Verklaring van achternamen A

 

 

A.

Van, der Aa, Vera, Veraa, van de Ra, van (der) Ha. 1. Familienaam uit de waternaam Aa of A; water. Deze naam werd voor veel kleine waterloopjes gebruikt.

Aachen: Duitsland, plaatsnaam Aken.

Aafjes, Haafkens. Moedersnaam, verkleinvorm van Germaanse voornaam Ava.

Aal, Ael. Verraleweck, is van der Alewijk. Beroepsnaam. Frans anguille.

Aal, van van Ael, van den Adel. Plaatsnaam Aarle, uitspraak Aal.

Aalbers, Aalberse, Aalberts, Aelbers, Aelberse, Aalbrecht, Aalbrechtse, Aalbregtse,

Albrecht, Albrechts, Aalbersberg, Aulbers. Vadersnaam van de voornaam A(a)lbert, met een s verbuiging; van Aalbertszoon.

Aalderink, (van) Aalderinks, Eelderink, Aellerinck. Van Alardink, van de persoon Alard; Van Adelhard, van Alard en de zijnen. Naam van verschillende boerderijen in het oosten van het land als te Laren, Zelhem, Hertme en Breklenkamp, de havezate Den Alerdinck, gemeente Heino, heet wel Aalderink.

Aalders, Allders, Allder, Alder, Alders, Alderse, Alderson, Aldersons, Olders, Oolders. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam Aalderd, uit adel-hard.

Aalst, van Alst, van Aelst, van Haelst, van Halst. Mogelijk een vorm van alsem, Artemisia. 1. Plaatsnaam Aalst, Overijssel. 2. Plaatsnaam Aalst, (Noord-Brabant, Gelderland) 3. Plaatsnaam Aalst (Limburg).

Aalten (van), van Aelten, van Alten, (van) Naelten. 1. Naam uit de plaatsnaam Aalten (Gelderland). 2 Vadersnaam van de Germaanse voornaam Adelwald. Vooral Friese voornaam Aalt.

Aandekerk, Aendekerk, Hendekerk. Naar de woonplaats bij een kerk.

Aangeveld, Aengeveld. Naar de woonplaats aan het veld. (aan den Veld). Vergelijk Duits Amfeld.

Aanholt, van. Plaatsnaam Anholt bij Kleve of in Drenthe.

Aannenbergh, aan den Berg. Plaatsnaam.

Aantrekker, den. Van Middelnederlands aentrecken; aanlokken, verleiden (krijgsvolk), aanmonsteren. Bijnaam of beroepsnaam.

Aap. Bijnaam voor iemand met een gek gezicht of bezitter van een aap of naar een huisnaam. Duits Aff.

Ardennen, van, van Ardenen, Hardenne, Dardenne, Dardennes, D’ Ardenne, Dardinne, Dardaine. Plaats-, streeknaam Ardennen.

Aardema, Aarde, van der, Aartsma. Beroepsnaam voor iemand die met aarde werkt.

Aarle, van, Aarle. Plaatsnaam Aarle. 1. Aarle en Aarle-Rixtel in Noord Brabant (Nederland). 2. A(a)rle in Poppel.

Abbenijen, van, van Abbenij, van Abbeny, van Abbenyen, van Habberney. Familienaam uit een niet gelokaliseerde plaatsnaam (Antwerpen ?). Begin 18de eeuw komen ook volgende varianten voor: (van) Abberney, Van Habbenije, Halbernack, Van Habbern(e)y. De naam Halbernack zou ook kunnen verwijzen naar afkomst uit het Duitstalig gebied: kortnek. Een soldatennaam ?

Aaron, Aron, Arons, Arron, Ahron, Aronson, Aronsohn. Vadersnaam, Bijbelse voornaam Aaron.

Aarsen, van, van Aerssen, van den Aarssen. Plaatsnaam Arcen, Limburg.

Aarts, Aerts, Aert, Haert, Aardse, Aartsen, Aers, Ars, Haars, Hars, Haers, Haerts, Aarssens, Aarssen, Aarsen, Haerssens, Aertssens, Aertsens, Aertzen. Arts, Art, Artz, Harts, Arets, Arretz, Aretz, Arits, Aritz. 1. Vadersnaam van de Germaanse voornaam Arnoud. 2 of een korte vorm van Alaert. 3. Of een korte vorm van Adriaan.Aertgeerts; zoon van Aaert-Geerts of Arend-Geraart.

Abandon, Abandonné. Betekent in de steek gelaten, vondeling.

Abatte, Abate. Romaanse vorm uit Latijn abbas; abt.

Abbe, Abbes, Abben, Abbens, Abe, Aben, Aeben, Abé, Abs, Aps. Vadersnaam Abbé is een bakernaam, uit Oudnederlands Abbo, korte vorm van Albrecht. Abé kan een verfransende reïnterpretatie zijn, maar ook een grafîe voor Abbé.

*Abbeel, Abeel, Abeele, Abeels, Abbeel, Abbeels, Van den Abbeelen, Abelle, Abbeel, Abeels, Abeelen, Abelen, Abel, Abele, Abeles, Habel, Abiels, Abiel, Abielle. 1. Bijnaam naar iemands karakter of vorm van de abeel of populier. 2. Zonder ‘van’ naar de plaatsnaam Abeel, ten Abele. 3 Vadersnaam naar de Bijbelse voornaam Abel, Abelsma.

Abbema, Abma. Vadersnaam. Friese afleiding van Abbé.

Abbenbroek. Plaatsnaam, Zuid-Holland.

Abbenhuys, Abbenhuijs. Mogelijk naar de plaats Abbenhausen in Nederrijn-Saksen.

Abbenij, van, Abbenijen, van, van Abbeny, van Abbenyen, van Haberbey. Plaatsnaam.

Abbing, Abbink, Abbinck, Abbing, Abbingh, Abbinga. 1. bewoner van een erve Abbing, van de persoon Abbo, Abbé of Abbe, 1402 erve Abbingh te Veldwijk, Vorden, ook een te Vreden, Groenlo, 1428 Abbeking, 1627 Abbingh. 2. Plaatsnaam Abbing, verschillende plaatsen te Overijssel en Duitsland.

Abbott. Engels voor abt.

Abboud. About, Vadersnaam. Germaanse voornaam ad-bald; goed-stoutmoedig, Adabold.

Abdoel-Koudouzova. Arabische-Armeense dubbelnaam. Abdoel komt uit het Arabische abd-al: dienaar. K(o)ud(o)u is wellicht een variant van het Armeense Kud(u): ontdekking. De achteruitgang "zova" betekent zoveel als: dochter van.

Abeele, van den, van den Abeel, van den Abeelen, van den Abeelle, van Abell, van Abelle, van Abiel, van Abielle, van den Aebeele, van den Aebiele, van den Abbeel, van den Abbeelen, van Abelle, Van Habel. Familienaam uit de plaatsnaam Abeel: het middel Nederlandse Aubeel, Abele (in het Oudfrans Albel, Aubel) betekent witte boom, ratelpopulier. 

Abeloos, Abbeloos. Vadersnaam,knuffelvorm van de Germaanse bakernaam Abbé, van Adelbrecht.

Abelman, Abelmann. Duitse vadersnaam, afleiding van de Bijbelse voornaam Abel.

Abend. Bijnaam. Duits Abend; avond.

Abicht. Duits en Engels Habicht; havik, vergelijk Habex.

Abkoude, van, Abcouwer. Plaatsnaam Abcoude, Utrecht.

Abma, Abbema, Apma, Aben. Vadersnaam Ab, Friese uitgang –ma.

Abrahams, Abrahamse, Abrahamsen, Abrans, Abraham, Abrams, Abram, Abrahamsz, Braam, Braems. Vadernaams, met –s is Abrahamszoon, Hebreeuwse naam Abraham. Zo ook Abramsohn, Abrama, Abramé, Abrami, Abramo, Abrahamovic, Abrahamovics, Abrahamovits, Abrahamovicz, Abramawicz, Abramawitch, Abramovici, Abramavicz, Abramavitch, Abramow, Abramowicz, Abramowitsch, Abramowich, Abramowitz, Abramowski, Abramska, Abramski, Abramczyk, Abramzyk, Abrahamson.

Abrard, Abrar. Vadersnaam, vorm van Ebrard.

Abras. Franse bijnaam au Bras; met de arm.

Abrath. Duitse plaatsnaam Aprath in Wulfrath.

Absalon, Absalonne. Vadersnaam. Bijbelse voornaam Absalon en ook martelaars de Cesare en Cappadocie.

Abshoff. Plaatsnaam Abshof in Wipperfûrth.

Absil, Absile, Absil, Absilis, Absillis, Apsillis, Apsel. Moedersnaam uit de Germaanse voornaam Absildis.

Absin. Wellicht uit de plaatsnaam Ampsin, Luxemburg.

Abspoel. Plaatsnaam Ab(t)spoel bij Oegstgeest, Zuid-Holland en Egmond, Noord-Holland.

Abt, Abts, Abs, Apt, Apte, Apts, Aps, den Abt. Bijnaam naar een abt in een mysteriespel of naar een of ander dienstverband met een kloosterabt. Vergelijk Cardinaels, de Bisschop, de Meuni(n)ck, De Pape. Ook een huisnaam kan er aan ten grondslag liggen.

Achahbar, Akbar. Arabische naam met als betekenis: de grootste.

Act, Acht. 1 afleiding van Haacht. 2 afleiding van Ad (Ak) of van Grieks Achatès; trouwe compagnon.

Acacia. 1. Naam naar de boom, 2. Van Latijn Sint Achatius, vergelijk Duits Achatz, Achaz.

Acampo. Palma Campo; in de armen van de gemeenschap.

Achter, (van), van Hachter, an Hacter, van Achter, van Acter, van Achteren, Verachter, Verachtert, Veraghtert. Deze naam verwijst naar een woonplaats achter of aan de overkant van een bepaalde plaats. Of naar plaatsnamen die dezelfde oorsprong hebben. Komt nogal eens voor.

Ackaert, Accaert, Acar, Accard, Accart, Acart, Acquaert, Achar, Achard, Archard, Archart, Hackaert, Hackars, Hacquart, Hacquaert, Hackard, Hacat, Hacart, Hachard, Hacard, Haccart, Hachat, Hacha. Vadersnaam uit agi-hard; hoek, zwaard-sterk. Aghardus, Achardus.

Acarin, Accarain, Accarin. Vadersnaam. Romaanse vleivorm van Germaanse voornaam agi-hari; zwaard-leger.

Accou, Accoe, Acoe, Ackou, Acou. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam agi-wulf; scherp van het zwaard-wolf, Agulfus, Acculfus.

Achel, van, van Aggel, van Aggelen, van Eggel, van Eggelen. Plaatsnaam Achel, Limburg.

Achelman. Afleiding van Van Achel, Achenbach, plaatsnaam in Siegen en Breidenhach.

Achen, Achenne. Plaatsnaam Achêne of Aken

Acher, Aché, Ache: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam agi-hari; hoek, zwaard- leger: Agihar(ius), Acharius.

Achille, Achile. Vadersnaam. Griekse voornaam Achilles.

Achkroune. Uithangbord Limburg, acht kronen.

Achslogh. Bijnaam, Duits Arschloch; aarsgat.

Acht, van, van Agt, van Acht, van Achte. Plaatsnaam Acht, Noord-Brabant of bij Koblenz.

Achte, van, Achten van, van Agten. Plaatsnaam Achtene in Oostakker, Overijssel.

Achter, van, van Hachter, van Hacter, van Acther, van Acter, van Achteren, Verachter, Verachters, Veraghtert. Verwijst naar een woonplaats achter of aan de overkant van een bepaalde plaats.

Achterberg, Achterbergh, van, Achterburgh: Plaatsnaam Achterberg in Bentheim (Nedersaksen), Rhenen (Utrecht), bij Kempen (Nederlands Limburg) en in Dongen, (Noord-Brabant). Berg- en burg- namen werden vaak verward.

Achterdenbosch. Plaatsnaam Achter den Bos in Vollezele, Vlaams-Brabant.

Achtergaal, Achtergaele, Actergal. Bijnaam van nachtegaal.

Acke, ackx, Acx: Spelling voor Hacke. 1. Beroepsnaam naar de hak, de bijl. Beroepsbijnaam voor een houthakker. 2. Vadersnaam. Hakke, van Hanke, afgeleid van Johannes.

