weblinks naar genealogische sites wereldwijd: meer dan 290.000 links, waarmee je dus wel even zoet bent. De links zijn geografisch en thematisch gecategoriseerd.
  7. Het Nationaal Archief beheert waarschijnlijk de grootste archiefcollectie van Nederland. Via hun publiekswebsite GaHetNa kun je in de collectie van meer dan 125 km aan documenten, 14 miljoen foto’sen bijna 300.000 historische kaarten zoeken. Het Centraal Bureau voor Genealogie is het landelijk kennis- en documentatiecentrum voor stamboomonderzoek en verwante wetenschappen. Het is gevestigd op hetzelfde adres als het Nationaal Archief. Een deel van de collecties is online raadpleegbaar in de Digitale Studiezaal, bijvoorbeeld een uitgebreide collectie bidprentjes.
  8. Delpher. De Koninklijke Bibliotheek, in Den Haag naast het Nationaal Archief gehuisvest, beheert een enorme collectie boeken, kranten en tijdschriften (vanaf de eerste krant uit 1618 tot aan kranten uit de twintigste eeuw) die je eveneens online kunt doorzoeken. Hier vind je ook familieberichten die in kranten zijn gepubliceerd. Kijk daarvoor ook op Mensenlinq en Familieberichtenopinternet.
  9. Nederlandse Genealogische Vereniging. Via de website van de NGV kun je stamboomgegevens van aangesloten leden (10.000) doorzoeken. Verder vind je er alle informatie over de diensten die de vereniging te bieden heeft. Bekijk ook de pagina met genealogische software. Je hebt immers een geschikt computerprogramma nodig om de gegevens van je stamboom te registreren. De NGV heeft de beste op een rijtje gezet. Het is belangrijk dat een programma de internationale standaard Gedcom ondersteunt, zodat je gegevens met andere genealogen kunt uitwisselen. Goede programma’s zijn GensDataPro, Aldfaer, Brothers Keeper, Haza 21-Genealogie, Personal Ancestral File, Pro-Gen, Geneaal, Reunion, Oedipus II. Interactie met andere genealogen is eveneens mogelijk op Stamboom Forum (ruim 66 duizend leden).
  10. Nederlandse Familienamenbank. De Nederlandse Familienamenbank brengt de spreiding van familienamen in Nederland in beeld. Alle 314.000 namen die in 2007 bij de Gemeentelijke Basisadministratie geregistreerd waren, zijn opgenomen. Daarnaast zijn ook de namen van de volkstelling van 1947 opgenomen. Er zijn vergelijkbare sites voor België, Duitsland, Frankrijk Italië.

 

 

 

Tot ongeveer het eind van de middeleeuwen waren achternamen in de Nederlanden niet gebruikelijk, tenzij bij adellijke personen die er belang bij hadden hun afstamming via de achternaam te laten vastleggen. Omdat alleen een voornaam voor de herkenning van de persoon vaak niet voldoende was, werd daar dan een toevoeging aan gegeven die aangaf welke Jan of Marie dan bedoeld werd. De aard van deze toevoeging varieerde van regio tot regio. In veel streken werd hier het zogenaamde patroniem toegepast, een aanduiding die op de naam van de vader was gebaseerd. Jan de zoon van Willem werd dan Jan Willems, en Jan de zoon van Hendrik, Jan Hendriks. In andere streken werd de naam van de boerderij of plaats (toponiem) waar men woonde of een aanduiding van een eigenaardigheid (bijnaam) of het beroep van de persoon genomen.

In grotere plaatsen was echter ook naam plus patroniem niet voldoende om iemands identiteit uniek vast te stellen, en hier kwam de gewoonte om een familienaam te nemen. Na verloop van tijd, grofweg in de loop van de zeventiende eeuw, hadden in de steden (waar bijvoorbeeld meerdere wevers woonden zoals in Gent of Ieper) en in dichtbevolkte streken (zoals West-Nederland) de meeste mensen wel familienamen. In andere streken (zoals Groningen en Friesland) waren ze echter buiten de steden een zeldzaamheid. Daar hadden bijvoorbeeld alleen de hogere lagen een familienaam, of zelfs alleen de immigranten vanuit streken met familienamen. Bovendien was de overerving van familienamen vaak onregelmatig. Over het algemeen kreeg men de familienaam van de vader, maar soms ook die van de moeder of een van de grootouders. Ook kwam het voor dat na een aantal geslachten de familienaam werd gewijzigd of verdween.