Ackeleyen, van, van Ackeleijen, van Acoleyen, van Acoleyn, Acoleijen, Accolay, Acolijen, Acolyen, van Acooleyen, van Accoleyn, Accolyen, van Akoleyen, Akoleijen, van Aroleyen, van Akelijen, van Akelije, Akelye, Akelijen, van Akeleyn, Akeleyen, Arcolie, Arcoly, Arcoulin, Haeckeleue, Haekelaeye, Hakelye, Hercolier, Hercoliers, Ockeley, Ockeleij, Okeley, Occolay. Familienaam naar de plaatsnaam Ackeleye, Acoleye, Accolay (naar akelei: groeiplaats).

Ackema. Vadersnaam. Friese afleiding van Germaanse bakernaam Akke. Vergelijk Hacken.

Acker, van, van Acker, Ackers, Akkers, Akre, Acqaire, van Ackere, van Acker, van (den) Akker, van den Acker, van den Ack, (van den) Aker, van Ackre, Vanackère. Familienaam uit de wijd verspreide plaatsnaam (ten) Acker, Akker: veld, akkerland.

Ackerbroek, van, den. Plaatsnaam moerassig land, Overpelt, Limburg, Mazenzele, Vlaams-Brabant, Schilde, Antwerpen.

Ackerman, Ackermans, Achermann, Akkerman, Akkermans, Akkermann, Ackkermans, Akerman, Acreman, Acmann. Afleiding van Van Acker of beroepsnaam van de akkerman, landbouwer. Ackermeier is de Duitse beroepsnaam van de akkerboer.

Ackerstaff: Plaatsnaam Ackerstaff bij Bentheim (Nedersaksen).

Ackerveken, van den, van den Akkerveken. Plaatsnaam Akkerveken; sluitboom aan een akker, in Wuustwezel, Antwerpen, vergelijk Valvekens.

Acolty. Klankverandering van Waals akott; knoeier, beunhaas.

Adam, Adams, Adamse, Adan, Adans, Adant, Adaams, Addams, Adoms, Addons, Adons, Adamsons, Adamson, Adamy, Adami, Adamo, Adan, Adang, Adank, Adant, Adans, Adem, Adems, Adama, Adema, Aden, Adens, D'Adam, Adatnski, Adatnska, Adamsa, Adamus, Adamuz, Adamini, Adamoli, Adamko, Adamku, Adamek, Adamiec, Adamiak, Adamcazk, Adamczak, Adamczijk, Adamczyk, Adamzyck, Adamietz, Adamitz, Adamowicz, Adamkiewicz, Adamkewicz, Adamowski, Adamczwski, Adamczewska, Adamszewski: De vormen met n zijn Frans, omdat Frans -am/-an/-en homofoon zijn: Vadersnaam. Bijbelse voornaam Adam.

Addisson, Addison. Engelse vadersnaam, zoon van Addy, afleiding van de voornaam Adam of Germaanse voornaam Ado.

Adé. Vadersnaam, spelling voor Adet. Romaanse vorm van Germaanse voornaam Ado.

Adel, (den): Vadersnaam. Korte Germaans adel-naam of verkorting van bijvoorbeeld Adelbrecht. Het lidwoord den is vermoedelijk secundair.

Adelaar, Adelaars, Adelaere: 1.Vadersnaam. Germaanse voornaam athal-hari ‘adel, edel –leger’: Adalarius. Maar –aaren –aard-namen werden vaak verward, zodat Adelaar wel een variant kan zijn van Alaard; Adelaard, Adelhard. 2. De naam kan eventueel een bijnaam zijn naar de adelaar of arend, of naar een uithangbord. Zie Adler.

*Addoms, Adons. Vadersnaam, variant van Adoms.

Adeline, Adline. Vrouwelijke vorm van een Germaanse voornaam Adelina.

Adelot. Vadersnaam. Romaanse vleivorm van een Germaanse adel-naam.

Adema: Vadersnaam. Variant van Adama, Friese afleiding van Adam. Of evenwel een -ma-afleiding van de Germaanse voornaam Ado, zoals in Addema, Adding, Addinga.

Adenau, Adinau. Waarschijnlijk niet de plaatsnaam Adenau in de Eifel, maar Franse spelling voor Adenot.

Adenet, Adnet, Adenot, Adnot, Adanez. Vadersnaam. Romaanse vleivorm van de voornaam Adam.

Ader, Adère, Adère: Duitse vadernaam van Germaanse voornaam ad-hari.

Adins, Adyns, Adijns, Adiens, Addink, Addingh,Add-ings: Vadersnaam. 1. Vleivorm van Germaanse voornaam Ad(d)o, bakervorm van een adel-naam. 2. Soms werd de naam gereïnterpreteerd als korte vorm van Saladin.

Adler, Adeler, Adelaire, Adlaire: Duitse bijnaam naar de huisnaam zum Adler ’in de Arend’.

Adlerfligel. Duitse dialect vorm van Adlerflügel: arendsvleugel. Vergelijk Swanenvlôgel, Duitse Finkenflugel. Zie ook Vinckevleugel.

Admiraal: Bijnaam. Middelnederlands a(d)mirael ‘legerhoofd, vlootvoogd, admiraal’. Vergelijk Lamoral, Lamiral.

Admirant, den: Naar analogie van admiraal gereconstrueerde vorm, van Oudfrans amirant ‘emir, admiraal’. Vandaar de Belgische familienaam Ladmirant, Lamirand, Lam(m)erant.

Adolf, Adolphs, Adolph, Adolphe, Adelphe, Adolphy, Adolfsson, Adelof, Adloff, Alofs, Alouf: Vadersnaam. Germaanse voornaam ad-wulf, Adulfus.

Adorff. Plaatsnaam Adorf, verschillende plaatsen in Duitsland.

Adorp, van. Familienaam uit de plaatsnaam Adorp: Nederlandstalige naam van Orp-le-Grand en Orp-le-Petit (Waals- Brabant) en Adorp in Groningen.

Adou, Addou: Vadersnaam Adoul. Romaanse vorm van Germaanse voornaam Adolf.

Adriaans, Adriaanse, Adriaanssens, Adriaansen, Adriaanses, Adriaansens, Adriaen, Adriaens, Adriaense, Adriaaensen, Adriaenssens, Adriaensen, Adriaansen, Adrieaanse, Adriaensche, Adriance, Adrian, Adrians, Adryan, Adrianij, Adriani, Adriany, Adrienssen, Adrien, Adriën, Adriani, Adriencense, Adrianissen: Vadersnaam. Zoon van Adriaan, de Latijnse heiligennaam Adrianus, die eigenlijk teruggaat op Hadrianus, naar de afkomst uit Hadria.

Adriani: Vadersnaam. Afleiding van de Latijnse heiligennaam Adrianus.

Adrichem, van: Verdwenen plaats Adrichem ten oosten van Beverwijk (Noord-Holland). 1130-61 a Gozwino filio Ludolfi de Adrichem. Jan Boogaert (1772-1819) verhuisde van De Lier (Zuid-Holland) naar Middelburg. Zijn zoon (1843-1927) trouwde met ene Anna M.E. van Adrichem en hun zoon noemde zich van Adrichem Boogaert.

Advocaat, beroepsnaam van de advocaat.

Aebi, Aeby. Duitse vadersnaam uit Abo, bakernaam van de Germaanse voornaam Albrecht.

Aefferden, van. Plaatsnaam Afferden, Nederlands Limburg, Gelderland.

Aegten, Aechten, Aegden, Agten, Aghte, Achte, Achten, Achtien, Aghten, Eichten, Echten, Aagjen, Aagje, Aagtjes (zoon van). Moedersnaam uit de voornaam Agatha.

Aelbroeck, van, van Aelbrouck, Aelbroucq, Allebroeck, Allebroek: Plaatsnaam Aalbroek in Papegem, Semmerzake en Zottegem (Oost-Vlaanderen).

Aelman, Aalmans, Alman, Allman, Allmann, Allmanns, Haelman, Haelmans, Aleman, Alleman, Allemans, Adelmann, Adelmant, Adelment. 1. Vadersnaam uit een Germaanse adal-naam. 2. Zie ook Alleman.

Aelter, Aalter, van Haelter, van Halter, Aelterman, Haelterman, Alterman, Aelderman. 1. Familienaam afgeleid van de plaatsnaam Aalter (Oost-Vlaanderen). 2. Zie ook Haelterman.

Aendenboom, (aan den) Boom. Familienaam naar de woonplaats: aan den boom. 

Aendekerk. Aandekerk, plaatsnaam aan de kerk.

Aendenboom. Naar de woonplaats; aan de boom. Vergelijk Duits Ambaum, Amboom.

Aendehof, van Andenhove, van Antenhove, van Antenhoven, van Handenhoven, van Handehove. Naar de woonplaats aan een hof, hoeve.

Aendenroomer. Huisnaam De Romer. Vergelijk plaatsnaam Am Römer in Frankfurt an Main.

Aengenberg. Naar de woonplaats aan een berg.

Aengevoort, aan de Voorde. Naar de woonplaats aan een voorde of doorgang.

Aengevaert. Aanpassing en reïnterpretatie van Frans Hangouwart, van Angouwart, de Germaanse voornaam Angoward.

Aengeveld, naar de woonplaats aan het veld.

Aercke. Vadersnaam uit Aernout of uit Adriaen.

Aercke. Vadersnaam. Afleiding van Arnoud of Adriaan, vergelijk Arkens.

Aerde, van, Aerden, van, van Aarden: Plaatsnaam Aarden, Frans Ardres (Pas-de-Calais).

Aerden van der, van der Aarden, van der Eerde, van der Eerden, Vereerde, van Aerdt, van Aert, van Aart, van Art, van Ard, van Eerdt, van Eert: Plaatsnaam Aard: veld, bouwland, open plaats, kade, aanlegplaats.

Aerdewegh, van, van Aerdenveg, van (den) Eerdeweg, Eerdewegh, van den Eertwegh, van Erdeweghe, van den Erdweg: 1. Plaatsnaam, oorspronkelijk straatnaam: aardeweg.

Aerden, Aarden, (van) Haerden. Vadersnaam, knuffelvorm van de Germaanse voornaam Aernoud waarvan Aard een korte vorm is. Zie daar verder.

Aerlebout. Vadersnaam. Germaanse voornaam erl-bald; voornaam man-moedig.

Aernout, Aernouts, Aernoudt, Aernoudts, Aernaudts, Aernouts, Aernaut, Aernoodt, Aernout, Aernhoudt, Aernhout, Haerenout, Aerenhouts, Haerenhout, Arnoud, Arnoudt, Arnout, Arnouts, Harnouts, Aarnoudse, Aarnouts, Aarnoutse, Arnhold, Arnaud, Arnau, Arnault, Arnauld, Arnaut, Arnauts, Arnoets, Arnots, Arno, Arnot, Arnott, Arnote, Arnoeyts, Arnoys, Arnoijs, Arnould, Arnoul, Arnoult, Arnou, Arnous, Arnoelx, Arnoux, Arnoe, Arnoes, Arnouat, Arnouw, Arnauw, Ernaux, Ernault, Ernault, Hernaut, Hernaux, Hernay, Arnal, Ernotte, Hernot, Hernotte, Herno, Ernould, Ernoud, Ernoud, Ernout, Ernou, Ernoux, Arnols, Ernult, Erneux, Hernould, Hernoud, Hernoux, Heroes, Heroë, Harnould, Arnold, Arnoldi, Arnoldy, Arnolts, Arnolds, Arnolts, Arnolt, Arnoldus, Arnoldussen, Aarens, Haerens, Ahrend, Ahrens, Arend, Arends, Arendt, Arent, Harent, Aerent, Aerents, Aerens, Arents, Arets, Arendsen, Arentz, Arenz, Aarrents, Arndt, Arndts, Ares, Arn, Arntz, Arntzen, Arntzenius…Vadersnaam van de Germaanse voornaam aran-walda; arend-heerser.

Aerschot, van (der), van Aerschodt, van Aarschot, van Arschot, van Arscoot, van Asschodt, van Asschot, van Ascot, van Aerchot, d'Archot, Darschotte, Daschotte, Daschot, Arschoot, Arschodt. Familienaam uit de plaatsnaam Aarschot (Vlaams-Brabant).

Aertbeliën, Aertbelien. Vaders-, moedersnaam. Combinatie van de voornaam Aart en vrouwelijke Belie.

Aertenryck, van, Aertenryk, van, van Ertryck, van Etteryck, van Etteryk, Etterijk, Etterijck, Ertryckx, Ertrijckx, Eirtrijckx, van Herterijck, Herteryck, Van Hertreyck, van Hentenryck, van Hentenryk, Hentenrijck, Hentenrijk, van Henterijck, van Hentrijck, van Hentryck, van Henteuryck, Herteryckx. Familienaam uit een gelijknamige plaatsnaam (wellicht in Vlaams-Brabant). Plaats nog onbekend.

Aertgeerts, Aertgeets, Aetgeerts, Argeerts, Uytgeerts, Uijtgeerts. Vadersnaam uit een dubbele voornaam Arnoud + Geert. 

Aert, Aerts, Aarts, Aart, Haert, Aardse, Aartsen, Aarts, Aers, Ars, Haars, Hars, Haerts, Haers, Aarssens, Aarssen, Aarsen, Haerssens, Aertssens, Aertsens, Aertzen, Art, Arts, Harts, Arets, Arretz, Aretz, Arits, Aritz. Vadersnaam: verkorte vorm van de Germaanse voornaam Arnoud.

Aertman, Haartmans, Eertman, Eerdmans, Eerdman, Erdman, Erdmans, Erdmann, Ertman, Heerdmann: 1. Vadersnaam, afleiding van Aart, Arnoud. Of een variant van Germaanse voornaam Hartman, Hardeman. 2. Erdmann zou een Duitse voornaam zijn die aan jongens gegeven werd die op een gestorven broertje volgden.

Aesbacher. Duitse Äschbacher, afleiding van de plaatsnaam Eschbach.

Aeselood. Provencaals Asloo; beukenbos.

Aeyels. Vadersnaam Aeyelts. Voornaam Aaielt, Aailt, Aiold, van Germaans agi-wald.

Afanasyev. Russische vadernaam, afleiding van de voornaam Afanasi, van Grieks Athanasios; onsterfelijk.

Affelterre. Plaatsnaam Appelterre, Overijssel.

Affolter. De plaatsnaam Affoltern komt tweemaal voor in Zwitserland.

Afschrift. Petrus Afschrift werd op 12 mei 1834 in Cent gevonden. Alle vondelingen in april-mei 1834 kregen een naam die met een A begon: Aenkomst, Aenwas, Aenval, Aenslag, Afkeer, Aflaat, Afschrift, Alsem.

Afslag. Beroepsnaam. Middelnederlands afslach; prijsvermindering, korting, afslag; verkoop van vis, visafslag; laadplaats voor koopwaren. Vergelijk Duits Abschlag.

Agard, Agart, Aga, Agas: 1. Romaanse vormen van de Germaanse voornaam agi-hard 'zwaard- sterk': Aghardus.

Agathe. Moedersnaam. Franse vorm em vleivorm van Griekse heilige naam Agatha.

Agelink: Vadersnaam. Spelling voor Hagelink. Afleiding van de Germaanse voornaam Hago, Hagen.

Agema: Friese vadersnaam., zoals Agama, Aeggema. Afleiding van de Friese voornaam Age, Agge, de eenstammige Germaanse voornaam Ago, van agi ‘zwaard’.

Agathon, Acton, Agatone: Vadersnaam uit Grieks agathos; goed. Agathon is de Franse verbogen vorm van de Latijnse vorm Agatho, naam van een paus uit de 7de eeuw.

Agelis. Vadersnaam, vorm van Achelis, Griekse voornaam Achilles.

Agesma, vadersnaam, Friese naam Age.

Agier, Agie, Ager, Aget, Agez. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam ad-ger. Adegarius.

Agneessens, Agneesens, Agneese, Agneesen, Agnessens, Agnessens, Agnesse, Anneerssens, Anneesens. Moedersnaam, zoon van Agnes. Zo ook Agnes, Agnès, Agniez, Anhes, Annee.

Agon. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam Ago.

Agostini, Agostino. Vadersnaam. Italiaanse vorm van Latijnse Sint Augustinus.

Agten: Moedersnaam, variant van de Vlaamse familienaam Aegten, Aechten, Achten. De Griekse heiligennaam Agatha.

Agterberg. Plaatsnaam Achterberg bij Rhenen.

Agterhuis: Naar de woonplaats in het achterhuis? Of reïnterpretatie van de plaatsnaam Achthuizen (Zuid-Holland) of de familienaam Akkerhuis?

Agsteribbe, Agtseribbe: Reïnterpretatie van plaatsnaam Wastrebbe in Deftinge (Oost-Vlaanderen).

Agtersoon; mogelijk een kleinzoon.

Agthoven, van: Plaatsnaam Achthoven in Zederik (Zuid-Holland), Linschoten en IJsselstein (Utrecht).

Agtmaal, van, van Agtmael: Plaatsnaam Achtmaal (Noord-Brabant).

Aguillon, Aguilon, Agulhon: Bijnaam, Frans aiguillon: prikkel, angel, stekel, doorn. Bijnaam voor iemand met stekelig, irriterend, tergend karakter.

Ahmed, Ahmedi, Ahmad, Ahmetovic. Familienaam uit Islamitische gebieden.

Aillet, Alliët, Alliet, Alié, Ailliet. Vadersnaam uit de Romaanse vorm van een Germaanse agil-naam.

Ahn. Duits Ahn; grootvader.

Aigret, Egret, Oudfrans aigret; triest, pijnlijk. Bijnaam.

Aigrisse, Egricce, Egrisse, Egrise: Aigris, Romaanse vorm van Germaanse voornaam agi-rîk 'zwaard-heersend'. Agericus. Vergelijk Eggerick.

Aiguille: Beroepsnaam van de naaldenmaker.

Aillaud: Romaanse vorm van Germaanse voornaam agil-wald; vreselijk-heerser. Agilaldus, Ailaldus.

Aillery. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam agil-rik; vreselijk-heersend.

Aillet, Alliët, Alliet, Alié, Ailliet: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse agil-naam, zoals agil-berht, Frans Aillebert.

Aimar, Aimart, Eymar, Eymard, Aymard, Haimard: 1. Vadersnaam Aimar, Romaanse vorm van Germaanse voornaam agi-mar 'zwaard-beroemd': Aimarus.

Aimé, Aime, Ayme, Haimé, Amez, Amer, Ames, Ameys, Ameijs, Hames, Hamet, Hamey, Hamez. Vadersnaam uit het Franse Aimé, uit Oudfranse ameit, amé, van Latijnse Amatus: de beminde.

Ajoux, Oudfrans ajpu, Frans ajonc; gaspeldoorn. Ook plaatsnaam Ajou, Eure, en Ajoux, Ardeche.

Aka. Vondelingnaam. Joannes Aka werd op 28 mei 1837 in de Stoelstraat in Antwerpen gevonden.

Akda, Acda: De familie is afkomstig uit Zeeland. Vermoedelijk een vreemde verhaspelde naam. Andere spellingen zijn Hacda, Hagda.

Aken, van, van Aeken, van Haeken, van Haken, van Hacken, van Acken: 1. Plaatsnaam Aken, Duits Aachen (Noordrijn-Westfalen). De naam Van Aken is hier dus een herinterpretatie van Middelhoogduits, Middennoordduits, maar ook Middelnederlands Nacke ‘nek’.

Akerboom, (van den) Akkerboom. Akerboom; eikenboom, plaats met opvallende eikenboom.

Akershoek: Plaatsnaam. Middelnederlands akerboom ‘eikenboom’.

Aker, van den, Eker, Haker, of van aker; eikel, zie Akersloot, of naar een oude lengtemaat waar Akersloot beter naar genoemd kan zijn.

Akeren, van, van Akkeren, van Ackeren: 1. Plaatsnaam Ekeren (Antwerpen). 2. Plaatsnaam Les Deux –Acren, (Henegouwen)

Akkenaar, Akenaar. Van Aken?

Akker, van de(den), van den Aker, (van) Acker, Ackere: Heel verspreide plaatsnaam (ten) Akker ‘akkerland’.

Akkerdaas: Betekenis onduidelijk. Misschien samenstelling van akker en daas ‘paardenvlieg’, vergelijk Nederlands akkerhommel, akkerwesp.

Akkeren, van: Plaatsnaam Ekeren (provincie Antwerpen).

Akkeringa: Fries vadersnaam. Afleiding van een Germaanse voornaam zoals Ecrebertus, Acroardus, die teruggaat op het Germaanse naamelement agi ‘zwaard’.

Akkerman, Akkermans, Ackermans, Ackerman, Acker, van den, Ackermanns: Afleiding van Van (den) Acker of beroepsnaam van de ackerman ‘landbouwer’.

Akse, Ax, Acksen, Akze Hakse. Aks; bijl, beroepsnaam

Aksoy. Turkse vadersnaam uit de gelijkluidende voornaam Aksoy: witte lijn (wat zoveel betekent als: van hoge afstamming)

Akst. Beroepsnaam voor een boomhakker, naar de ax of akst. Duits Axt.

Alabarbe, Allabarbe. Beroepsnaam Ala barbe; met de baard.

Alaerd, Alaerds, Alaerts, Alaert, Alaers, Aelaerts, Alard, Adelhardt, Allaerd, Allaerds, Allaer, Allaerts, Allaertsz, Allaer, Allaere, Allaër, Allar, Allard, Allart, Alart, Lallard, Lallart, Allert, Allers, Alers, Aler, Ahlers, Ahlert. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam adal-hard: 'adel-sterk'. Adelhard, Adalard (us).

Alain, Allain, Allains, Allin, Alleins, Allein, Alleijn, Alleynsm Alleyn, Allijns, Allijn, Allyns, Allyn, Alyn, Alijn, Alleys, Alanen, Allès, Alles, Allan, Alan, Allen, Alen, Alleleijn, Alleleyn, Allelyn: Vadersnaam. Alanus is de volksnaam van de Alanen, een Sarmatisch ruitervolk, dat in 406 Gallië plunderde. Of een Engelse naam, van Bretons-Keltische oorsprong. De naam Al(l)an is in Engeland bekend sinds Willem de Veroveraar (1066). Het was een heel populaire naam in de Brits-Keltische romans. Blijkens –ein, van Frans -ain is de naam bij ons uit het Frans overgenomen.

Alais, Allais, Allaeys, Allays, Allés, Alles, Allê, Allêe, Alley, Alle: Moedersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam Adelheid, Aleit.

Alardeau. Allardin, Alardin, Allarding, Allardot, Alardot, Allardos, Alardos. Vleivorm van Germaanse voornaam Adelhard, Alard.

Alavoine, Allavoine: Frans à l'avoine: met de haver. Beroepsnaam voor haverteler of-koopman.

Albada, van. Vadersnaam, Fries Albarda, Albada, Alberda, Albeda, afleiding van Germanse voornaam Albert.

Alban, Hauban, Albano, Albani. Vadersnaam. Latijnse heilige Albanus.

Albanese. Volksnaam van de Albanees.

Albarre, Albart: Frans à la barremet de slagboom. Beroepsnaam van de boomwachter.

Alberda: Friese vadersnaam., afgeleid van de voornaam Albert; zie Alberts, Albrecht.

Albe. Korte vorm van een Germaanse voornaam Albrecht.

Albé, Allebé, Allebe, Allebee: Vadersnaam Albet, van de voornaam Albert.

Albertdienst, Alberdienst. Volksetymologische verhaspeling van Alberdijns, vleivorm van Albert. Vergelijk Alberding(k), Alberdissen.

Alberg, Albergs, Alberghs, Alenbergh, Alenbergs: Moedersnaam. Germaanse voornaam adel-berg 'adel- bescherming': Adelberga, Aalberga.

Alberts, Albert, Albers, Abels, Aben, Abel, Ebels, Abelsma, Alberti: Vadersnaam. Albert is de geromaniseerde vorm van de Germaanse voornaam Albrecht, Adelbrecht; zie Albrecht. Alberti is de Latijnse afleiding. Soms vereenzelvigd met de Bijbelse Abel; adem, de vergangelijke.

Albicher, Albieker: Afkomstig van Albig (Rijnland-Palts).

Alblas: Riviernaam Alblas (Zuid-Holland), waarvan Alblasserdam en Alblasserwaard (Zuid-Holland) zijn afgeleid. Ook plaatsnaam Oud-Alblas (Zuid-Holland).