In Oost-Nederland werden huisnamen als achternaam gebruikt. Daar heette men naar de boerderij waar men woonde. Zolang de boerderij van vader op zoon overgaat lijkt dat op een erfelijke geslachtsnaam. Mensen zijn daar soms nog steeds beter bekend bij hun boerderijnaam dan bij hun officiële achternaam. Soms is zelfs een combinatie van achternaam en boerderijnaam mogelijk, zoals Leferink op Reinink, Jagers op Akkerhuis, Busger op Vollenbroek en Scholte op Reimer. Het achtervoegsel '-ink', '-ing' of '-inga' hebben van oorsprong betrekking op 'bij de familie van'.

 

Om eenheid in de systemen te krijgen, werd in de Franse tijd (1799-1815) besloten dat iedereen die nog geen achternaam had er één moest kiezen, en dat achternamen altijd van vader op kind zouden overgaan. In grote delen van de Lage Landen waren namen al min of meer gefixeerd in de voorliggende periode, zodat voor deze personen alleen de vastliggende schrijfwijze nieuw was. Met name in het noorden van Nederland werden nog wel nieuwe achternamen gecreëerd. Dat sommige mensen bij wijze van protest een belachelijke naam als Naaktgeboren of Zondervan zouden hebben gekozen, is een hardnekkige mythe. De namen zijn vaak al ouder. Naaktgeboren is overigens een verhaspeling van het Duitse Nachgeboren, wat nageboren (geboren nadat de vader was gestorven, postuum) betekent. Dit verklaart ook de achternaam Posthumus.

Aanvankelijk was dit bevel zonder veel daadwerkelijke effectiviteit, maar met de invoering van de burgerlijke stand (18 november 1811) werd het dan toch menens, al werden gedurende geruime tijd nog 'vergeten' mensen van een achternaam voorzien. Vooral bij gehuwde vrouwen kwam het aanvankelijk wel voor dat men niet precies wist welke achternaam in een akte moest worden vermeld omdat bijvoorbeeld de vader en/of de eventuele broers al voor 1811 waren overleden en nog geen familienaam hadden gehad of omdat ze te ver weg woonden om precies te weten welke achternaam zij hadden aangenomen. Delen van Limburg en Zeeuws-Vlaanderen waren al eerder ingelijfd bij Frankrijk en kregen al in 1795 een burgerlijke stand.

Vanaf 1811 (of waar van toepassing 1795) was het zo dat een kind altijd de achternaam van de vader kreeg (als er geen vader bekend was, de vader wenste het niet te erkennen, of de moeder wenste de erkenning tegen te houden, kreeg het kind de naam van de moeder). De burgemeester heeft het voorrecht een naam te kiezen van een vondeling. Het was de gewoonte dat een getrouwde vrouw de achternaam van haar man voerde, maar officieel veranderde haar naam niet en hield ze haar 'meisjesnaam'.

 

Het archaïsche karakter van de spelling van de (Zeeuws-) Vlaamse familienamen, vergeleken met de moderner ogende schrijfwijze van de Nederlandse familienamen, is te verklaren door administratieve maatregelen die met een tijdsverschil van ruim 15 jaar werden genomen. De spelling van de zuidelijke familienamen is gefixeerd door de Fransen in 1795. Op dat moment bestond er nog geen standaardspelling voor het Nederlands, zodat in Vlaanderen diverse spellingswijzen voorkomen zoals Vandenbroecke, Vandenbroucke, Raedemaecker, Rademaekers etc. In Nederland, dat later onder Frans bewind is gekomen en waar dus ook later de burgerlijke stand is ingevoerd, was intussen in 1804 de spelling Siegenbeek ingevoerd, waarmee de spelling van het Nederlands voor het eerst genormeerd werd. De namen werden in het noorden dus in die nieuwe spelling vastgelegd, zodat in Nederland van de eerder genoemde voorbeelden vrijwel alleen de "Hollandse" varianten Van de(n) Broek en Rademaker(s) voorkomen. De spelling Siegenbeek sluit al redelijk aan bij de standaardspelling van tegenwoordig.