Albrecht, Albrechts, Albregt, Albregts, Albrechts, Albrechtse, Albrech, Alberech, Albright, Alebregtse, Ambreck, Ambrek, Albrecq, Aelbrecht, Aelbrechts, Aelbreghts, Aelbregt, Aelbrech, Aalbrecht, Aalbrechtse, Aelbreght, Aalbregtse, Aalbregse, Aelbreghtse, Aelbrecht, Adelbrecht, Haelbrecht, Haelbrechts, Holbrecht, Holbrechts, Olbrecht, Olbrechts, Olberecht, Olberechts, Olbreghts, Olbrich, Olbricht, Olbracht, Olberek, Albert, Alberts, Adelbert, Albracht, Albrecht, AlbregtAlbertz, Albers, Alberti, Albirt, Alboort, Albort, Aalberse, Aalb-berts, Aelberts, Aelbers, Olbert, Olbertz, Alberty, Alberti, Alberto, Alberini, Albertyn, Albertijn: Vadersnaam. Germaanse voornaam athal-berht ‘adel-schitterend’: Athalbert, Aelbertus, Adelbertus, Albertus. Albertyn is een knuffelvorm. De vormen met h zijn hypercorrect; die met o zijn vaak door de dialect o-klank van de a te verklaren (zie evenwel ook Olbrechts). Albertema, een geslacht van predikers die hun ambt in Friesland (te Leeuwarden, Groningen en Emden) vervuld hebben, en die hun geslachtsnaam tot Alberthoma verfraaiden. Albert Albertema (dat is: Albert Albertszoon) schreef zijn naam, als dominus: Albertus Alberthoma.

Albertsma, vadersnaam Albert.

Alboom, Album, Albume. Plaatsnaam Alboom; witte abeel.

Albrink: Vadersnaam. afleiding van de Germaanse voornaam Albrecht.

Alburg: Moedersnaam, Germaanse voornaam Alburga, Alburgis, van Adalburga. Germaans athal –burg ‘adel –burg’.

Alcide. De stamvader is de vondeling Felix Alcide, in 1813 in Mechelen te vondeling gelegd. Alcides was de bijnaam van Herakles in de Griekse mythologie.

Aldenberg: Misschien de Germaans vrouwennaam Aldeberga. Maar berg- en burg-namen werden vaak verward. Er is ook de plaatsnaam Aldenburg (Nedersaksen).

Aldegonde, van, Audegond, Audegonde, Audergon: Moedersnaam. Germaanse voornaam adel-gund 'adel-strijd': Adelgundis, Algundis.

Aldenhove, Aldenhoven, Aldenhof, Aldenhoff, Aldelhof, Alderhof, Andehofd, Andelhof: Plaatsnaam Aldenhoven, Aldenhof: oud hof. Vergelijk Oudenhove. Plaatsnaam Aldenhoven (Nordrein-Westfalen), in Guigoven (Limburg); Aldenhof in Nijmegen (Gelderland).

Aldenkamp. Plaatsnaam bij Hennstedt, Saksen-Anhalt, en tussen Bederkesa en Bremervorde.

Alder, Alders, Allder, Olders, Oolders. 1. Noord-Duits voor de oudere, senior. 2. Zie Aalders.

Alderlieste, Alderliesten: Ook Alderliefsten komt in Nederland voor, maar weinig frequent. Misschien een vleinaam ‘allerliefste’.

Aldershoff: Plaatsnaam. Hof van Alder. Zie Aalders.

Alderhout. Plaatsnaam Alderhout, Nord-rein-Westfalen, Altenholz, Saksen-Anhalt.

Aldus, Alders, Aalders, Alderden, Allers, Elders, Alderse, Alderden, Aldringa, van Aldringa, Aldrink, Alderding, Aaldrink, Alders, Alderts, Aldertsma, Allertsma, Allerma, Alers, Alerding, Alring, Aldring en Engelse Aldrington. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam Aldert, van Fries Aldert, Allert, Allart, Adelhart, adal-hard of de naam Alders (Aalders, dat is zoon van Aldert). In Noordwijk werd de Duitse equivalent Ahlers vertaald als Alders. Zo ook de plaatsnamen Aldrington in Sussex, Engelland; Aldringa-burcht te Bedum in Hunsingo, Groningerland; Audrehem, dat is Alderda-heim, Adelharta-heim, woonplaats van Aldert, in Artesie, Frankrijk; Aldersbach bij Vilshofen in Beieren; Allersma-heert te Godlinze in Fivelgo, Groningerland; en Alerdink, een havesate bij Heino in Salland, Overijssel.

Aldermans, Haeldermans, Haldermans. Beroepsnaam uit het Middelnederlandse alderman, olderman, deken van de gilde, wijze man.

Aldernaght. Reïnterpretatie van plaatsnaam Andernach of klankverandering van Anderlecht.

Alderwereld, Aldewereld, Alderwerelt, (van) Alderweireldt, Aldeweireldt, Aldeweireld, Alderweirelt, Allewerelt, Alleweireld, Alleweireldt, van Aldenweireldt, Van Alderwerelt, Alderwiereldt, Alderwierelt, Alderwierelt, van Aeldeweereld, Aeldeweerelt, van Aeldweereld, van Alderwelt, Aldervelt, Van Adrewelt, van Andruel. Bijnaam uit een veelgebruikte uitroep "al de wereld (de hele wereld)". Vergelijk Duits Allewelt, Frans Toule-monde. Bij Walther von der Vogelweide: 'al diu werlt, ich hân mîn lehen'. Volgens Meertens heet de familie (de Roo) van Alderwerelt naar een huis 'De Wereld' in Amsterdam. Komt in alle ons omringende landen in diverse talen voor.

Alem, van: Plaatsnaam Alem in Maasdriel (Gelderland) of in Lith (Noord-Brabant).

Alens, Alen, Aalen, Aelen, Aelens, Aellen, Allen, Alijn, Alyn, Allyn, Allyns, Allijn, Allijns, Alin, Alink, Allins, Allinck,  Alinks (zoon van Alink) Allinckx. 1. Vadersnaam, knuffelvorm van een Germaanse Allaard- (uit adal-hard) of Aloud-naam. 2. Mogelijk ook moedersnaam uit het Germaanse Adele (uit adal). 3. Zie ook Alain.

Alençon, d'Alençon, Dalançon. Familienaam uit de plaatsnaam Alençon (Orne - Frankrijk).

Alewaeters, Alewaters, Aelewaters, Allewaters, Haelwaeters, Haelewaters, Haelewaters, Halewaters, Halewaters. Bijnaam van de waterhaler, -drager. Bijvoorbeeld de waterhaler voor de badstoof.

Alenus, Alenus, Alenis, Alenis: Latinisering van Alen.

Alépée. Bijnaam à l'épée: met het zwaard. Vergelijk Alglave.

Aler, Alers, Allers, Ahlers: 1. Vadersnaam. Germaanse voornaam adal-hari 'adel-leger': Adelherus.

Alewijn, Alewijnse, Aalewijnse, Allewijn: Vadersnaam. Zoon van Alewijn, Germaanse voornaam al/athal-win‘ al/adel-vriend’. De spelling met h, zoals in het Middelnederlandse Lied van heer Halewyn, is hypercorrect. Vandaar de spelling van de familienaam Halewijn, met name in België.

Alex, Alexe, Alexis, Alessi, Alessio. Vadersnaam, Griekse heilige Alexi(u)s.

Alexander: Vadersnaam. Griekse voornaam Alexander.

Aleijn, Alleijn: Vadersnaam. De Franse voornaam Alain, van Alanus, de Latijnse vorm van een naam van Bretonse heiligen en koningen. De Normandiërs brachten het naar Engeland, waar hij als Allan voortleeft.

Alfasten, Alfastsen: Volksetymologische vervorming van Halfvorster: helper van de vorster, bos- en veldwachter. Vergelijk Duits Halbmeier, Halbritter, Halbschmied, Halbwinner.

Alfers, Aelfers. Vadersnaam. Germaanse voornaam albi-hari; elf-leger. Albharius, Alfheri.

Alfons, Alphons, Alphonse, Alfonso, Alphonso, Alonso, Alanzo, Alanzi, Alongi, Allonsius, Alloncius, Alonsious: Vadersnaam. Germaanse voornaam Alfons uit adel-funs of al-funs 'de allés wagende'.

Alfred, Alfredo, Alfredsson. Vadersnaam. Germaanse voornaam albi-rêd 'elf-raad' of adel-frid 'adel-vrede': Albradus/Alfredus, Adalfridus/Alfrid(us).

Alfrink. Vadersnaam, afleiding van Alfer.

Algar. Vadersnaam. Engelse vorm van de Germaanse voornaam adal-ger; adel-speer.

Algier, Algiert, Augier, Auger, Augez. Vadersnaam. Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Adelger, zie Algar.

Alglave, Aglave. Oudfrans le glave, Frans à la glaive: met het zwaard.

Algoed, Algoedt, Algoet, Algoët, Aelgoet, Algoo, Allegoedt, Allegoet, Aelvoet, Alvoet, Haelvoet. Vadersnaam uit het Germaanse adel-god; adel-goed.

Algra, Algera, Algersma: Gaat de naam terug op 1381 Clais Algrau, Heine Algrau, Ossenisse? Maar daarnaast komen de varianten Algera, Allegra, Aelg(e)ra voor, met name in Friesland. Daarom veeleer Friese vadersnaam., afgeleid van Germaanse voornaam Alger, Algar, Adelger, Athalgar van Adelger.

Algrain, A le Grain, Au grain; met het graan. Bijnaam van een graankoopman.

Ali, Aly, Al, ook in Benali, Mahabali, Alibaks. Islamitische naam.

Alibert, Aliberto, Alibertis. Vadersnaam. Germaanse voornaam ali-berht; ander-schitterend. Alibertus.

Alice, Allice, Alix, Alys: Moedersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam Adelheid. De naam komt al in de 12de eeuw in Vlaanderen voor.

Alinge, Friese voornaam Ale.

Alink: Vadersnaam. Afleiding van een Germaanse adel-naam, zoals Alaard, Aloud.

Aliout. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam agil-wulf; vreselijke wolf. Agilolfus, Ailulfus; of agil-wald; vreselijk-heerser': Ailaldus.

Alixant, Alizant, Alisant, Alizard, Alizart, Allizard, Allizart, Allisat, Alsart: Vadersnaam. Afleiding van de voornaam Alexius.

Alkema: Zoals Van Alkemade uit de plaatsnaam Alkemade (Zuid-Holland).

Alken, (van), van Alcken. Familienaam uit de plaatsnaam Alken (Limburg).

Allaart, Allaert, Allard: Vadersnaam. Germaanse voornaam athala –hardu ‘adel-sterk’: Adalardus.

Allacker. Plaatsnaam Helakker in Brielen, Pollinkhove, Voormezele, West-Vlaanderen.

Allarij, Allary, Alary. Vadersnaam. Romaanse vorm van een Germaanse voornaam adal-rik; adel-heersend. Adalricus, Alricus.

Allebaut, Albault, Albaut, Albeaut, Albeau, Albat, Alba: Vadersnaam. Germaanse voornaam Adelboud: adel-bald 'adel - moedig'.

Allebos, Allebosch. Dialect vorm van Eylenbosch.

Allebrandi, Albranda, Albrands; vadersnaam Albrand, Adelbrant, ook in de plaatsnaam Albrandeweer, bij Birdaard, Albrandswaard bij Putten, Albringsweer (Albrandingsweer) bij Emden.

Allebrodt. Uit Halfbrood. Vergelijk Noord-Duits Halfbrod, Halverogge.

Alleda: Wellicht Friese vadersnaam., afleiding van al-, adel-naam, zoals Albrecht.

Allegaert. Vaders-, moedersnaam uit de Germaanse voornaam adel-gard: adel-gaard of athil-gaard: edel-gaard.

Alleene. Moedersnaam Alena is en vorm van Griekse Sint Helena.

Allegaert. Moeders-, vadersnaam. 1. Germaanse voornaam adel-gard; adel-gaard. Aalgarus, Aalgardis. 2. Vorm van Ellegaard.

Allègre, Allegre, Alegre, Allaigre, Allègue, Allegretti, Allegret, Algret: Bijnaam. Frans allègre: opgewekt, levendig.

Alleman, Allemans, Allemann, Allemant, Allemand, Alemang, Almand, Aleman: 1. De volksnaam Alleman, die de Franse naam geworden is van de Duitser, namelijk Allemand. 2. Vadersnaam. Germaanse voornaam Adalman, Alman. 2. Zie ook Aelman.

Allemeersch, (van) Allemeesch (van), Allemersch, van Allemeersh, (van) Hallemeersch, Hallemeesch, van Haelmersch, (van) Haelemeersch, Haelemeesch, Vanhaelemeesch, Allermeersch, Allemes, Aellemeersch, (van) Hollemeersch. Familienaam afgeleid van de plaatsnaam Aalmeers, als in Rumbeke (Ael, Germaanse voornaamdeel wat adel betekent of paling, of-nat weiland/moeras.

Allentin, Alentyns, Alentyn, Alentijns, Alenteyns, Alenteijns: Vadersnaam. Variant van de oosterse voornaam Aladin (met de wonderlamp) uit de sprookjes van duizend-en-één-nacht. Zie ook Haladyn.

Alles. 1. Alles werd (als deel van een politieke slagzin) als vondelingnaam gegeven in Leuven in 1787. 2. Zie Allais.

Allewaert, Alewaerts, Hallewaert. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam adal-ward; adel-bewaarder. Adalwardus.

Allier, Ally, Allij. Waalse of Picardische varianten) Vadersnaam, Romaanse vormen van de Germaanse voornaam adal-hari.

Alleynes, van. Plaatsnaam Allaines, Somme, Allenes, Pas-de-Calais, Hallenes, Nord.

Allgayer, Allgeier: Ontronde vorm van Duits Allgàuer, afkomstig uit de Allgàu, een streek in Beieren.

Alliaume, Aillaume, Allaume, Alleaume, Aleaume, Aléaume, Aliame, Alame, Alam, Allaime, Alaime, Eleaume: Vadersnaam. Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Adelhelm, Alem.

Allier. Vadersnaam. Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Adelher.

Allimont. Vadersnaam. Germaanse voornaam ald-mund; oud-bescherming. Aldmunt.

Allington. Plaatsnaam in Dorset, Devonshire, Engeland.

Alliot, Aliot, Aliod, Alios, Alliong, Allion: Vadersnaam. Romaanse vleivormen van een Germaanse agil-naani, zoals Aillaud of Aillebert, eventueel van een adel-naam, zoals Alliaume of Allier. Vergelijk Aillet.

Allison, Allesson: Moedersnaam. Vleivorm van Alice, Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Adelheid.

Allonsius, Alloncius: Vadersnaam. Latinisering van Spaanse Alonzo, naast Alfonso uit de Germaanse naam Alfons: hadu-funs ‘strijd-bereid’. Het eerste lid werd achteraf gereinterpreteerd als al; van adal ‘edel’.

Alloin, Alloing, Alloënd: Vadersnaam. Variant van Aloin, Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Adelwin. Zie Halewijn.

Allosserie, Allossery, Allosery, Allostery, Alostery, Alloschery, Alosserie, Alossery, Alloucherie, Aloucherie, Alouchry, Hallocherie, Halocherie, Halochery, Halloucherie, Haloucherie, Halouchery, Hallosserie. Naam uit de Franse plaatsnaam haloterie: plaats met struiken en stronken. 

Allouche. Wel een vorm van Oudfrans halot; struik.

Allouis, Aloui, Alaouie, Alaoui, Alloisio, Aloisio, Alloïsio: 1. Vadersnaam. Heilige Aloisius, latinisering van Germaanse voornaam al wîsi 'helemaal wijs'. 2. Allouis kan ook de Romaanse vorm zijn van Germaanse voornaam adel-wid; 'adel-boom': Adelwidis, Aeluuidis.

Alloy, Aloy, Laloi, Laloye, Laloy: 1. Zie Delaleu. 2. Oudfrans aloe, Waals alôye, Frans alouette: leeuwerik. Vergelijk Laloyaux.

Alma, Alkema: Vadersnaam. Friese afleiding van een Germaans al, van athal-naam. Of spelling voor Halma, Hallema.

Almaer, Almar, Aimer, Elmer, Helmer, Helmers: Vadersnaam. Germaanse voornaam adal-mar 'adel-beroemd': Athalmar.

Almeida. Portugese familienaam uit Almaida, de stad/het dorp (er zijn er verschillende) in de provincie Beira. Al..me'ida komt uit het Arabisch en betekent: familie..die leeft op het plateau.

Almekinders, Allemekinders: Misschien Almankinders, kinderen van Alman (zie Alleman 2).

Almkerk, Almenkerk, (van): Plaatsnaam Almkerk in Woudrichem (Noord-Brabant).

Almey, Almeye. Waarschijnlijk een vorm van Ameye.

Almond, Allemon. 1. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam adal-mund; adel-bescherming. 2. Mogelijk variant van Allemand (volksnaam voor een Duitser).

Alofs, Alouf, ules, Ales, Allefs Alles: Vadersnaam. Germaanse voornaam Alof, van athal-wulf;‘adel-wolf’: Adalulfus.

Alos, Alost. Plaatsnaam Alost, Franse vorm van de stad Aalst, Oost-Vlaanderen. Of aanpassing van Allouche?

Alou, Allou, Alloul. Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Adelwolf, zie Alofs.

Aloud. Vadersnaam, Germaanse voornaam adal-wald; adel-heerser, Aloldus, Adalaldus.

Aloy, Alloy. Vadersnaam. Britse vleivorm van een Germaanse adel-naam.

Alper, Alpert, Alpaerts, Alpaert, Allepaerts, Alpar: Vadersnaam. Variant van Albert, met verscherping b/p.

Alphen, van, van Alpen, van Alfaene: 1. Plaatsnaam Teralfene (Vlaams-Brabant 2. Plaatsnaam Alphen in Noor-Brabant, Gelderland of Zuid-Holland). 3. Er is een Nederlands familie van Alphen die oorspronkelijk van Alpen heette. Dat kan een spellingvariant zijn van Van Alphen of teruggaan op de plaatsnaam Alpen (Noordrijn-Westfalen). Een bewoner er van heet Alphenaar.

Alsembach. Plaatsnaam Alzenbach, Nordrein-Westfalen.

Alsemberg, Alsembergh, van. Plaatsnaam Alsemberg, Vlaams-Brabant.

Alsen. Plaatsnaam Alsen, Saksen-Anhalt, of Ahlsen, Nordrein-Westfalen.

Alsenoy Van. Familienaam uit de plaatsnaam Assenois (Luxemburg).

Alsma, Alssema, Alsema, Halsema, van, Hallema, Hoolsema. Afkomstig van plaatsnaam Alsum (Nedersaksen, Noordrijn-Westfalen).

Alsteen, Alsteens, (van) Alstein, Alsten, Alstens, Aelsteen, Hernalesteen, Hernalsteen, Hernalsteens, Hernaelsteen, Harnalsteen, Harnalsteens, Ernalsteen, Ernalsteen, Ernalsten, Arnalsteen, Hernarestienne, Renalstienne. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam adal-stain; adel-steen, Hernalsteen; heren Alsteen. De vormen met Hern-, Harn-, Ern-, Arn-, Renal.. zijn afkomstig uit Hernalsteen wat zoveel betekent als: de heer Alsteen. De Henegouwse variant Renalstienne is te verklaren door klankverandering ern/ren.

Alst, van, Alsem. Variant van A(a)lst of van Alsem? Artemisia. Beroepsnaam.

Alt, Alte, Alter. Duitse bijnaam voor oud, vergelijk De Oude.

Altdorf, Altdorfer, Altorffer, Altorfer. Zeer verspreide Duitse plaatsnaam Altdorf.

Alten, van: Plaatsnaam Aalten (Gelderland).

Altena, Friese persoonsnaam Alte. Of van al te na, net zoals de oost Friese vadersnaam Denkna; van denk na. Niettemin is Denkna eenvoudig een vadersnaam van de oud-Germaanse mannenvoornaam Denke Dank, Tanc, die nog deel uitmaakt van de samengestelde mannenvoornamen Danklef, Dankwart (Tanquart) en Dankret (Tancred). En zo heeft men ook dien naam Altena gegeven aan huizen en plaatsen, die al te na bij iets anders stonden of lagen, vooral ook aan herbergen, die even buiten de poorten van een stad, dus al te na daar bij stonden. Volgens de volksoverlevering is dit ook de oorsprong van de naam der stad Altona, even buiten de poorten van Hamburg gelegen. Maar zeker is het dat de herberg aan de Streek, even buiten Dokkum, Altena heet, omdat ze zo na bij de poort der stad gelegen is. En dit is ook het geval met het gehucht Altena bij Idsegahuizen, met het voormalige blokhuis Altena vlak tegenover Deventer, met het voormalige kasteel Altena vlak buiten de Schoolpoort te Delft; met Altona, onmiddellijk by de stad Gewarden (Jever), met Altona bij Sengwarden in Jeverland, met Altona bij Tettens in Wrangerland, enz.—deze drie laatste plaatsen in de Friese streek van Oldenburg. En zo is dan ook de naam van menig geslacht Altena[….]

Altena, (van) Altuna: Plaatsnaam Altena ‘al te na(bij)’ in Aardenburg (Zeeuws-Vlaanderen), Hengelo (Overijssel), Peize (Drenthe), Wonseradeel (Friesland), bij Den Bosch (Noord-Brabant), maar ook bij Hamburg en op verschillende plaatsen in België.

Alter: 1. Duitse Bijnaam ‘de oude’. 2. Wellicht h-loze spelling voor Middelnederlands halfter, halter ‘leren halsriem van paarden’.

Altenberg, Altemberg. Plaatsnaam Altenberg, als in Beieren en verder.

Altendorf, Altendorff. Verspreide Duitse plaatsnaam Altendorf. Zo ook Altenhoven, Altenkirch, Altenloh of Altenlok. Althaus, Althuyzen, Althuysen, Althuis, Althusius, Altes, Altès: Althaus: oud huis.

Alteren, van: Wellicht de plaatsnaam Aalter (Oost-Vlaanderen). Of Germaanse ald-naam.

Altikon, samentrokken uit Altinkhoven, een dorp in Zwitserland.

Alting, Alting, Althes en Alts; in Friesland Alta, Aldinga, Aldesna, Altena (deze naam kan ook een anderen oorsprong hebben, gehucht bij Beilen in Drenthe),  Altama en Van Altema: Vadersnaam. Afleiding van Germaanse naam met ald ‘oud’, bijvoorbeeld Ldingus, Altbertus, Altbrandus, Altfridus.

Altman, Altmann. Vadersnaam. 1. Germaanse voornaam ald-man; oud-man. 2. Bijnaam voor een oude man.

Altorffer: Afleiding van de erg verspreide Duitse plaatsnaam Altdorf. De Middelburgse (nu Roosendaal) uitgeversfamilie Altorffer stamt uit Zwitserland. 1750-1813 Johan Coenraad Altorffer uit Schaffhausen lag als militair in garnizoen in Veere en Vlissingen. In 1779 werd hij in Middelburg bediende in een boekwinkel, daarna zelf boekverkoper.

Altruye, Altruy, Altruit, Altrowie. Naam uit het Franse à la truie: met de zeug. Bijnaam voor de varkenshoeder, -fokker of -handelaar.

Altschul, Altschuler. Reïnterpretatie van Duitsr Altschuh, Altschüher, beroepsnaam van de schoenlapper.

Altzinger, Alzinger. Plaatsnaam uit Alzing in Traunstein, Beieren.

Alverdink, Alvaarsma; vadersnaam Alewaert, Alwart of Athalwart; edele vriend.

Aluwé, Aluwe. Bijnaam uit het Oudfrans aloe Frans alouette: leeuwerik.

Alvarez: Spaanse-Portugese vadersnaam. Visigotisch Alwaro ‘al-hoede’.

Alveracht. Reïnterpretatie van Aldernaght? Of aanpassing van Duitse Albracht = Albrecht?

Amadio: Vadersnaam. Italiaanse voornaam Amadeo, van Latijnse Amadeus ‘die God bemint’. Vergelijk Grieks Theofilus, Duits Gottlieb.

Am Zehnhoff. Duits am Zehnthof; aan het Tiendhof.

Amacker. 1. Duits Am Acker; aan de akker. 2. Zie Hamakers.

Amadieu, Amidieu, Amédée, Amedeo, Amadei, Amadio, Amaddeo, Amodeo, Amodio: Vadersnaam. Latijn, Sint Amadeus.

Aman, Damman, Dammann: Beroepsnaam, Middelnederlands amman, van ambtman. De amman was de ambtenaar die een deel van de vorstelijke macht toegewezen kreeg, namelijk de rechtsmacht in een bepaald gebied (vergelijk meier, baljuw, schout, drost). Damman, van d’Amman, de Amman. Vergelijk Baillie.

Amand, Amandt, Amant, Amants, Amend, Amen, Amendt, Ament, Hamant: Vadersnaam. Latijn. Sint Amandus.

Amandels, de Amandel, Deamandel, Déamandel: Beroepsnaam voor een handelaar in amandelnoten? Of reïnterpretatie van de voornaam Amand(us)?

Amat, Amato, Amati, Amata. Vaders-, moedersnaam. Latijn, sint Amatus, Amata.

Amaury, Amoury, Amory, Amouri, Amoris, Amorison, Amauris, Amaurice, Amery, Hamori, Hameury, Desamoury, Desamory, Desamoré. Vadersnaam uit de Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Amelrijk: amal-rik.

Ambags, Ambach: Afleiding van familienaam Ambach naar de verspreide Duitse plaatsnaam Ambach of voor wie am Bach ‘aan de beek’ woont.

Ambaum. Naar de woonplaats aan een boom.

Ambert. Vadersnaam. Germaanse voornaam Amalbreht of Andbert. Vergelijk Ampe.

Amblard. Vadersnaam. Germaanse voornaam amal-hard; bedrijvig-sterk. Amalhardus. Amblardus.

Ambroos, Ambroes, Ambroisse, Ambroise, Hambroise, Hombroise, Ambrogio, Ambrogi, Ambrosio, Ambrosi, Ambrosy, Ambrozy, Ambroisin, Ambrosini, Ambrosin, Ambrusch, Ambrus: Vadersnaam. Latijn, Sint Ambrosius.

Ambühl, Ambuhl: Duits Am Bühl: aan, op de heuvel.

Ameele, van den Ameele, Ameel, Ameels, Ameil, Ameile, Amiel, Amel, Ameaux, Hameau, Hamaux, Hamiax, Hamiau, Hamays, Ameeu, Ameuw, Ameeuw, Ameeuws, Hameeuw, Hamel, Hamelle: 1. Plaatsnaam Ameel, van Oudfrans plaatsnaam Hamel, Frans hameau ‘gehucht’. 2 verkleinvorm van Germaans Hamma ‘landtong, uitspringend in inundatieterrein’. 3. Vadersnaam uit Ameel, Amelius. 4. Ameel, Ameele Van den, Vanden Ameel(e). Vernederlandsing van de Franstalige familienaam Duhamel. Zie daar.

Amelin, Ameline, Ammeleyn. Vaders-, moedersnaam. Afleiding van Latijn, Sint Amelius of Germaanse amal-naam.

Amelink, Amelunxen, Hameling, Hamelinck, Hamelink, Hamelijck: Vadersnaam. Afleiding van Germaans amal-‘heldhaftig’-naam. Of variant van Hamerlink.

Ameloot, Amelot, Ammeloot, Hamelot: Vadersnaam. Frans vleivorm op –ot van een Germaans amal-naam (zoals bijvoorbeeld Amelric: ijverig-rijk) of Latijnse Amelius.

Amelrooij, van Ammelrooy, Ammelrooij. Plaatsnaam Ammersooien, Gelderland, als rode-naam gereïnterpreteerd.

Amelryckx, Amelryck, Amelrijckx, Hamelryckx, Hamelryck, Hamelrykx, Hamelrijckx, Hamelrijck, Hamelrijk, Ameryckx, Amerijckx, Amerijkx, Almeric, Hamerycks, Hameryck, Hamerijcks, Hamerijk, Hamerijckx, Amerlincksx, Amerlinck, Amerling, Amerlijnck, Amerlynck, Haemerlinck, Hamerlinck, Hamerlynck, Hamerlijnck, Amerlynck, Amelinckx, Amelinck, Amelynck, Ameijnck, Ameling, Amelink, Haemmelinckx, Haemelinck, Hameling, Hamelynck, Hamelijnck, Hamelink, Hamelin, Daemelinck. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam amal-rik: ijverig -rijk/machtig. De verschuiving van Hamelrik naar Hamerlink is te verklaren door klankverandering Ir/rl, door associatie met 'hamer' en door reïnterpretatie van de uitgang als suffix -ing. De vormen zonder r (bijvoorbeeld Amelinck) kunnen ook rechtstreeks afleidingen zijn van een amal-naam; vergelijk Amelin.

Amendt, Amend, Ament: 1. Duitse naam Am Ende ‘aan het eind (van het dorp)’. 2. Vadersnaam. Het kan ook een vorm zijn van Amand(t), de Latijnse heiligennam Amandus.

America, A Merica. Myrica is gagel, een vochtige-heide plant. A Myrica is dus zoiets als: waar gagel groeit. Waarschijnlijk een Latijnse vorm van Van der Heiden.

Amerongen, van; van Amerom: Plaatsnaam Amerongen (Utrecht).

Amersfoort, van, van Amelsvoord, Amelsvoort, Amelsfort: Plaatsnaam Amersfoort (Utrecht).

Amesz, Amama, vadersnaam Amo, Ame.

Amey, Ameye, Van Ameyde, Van Ameijde, Ameijden, van, Almey, Almeye. Uit het Middelnederlandse hameide, amede, hameye, ameide; boom, slagboom, afsluiting, gehucht. Vaak gezegd van velden of hoeven, naar de hamei waarmee ze afgesloten waren. Familienaam uit de plaatsnaam plaatsnaam Ameide in Zederik (Zuid-Holland). Hieruit ook de Vlaamse familienaam Ameye.

Amkreutz. Duitstalige (in het Nederlands grensgebied en in België voorkomende) variant van Van der Cruysse: zie verder bij Cruysse.

Amman, Ammann, Amann, Aman, De Amman, Damman, Dammams, Daman. 1. Beroepsnaam afkomstig van 'ambtsman' = amman, dat is een ambtenaar die een deel van het feodale gezag toegewezen kreeg, vergelijk meier, baljuw, schout. 2. Een enkele keer is Damman ook afgeleid van 'Van Damme'.

Amiable, Amiabel. Frans Amiable; vriendelijk.

Amiet, Amiot, Hamiet, Hamiot: 1. Vadersnaam. Afleiding van de voornaam Ami uit Amicus; zie Amy(s). 2. Bijnaam, van Frans ami: vriend. Zie Lamiot.

Amitié. Misschien reïnterpretatie van Amadieu.

Ammel, van, Ammelen, van. Familienaam uit de plaatsnaam Ammeln in Ahaus (Noordrijn-Westfalen) of uit Ammel(e) in Gierle (Antwerpen).

Ammersbach. Duitse plaatsnaam. Vergelijk Ammersbek.

Ammerlaan. Plaats-, straatnaam.

Amon, Amond, Amont, Ammon, Hamont, Hamon, Hammond: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam ad-mund: Admundus of had-mund.

Ammon: Vermoedelijk uit Amman; zie Amman.

Amorosa, Amoros, Amorosi, Amaruso. Italiaanse bijnaam amoroso; verliefd.

Amouret, Amourette, Amoré, Amorin: Vadersnaam. Vleivormen (moedersnaam -ette) van Germaanse voornaam Amaury.

Ampe, Hampe, Ampen. Vadersnaam, knuffelvorm uit de Germaanse bakernaam Ampo uit Ambert, Amalbrecht = Amalbertus, Andbert of uit Hampo, Haginbert, Hamabold of Hamabert. Of Ambold.

Amperse: Vadersnaam. Zeeuwsese afleiding van voornaam Ambert, van Germaans Amalbrecht of Andbert.

Ampoorter, Handtpoorter: Aenpoorter: iemand die aan de stadspoort woont, hagepoorter. Maar vergelijk amborger: burger die zijn vee mocht weiden op de gemene weide. Handpoorter is volksetymologie.

Ampt: Duitse familienaam Amt ‘ambt’. Beroepsbijnaam van de Amtmann; vergelijk Aman, Damman.

Amrein, Arein. Familienaam uit de plaatsnaam: 1. Am Rain: aan de verhoogde grensscheiding, aan de grenspaal. 2. Am Rhein: aan de Rijn.

Ams, van. Plaatsnaam Ames, Pas-de-Calais?

Amsel, Amzel, Amsils, Amzil, Amzile. Bijnaam, Duits Amsel; merel.

Amsing: Ook Nederlandse familienaam Ampsinck, Fries Amsinga. Afleiding van de Friese voornaam Amme, Amse, die teruggaat op een Germaanse amal-naam of op een naam als Admund, Admar.

Amssoms, Amsons, Amson, Amsens: 1. Vadersnaam. Romaanse afleiding op -eçon van Germaanse amal-naam. 2. Variant van Ansems, Ansoms, of zelfs Ansens. Zie ook Anson.

Amstel, van: Plaatsnaam Amstel (Noord-Holland).

Amster, Amsters. Variant van Amstel?

Amsterdam, van. Amsterdam, Noord-Holland.

Amter, Anter. Plaatsnaam Amtern in Oldenburg.

Amthor. Duitse familienaam Am Tor; aan de stadspoort.

Amtman, Antman. Duitse beroepsnaam Amtmann; ambtenaar. Vergelijk Damman.

Amulius, Hamelius, Hamilius: Vadersnaam. Latijn, Sint Amilius, Amelius, latinisering van Germaanse amal-naam.

Amy, Amys, Amijs, Ameijs, Ameys, Amisse, Hamys, Hamijs: 1. Bijnaam. Middelnederlands amijs van Oudfrans amis: geliefde, minnaar. 2. Vadersnaam. voornaam Amicus, Amis uit de hoofse roman. De voornaam werd ook wel als variant van Amelius opgevat.

Anacker. Duits Anacker; Ohnacker; zonder akker of land.

Anastaze, Anastasi, Anastisio. Vaders-, moedernaam, Sint Anastasius, Anastasia, van Grieks anastasis; opstanding.

Ancel, Ansel, Anseele, Anseel, Hanseel, Hansel, Anseau, Anceau, Anceaux, Ansseaux, Ansseau, Anciau, Anciaux, Ancieaux, Ansieux, Ansiaux, Ansiau, Ansciaux, Anssiau, Ancia, Ansias, Ansia, Ancea, Onsea, Onsia, Onsiau, Onzea, Onzia, Honzia, Hancel, Hanciau, Hanciaux, Hanchaus, Hansay, Ansay, Ensay, Anseeuw, Hansseuw, Hanseeuw. 1. Vadersnaam uit Ansel, een afleiding van de Germaanse voornaam Anshelm, zie Ansems. 2. Het kan ook een Romaanse vorm van Ansoud zijn: uit de Germaanse voornaam ans-hard: god-sterk.

Ancelet, Ancelin, Anselin, Anselain, Anselyn, Anslyn, Hancelin, Hanselin, Anslijn, Ancelot, Ancolet, Anselot, Anslot, Asseloot, Asselot. Knuffelvormen van Ancel. Zie daar verder. De naam Ancolet is mogelijk ook een knuffelvorm van Johannes.

Ancet, Anchez, Anche, Anset, Ansey: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse ans-naam, zoals Anshelm.

Ancien. Franse bijnaam; de Oude.

Ancion, Ansion, Ension, Hansion, Nansion: Vadersnaam. Romaanse vleivorm van Anshelm.

Anckerman. Beroepsnaam van de ankermaker, ankersmid; of bijnaam naar de huisnaam. Vergelijk Duits Ankermann.

Ancre. 1. Plaatsnaam Ancre in Ogy (Henegouwen). 2. Plaatsnaam Encre, oude naam van Albert (Somme). Zie ook Delancre.

Andag, Aandagt, Aandacht, Adach: Volksetymologische vervorming van de Duitse bijnaam Amtage: overdag.

Andanson. Vadersnaam Adamson, met n anticipatie.

Andel, van Andela, Andelbeek: Plaatsnaam Andel (Noord-Brabant).

Andelhof, Andelhofs. 1. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam Andolf, (and-wulf). 2. Uit de plaatsnaam Andelhof: dat is de hoeve/huis van Andel.

Anderson: Vadersnaam. Zoon van Andreas.

Anderegg. An der Ecke. Midden Hoogduits egge; hoek, (uiterste) punt, uithoek.

Anderlecht, van. Plaatsnaam Anderlecht.

Anderlin. Vadersnaam. Duitse vorm van Sint Andreas.

Andernack, Andernagt: Plaatsnaam Andernach, door Kiliaan nog Andernaeck genoemd.

Andernove, van, van (den) anderen Hove. Plaatsnaam Ander Hof.

Andeweg, Anderweg: Naam voor wie ‘aan de weg woont’. Vergelijk Duitse Amweg, Andergass.

Anders, Andersen, Andersson, Anderson. Vadersnaam. Zoon van Andries.

Andof. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam Andolf (and-wulf).

Andioen, Antjon, Anjuyn, Anjuijn: Waals-Vlaams andjoen, Zuid Nederlands ajuin, van Frans oignon: ui. Beroepsnaam van de uienteler of-handelaar.

Andor, Andoor. Vadersnaam Andor. Hongaarse vorm van Adriaan.

Andof. Vadersnaam. Germaanse voornaam and-wulf. Andulfus.

Andorra, Andoura. Naam van vorstendom in de Pyreneeën.

Andouche, Annedouce, Anedouce, Anndouche, Anedouce, Hendoux, Hindoux, Hantout, Hannedouche, Hanedoes: Vadersnaam. Romaanse vorm Andoux van Germaanse voornaam Andolf (zie Andof ).

Andrade, de. Frequente Portugese plaatsnaam.

Andreae: Vadersnaam. Latijnse afleiding van de voornaam Andreas.

André, Andre, Andrez, Andree, Andrée, Andrae, Andrades, Andraud, Andrault, Andral, (de) Andrès, Andret, Andreux, Andreu, Andrieux, Andrieu, Handrieu, Anrieu, Andrin, Drieux, Drieu: Vadersnaam. Frans vormen, vleivormen en verkorting van Griekse Sint Andreas. Zie Andries.

Andreae. Vadersnaam. Latijnse afleiding van de voornaam Andréas. Humanistennaam.

Andreka, Andrëka: Moedersnaam. Vrouwelijke vorm van de voornaam Andreas.

Andrew, Andrews, Vadersnaam. Engelse vorm van de voornaam Andreas.

Andrianne, Andrien, Andreani, Andrean, Andriaenssen: Vadersnaam. Contaminatie van Andréas en Adrianus.

Andries, Andriese, Andrie, Andris, Andriessche, Andriessens, Andriesen, Andriesse, Andriessen, Andrisse, Anderiesse, Andriessma, Andreas, Andreassens, Andrees, Andres, Andreessen, Andressen, Andresen, Andry, Dres, Dries, Dries, Driesch, Driesen, Driess, Driesers, Driehsen, Driessens, Driesses, Driezen, Driesse, Driessens, Dries, Driss, Drissens, Dris, Drisch, Drisen, Drees, Dreessens, Dreessen, Dreezen, Dreezens, Dresen, Dresens, Drese, Drèse, Dressen, Dresse, Drehsen, Dreissen, Dreiss, Dreis, Drezen, Dreze, Drèze, Draise, Draize, Dreize, D'Andrea, d'Andries, d’Andriess, d’ Andriessens, D'Aandriessen, Drews, Drewes: Vadersnaam. Griekse heiligennaam Andreas, Grieks andreios ‘mannelijk, dapper’. De naam komt in Cent al voor in 954 als naam van een monnik. De korte vormen Dries, Drees wijzen op klemtoon op de tweede lettergreep. Driesen en Dreesen zijn vleivormen.

Andringa, van. Vadersnaam, inga; van Anders.

Andron, Endron, Androni: vadersnaam. Vleivorm van de voornaam André.

Anema, Annema, Anemaat, Anemaet, Hanema, Anes, Aanen: Volksetymologische herinterpretatie van de Friese vadersnaam. Anema, afleiding van Friese voornaam Ane, Aan. Misschien door assimilatie uit Germaans arn-naam. Of bij Oudhoogduits ano, Duits Ahn ‘voorvader’ in Anbertus, Anafredus, Analdus?

Anfray, Anfry. Vadersnaam. Romaanse vorm van de Germaanse voornaam Anafredus.

Angelo, Angelot, Anchelon, Angloo, Engloo, Langlot, Langloh. Vadersnaam, knuffelvorm van Angel. 

Angenendt, Angenent, Agenent, Aengenend, Aengenent; familienaam uit Aan den End: wie aan het eind van het dorp, de weg, de rivier woonde.

Angel, Anghel, Angelet, Angeline, Angelin, Angelini: Vadersnaam. Latijn heiligennaam Angelus 'engel'.

Angélique. Vadersnaam. Latijnse heiligennaam Angelicus.

Angelo, Angely, Angeli. Vadersnaam. Italiaanse vorm van een Germaanse angil-naam of Latijnse heiligennaam Angelus.

Angelo, Angelot, Angloo, Engloo, Langlot, Langloh: Vadersnaam. Vleivorm van Angel.

Angelroth. Plaatsnaam Angelroda.

Angélus, Angély, Angéli. 1. Latijnse heiligennam Angelus, vergelijk Angel. 2. Latinisering van Germaanse voornaam Engelbrecht of een andere angil-naam.

Angenard. Franse vadersnaam van Germaane voornaam Anginard.

Angenendt, Angenent, Agenent, Aengenend, Aengenent: Aan den End: wie aan het eind van het dorp of de weg woont.

Angenon, Angenost, Angenot. Vadersnaam, knuffelvorm uit de voornaam Ange.

Anger, Ange, Angee. Vadersnaam. Romaanse vorm van een Germaanse ger-naam. Angarius.

Angeren, van: Plaatsnaam Angeren in Bemmel (Gelderland).

Angerhausen. Plaatsnaam bij Duisburg.

Angerman: Afleiding van Van Angeren.

Angillis, Angellis, Angelis, Angelles: Vadersnaam. 1. Variant van Angelus. Latijn -us werd vaak -is (vergelijk Poulissen). 2. Variant van Agelis met voortonige n-epenthesis.

Angst. Bijnaam voor een angstig mens.

Anguille. Frans anguille; paling. Bijnaam.

Anier. Beroepsnaam. Frans ânier: ezeldrijver. Vergelijk Larder

Aninga, Anema, Aantjes; Friese vadersnaam Ane, met de plaatsnamen Anjum (Ainga-heim) in Dongeradeel, Anewiel, meer bij Goingaryp.

Anker, van den Anker, in ’t Anker: Huisnaam in ’t Anker, zoals onder meer in Middelburg.

Ankersmit. Beroepsnaam van de ankersmid.

Anne, Annen, Annens, Anna. 1. Moedersnaam uit de heiligennaam Anna. 2. Vadersnaam uit de knuffelvorm Anno. Deze jongensnaam komt uit Arno, Arnoud. 3. Spellingvariant van Hanne: zie daar.

Ans, Ams is een afleiding van Anne.

Anné: Spelling voor Annet, Hannet, Frans verkleinvorm van de voornaam Jehan, van Johannes.

Anneman, Annemans, Hanneman, Hannemans. Vaders-, moedersnaam, afleiding van Anne.

Annendyck, Annendyck. Aan den Dijk.

Annerel, Annorel. Vadersnaam, variant van Hannerel, dit is dan weer afgeleid van Johannes of Henri, Henry.

Anneveld: Naam voor wie woont aan ’t veld. Vergelijk Duits Amfeld.

Annot: Spelling voor Hannot, Romaans vleivorm op –ot van de voornaam Jehan, Johannes. Ook Annoot.

Annys, Annijs, Annysz, Annis, Anis, Anize. 1. Vadersnaam/moedersnaam afgeleid uit de voornaam Johannes. 2. Mogelijk ook een beroepsnaam van de anijshandelaar. 3. Eventueel zelfs afkomstig uit de plaatsnaam Anixhe (Luik).

Anraad, van, Aanraad, Anraed, Anraet, Anneraed, Anneraud, van Anrooy, van Aenrode, Vanaenrode, van Aenroyde, van Anrooij, van Aenroye, van Anroye, van Anderoye, van Anderoy, van Androye, Androei, Van Anderoi, van Anderode, van Antro: Plaatsnaam Anrath (Noordrijn-Westfalen

Anseroul, Ansroul. Waals anseroûle: dwarslat van een eg? 2. Misschien plaatsnaam Anseroeul (Henegouwen), de Waalse -oule-namen.

Ansaelens. Vadersnaam. Aanpassing van de Spaanse familienaam Gonzales.

Aensaeme, Handsaeme, Handsame, Handtsaem: 1. Vadersnaam van Anselm, zie Ansems. Wellicht via Frans Anseaume, de Franse klankwettige vorm voor Anselm. De verschrijving Handsaeme is te verklaren door associatie met de plaatsnaam. 2. Voorzetselloze variant van Van Handsaeme.

Ansar, Ansard, Ansart. 1. Vadersnaam. Germaanse voornaam ans-hard 'god-sterk': Ansardus. 2Plaatsnaam Ansart in Tintigny (Luxemburg).

Ansaud, Ansaldi, Anzaldi: Vadersnaam. Germaanse voornaam ans-wald 'god-heerser': Ansaldus. Zie ook Ancel.

Ansbach, Anspach, Aenspeck: Plaatsnaam Anspach (Hessen) of Ansbach (Hessen, Beieren).

Ansems, Anssems, Ancems, Ansooms, Ansoms, Amsellem, Anselme, Anselmo, Anselmi, Amsens, Amson, Amsonns, Amssons. Vadersnaam uit de Germaanse voornaam ans- helm; god-helm.

Ansen, Ansens, Ansennes, Ansenne, Anssens, Amsens: Vadersnaam. 1. Uit Ansin, vleivorm van Ansboud, Ansbert, Ansfried, Anshelm. Ansenne is een Waalse aanpassing. 2. Fonetische spelling voor Hansen(s). Zie Hanne.

Ansing, Ansingh, Amsing, Amsingh, Amsinck: Vadersnaam. Afleiding van Germaanse ans-naam; vergelijk Ansen(s)

Anskens. Vadersnaam Afleiding van een Germaanse ans-naam zoals Anshelm. 2 spellingvariant van Hansekens. Vergelijk Ansen(s).

Anson, Antson, Amson: 1. Moedersnaam Aneçon, Romaans vleivorm op –eçon van de voornaam Anna. 2. Vadersnaam. Spelling voor Hanson (zie daar).

Ansot, Ansotte. Moedersnaam A(g)nesot, vleivorm van de voornaam Agnes. 2. Eventueel verschrijving voor Hansotte.

Ansquer. Vadersnaam. Germaanse voornaam ans-ger; god-speer. Ansger.

Antal. Vadersnaam. Hongaarse vorm van Sint Antonius.

Anten, Antens, Antes. Vadersnaam uit de heiligennaam Antonius. 

Antenaeken, van. Plaatsnaam. Waarschijnlijk Andernach (Rijnland-Palts) of Antennacum. Zie Andernack.

Antenbrink, Antenbring. Aan de Brink. Plaatsnaam Brink als in Deventer; dorspsplein.

Antheaume. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam and-helm. Anthelmus.

Antheumus is waarschijnlijk een verschrijving van Antheunus.

Anthieren, Anthierens, Antier, Antierens. Vadersnaam, Romeinse vorm van de Germaanse voornaam and-haria: Antherus.

Antignac. Plaatsnaam, Cantal.

Antink, Antema: Vadersnaam. Afleiding van een vooral Friese voornaam Ant(e), van Germaans and-naam, zoals Andbert.

Antlitz. Duitse bijnaam Antlitz; aangezicht, uitzicht.

Antoin. Plaatsnaam Antoing, Henegouwen. Zie Dantoing.

Antonius, Antonides, Antoni, Antonio, Anthoni, Anthonij, Anthonio, Anthony, Antony, Antoniasse, Antonus, Anthonus, Anthonis, Anthonissens, Antonisen, Antonisse, Antonissen, Anthonisse, Anthonise, Anthonissens, Anthonnisse, Antheunis, Antheunissens, Antheunisse, Antheunissen, Anthuenis, Antheunissens, Antoin, Anthoine, Antoine, Anthoons, Anthoon, Anthoens, Anthone, Anthon, Anton, Antoon, Antoons, Anton, Antoun, Antonsen, Antonsson, Hantoon, Hanton, Antun, Antuyns: Vadersnaam. Latijnse heiligennaam Antonius. Frans Antoine, Nederlands Anton, Zuid Nederlands Antoon.

Antonneu, Antonneaux, Antonnaux, Antoneaux, Antoniel, Antonel, Tonneaux, Tonneau, Tonniau, Thonnaux, Tonnele, Tonnel, Tonelle, Tonel, Tonneel: Vadersnaam. Afleiding van de voornaam Antonius en korte vormen.

Antippas, Antipas, Andipas, Antipa, Antypas: Bijbelse naam van Herodes Antipas (20 v. Chr. - 39 na Chr.), viervorst van Galilea.

Antrop, Antrope. 1. Naam uit de plaatsnaam Antrup in Haltern of Lengerich (Noordrijn-Westfalen). 2. Of varianten van de Duitse familienamen Amtrop, Amtrup. Dit zijn de Westfaalse vormen van Am Dorp: bij het dorp. 3. Zie ook Entrop.

Antwerpen, van: Afkomstig van de stad Antwerpen (Provincie Antwerpen).

Aoust, Août, Aout, Aust, Awoust: 1. Vadersnaam. Romaanse vorm van Latijnse Sint Augustus. 2. Naam van de maand augustus.

Apeldoorn, van; Appeldoorn: Plaatsnaam Apeldoorn (Gelderland).

Aper, Apers, Apere, Appere, Apers, Appert, Apper, Appers, Haepers, Hapers: Vadersnaam. Door assimilatie lb/ben verscherping b/p uit de Germaanse voornam A(da)lbero of Albrecht (waaruit Albers). Zie ook Hapers.

Apfelbaum, Apelbaum. Duitse en Noord-Duitse plaatsnaam Apfelbaum.

Appelius: Latinisering van Appel(s).

Apeldoorn, van, Appeldoorn. Plaatsnaam Apeldoorn. Gelderland. Of Appeldorn, Nordrein-Westfalen.

Aper, Appere, Apere, Apers, Appert, Apper, Appers, Haepers, Hapers: Vadersnaam. Door assimilatie Ib/b en verscherping b/p van Germaanse voornaam A(da)lbero of Albrecht (vergelijk Albers.

Aplincourt, Applincourt, Applencourt, Aplencourt, Applaincourt, Applancourt: Plaatsnaam Haplincourt (Pas-de-Calais).

Apostel, Apostol, Apostoli. 1. Bijnaam voor een apostel: bewoner van een apostelhuis, acteur in een apostelspel, een van de twaalf armen wie op witte donderdag de voeten gewassen worden. Vergelijk Lapostol(le).

Apotheker, Aptekers, Apteker, Aptaker, Aptakre: Beroepsnaam van de apotheker, kruidenier.

Appelboom. Plaatsnaam Appelboom in Adegem (Oost-Vlaanderen) en Liedekerke (Vlaams-Brabant).

Appel, Appels, Apel, Happel, Appels, Appelen, Apffel, Apfel: Beroepsbijnaam van de appelkoopman. Vergelijk de familienaam Appelmans.

Appeljan; bijnaam an een Jan die appels verkocht.

Appelghem, van. Plaatsnaam Ebblinghem (Nord).

Appelman, Appelmans, Apelmans, Appelmaen, Appermans. Beroepsnaam voor de appelkoopman. 1278 Johannes Appelman = 1307 Johannes.. mano pomorum (Middelnederlands appelmanger: appelkoopman), 1318 Johannes dictus Appelmans.

Appelmoes. Bijnaam voor de eter of bereider van appelmoes.

Appelt. Vadersnaam. Germaanse voornaam Adalbold.

Appeltant, Appeltants, Appeltans, Appelthans. Bijnaam voor iemand die graag appels eet.

Appelcuts. Beroepsnaam van de appelkoopman.

Appencourt. Plaatsnaam Happencourt, Aisne.

Apper, Appert. Frans apert, Latijn apertus; open. Bijnaam voor wie open van geest is? Zie Aper.

Appeven, van. Plaatsnaam Oppenhoven bij Maaseik, Limburg.

Appourcheaux. Aux pourceaux; met de varkens. Bijnaam voor de varkensfokker of hoeder.

Appui. Misschien Au Puits: bij de Put?

April, Aprile, Avril, Averill: Bijnaam naar de naam van de maand april. Ook Duits April, Frans Avril, Engels Averel, Averil. Vergelijk Januar, Hornung, Màrz, May, July, Augst, Dezember.

Aptroot. Duitse familienaam Abendroth, meestal een reïnterpretatie van de plaatsnaam Abenrod: rode van Abbé. Plaatsnaam Appenrod, Appenrode.

Aquarius. Latinisering van Waterman.

Arab, Arabi, Aarab, Aarabi, Aarabe. Volksnaam van de Arabier.

Aragon, Arragon. Plaatsnaam, streek in Spanje.

Araignien, van. Plaatsnaam Orange (Vaucluse) met verschuiving van ng totgn (nj), vergelijk araanje = oranje.

Araujo, Arauxo. Frequente Portugese plaatsnaam.

Arbalestrie, Arbalestier, Arbalestrier, Arbeltier, Larbalestrier, Larbaletrier, Labalestrier, Larbalestrie. Uit het Oudfranse arbalestre (kruisboog). Beroepsbijnaam van de kruisboogschutter.

Arbeyt, Aerbeydt, Arrebits: Bijnaam voor een arbeider.

Arbon. 1 Vadersnaam Harbon=Herbon, vleivorm van de voornaam Herbert. 2. De Duitse familienaam Arbon uit de plaatsnaam Arbon aan het Bodenmeer.

Arbroscher: Vermoedelijk verhaspeling van de Duitse familienaam Armborster, van Armbruster. Beroepsnaam van de maker van kruisbogen, voetbogen.

Arbulot. Vadersnaam. Variant van Franse familienaam Herbelot, afleiding van de voornaam Herbert, vergelijk Herbillon.

Arbijn: Vanwege de in Zeeland en Vlaanderen niet uitgesproken h en de wisseling er/ar uit Harbijn/Herbijn, vleivorm van de Germaanse voornaam Herbert.

Archaimbault, Archaimbeau, Archaimbault, Archaimbaul, Argembeaux, Darchambeau, D'Archambeau, D’Archambaut, Dargembeau, D'Argembeau: 1. Vadersnaam. Romaanse vorm van de Germaanse voornaam erkan-bald 'rein, echt-moedig': Erkenboldus. 2. Plaatsnaam Archambault (Yonne).

Archelon. Variant van Arcelon, van Oudfrans arcel, Frans arceau; boogje.

Archène, Archen. Platsnaam Archennes, Waals-brabant. Nederlands Eerken.

Archibald. Vadersnaam. Germaanse voornaam Erkeboud, zie Archambault.

Arcidiaco, Arcidiacono. Italiaanse bijnaam; aartsdiaken.

Arck Van, Van den Ark. 1. Familienaam uit de plaatsnaam Ark (Gelderland) of Ter Arken (Brussel). 2. Mogelijk soms een variant van Van Herck.

Arckels, van, van Arkkeis, van Arkel, van Erkel: Plaatsnaam Arkel (Zuid-Holland) of in Duffel (Antwerpen).

Arco. Plaatsnaam Arco, Noord Italie.

Arkesteijn, Arkestee, Arkestein. Stenen huis of boerderij in de plaats Ark (Gelderland)

Arcq. Naam uit het Franse arc: boog. Beroepsbijnaam van de boogschutter, -maker. Zie ook Darc.

Ardaen, Ardaens, Ardans, Hardaen. Vadersnaam, voornaam uit de ridderromans. Ardan is een oom van koning Arthur.

Ardenne, van: Vlaams ook Van Aardenne. De streeknaam de Ardennen in het zuiden van België.

Ardenais, Ardenoi, Ardenois, Ardenoy, Ardeneus, Ardenues, Ardinois, Lardennois, Lardenois, Lardenoit, Lardenoye, Lardenoey, Lardenet, Lardinois, Lardinoi, Lardinoit, Lardinoir, Lardinoy, Lardinoije. Volksnaam voor iemand die uit de Ardennen afkomstig is.

Ardon, Ardonne: Vadersnaam. Hardon, Franse verbogen vorm van de Germaanse voornaam Hardo, van hard ‘sterk’.

Ardoullie, Ardouillie, Ordouille, Ourdouillie, Hourdouillie: In de kerkrekeningen van Sint-Gillis (Brugge) staat ca. 1530-40 ene Ardoullie vermeld als Spanjaard.

Ardui, Arduwie, Aerdewie: Vadersnaam. Hardui, Romaanse vorm van de Germaanse voornaam hard-wîg 'sterk-strijd': Hartwig, Hardwicus, Arduicus.

Arduino, Arduini. Vadersnaam. Italiaanse pendant van Hardewijn.

Arem. Wellicht Van Haren, vergelijk Habarem=Haghebaren.

Arenbergh, van, d'Arenberg, van Haerenborgh: Plaatsnaam Aremberg in Doel en Kieldrecht (Antwerpen); Aremberg bij Koblen.

Arend, den: Naar de heel verspreide huisnaam ‘In den Arend’. Vergelijk Duits Zum Adler.

Arends, Arend, Arendse, Arentse, Arentsen, Arendsen, Arensma, Aartsema, Arendsma, Arentz, Harent, Harends: Vadersnaam. Germaanse voornaam Arend, korte vorm van Aarnoud.

Arendonk. Plaatsnaam Arendonk, Antwerpen.

Arendt, van, van Haerents, Haerens, van der Haerendt, van der Harent: Waarschijnlijk reïnterpretatie - met n-epenthesis - van Van Aert, Van der Haert.

Arens, Arense, Aarens, Aerens, Haerens: Vadersnaam. Zoals Arend(s) korte vorm van de voornaam Aarnoud.

Arensman: Vadersnaam. Afleiding op –man van Arens.

Arenthals, (van): Plaatsnaam Herentals (Provincie Antwerpen).

Argeerts, Erregeerts, Vadersnaam. 1. Door er/ar- wisseling en Zeeuws niet uitgesproken h uit Hergeert ‘heer Geert, Gerard’. 2. Het kan ook een variant zijn van de familienaam Aertgeerts, een herinterpretatie (als voornaam Aart = Aarnoud en Geert = Gerard) van Aetgeerts. Deze laatste vorm is de Brabants-dialectische uitspraak van Uytgeerts, Outgeerts, Woutgeerts, van Woutgeer, de Germaans naam wald-ger; macht-speer’.

Argelo: Plaatsnaam bij Wiene (Overijssel): 1284 Erghelo, 1495 Argelo.

Argyl. Vadersnaam Achile.

Ariaans, Arjaansm, Ariaens, Arian, Ariani, Ariano, Errians, Erians: Vadersnaam. Ariaan is een variant van Adriaan, Latijnse Sint Adrianus. Zie Adriaanse.

Arickx, Aricks, Arix, Arik, Arixkx, Arycz, Arreckx, Haerick. Vadersnaam van de Germaanse voornaam hathu-rikja= strijd-machtig: Hadaricus/Hatheric.

Ariel, Arièle: Vaders-, moedersnaam. Bijbelse voornaam Ariël.

Arien, Ariens, Ariën, Ariëns, Arjes, Arriens, Arrien. Vadersnaam, variant van de Latijnse heiligennaam Adrianus.

Arien, van, Van Narien. Plaatsnaam Arien, Aire-sur-la-Lys, Pais-de-Calais.

Arijs, Arys, van de Anrys (=Henri), Arkenbout, Engels Archimbald: Vadersnaam. Germaanse voornaam erkna-balth ‘rein, echt-moedig’.

Arkens, Arcken, Arckens, Arekens, Arema, Arink, Erken, Erkens, Ercken, Erckens, Erkes, Eerkens, Eerkes, Herck, Herckens, Herkens, Arquin. Vadersnaam uit Areken, Germaanse voornaam Are, zo bij Aringzele bij Cales, Frankrijk, van zele; zaal van Are), of uit de Latijnse heiligennaam Adrianus.

Arkesteyn. Plaatsnaam Argenstein in Weimar.

Arku. Vondelingnaam. Anselmus Arku werd gevonden in Antwerpen op 18 april 1842. Hij trouwde in Aarschot in 1871.

Arlin. Vadersnaam. Vleivorm van Germaanse voornaam met erla; voorname man, Engels earl, bijvoorbeeld Erleboldus, Erlewinus, Arluinus, Arlulfus, Erlinus.

Armand, Arman, Armant. Vadersnaam. Franse vorm van de Germaanse voornaam Herman.

Armbrecht. Vadersnaam. Germaanse voornaam ermin-berht 'groot-schitterend': Ermenbert.

Armbrust, Armbruster, Arbuste. Duitse beroepsnaam van de maker van kruisbogen, voetbogen.

Armel, Harmel, Ermel: vadersnaam. Bretonse voornaam Arthmael; 'beer-prins'.

Armerotte, Armerotto, Armirotto. Vadersnaam, Italiaans-Franse knuffel-afleiding van Herman.

Armslag. Reïnterpretatie van Duitse plaatsnaam Anschlag.

Arn, Arm, Arme, Arem: Vadersnaam. Korte vorm van Germaanse voornaam Arnoud of Arnolf.

Arnaert, Arnaerts, Arnaets: 1. Zie Hernaert. 2. Ook wel eens als afleiding van Arnoud beschouwd.

Arnardi. Vadersnaam. Italiaanse vorm van Germaanse voornaam, zie Hernaert 2.

Arnaudin, Arnaudo, Arnedo: Vadersnaam. Romaanse vleivormen van Germaanse voornaam Arnoud.

Arnemuiden, van: Plaatsnaam Arnemuiden.

Arnet, Armée: Vadersnaam. Afleiding van Arnaud.

Arnhem, van. Plaatsnaam Arnhem.

Arnois, Arnoys: Vadersnaam. Zoals Arnoeyts uit Arnolds. Zie Aarnouds(e).

Arnoldus, Arnoldusse, Arnoldi, Arnold, Arends, Aarnoudse, Arnolds, Arnaud, Nolten: Vadersnaam. Latijnse vorm (en afleiding) van de Germaanse voornaam Arnwald, Arnold, arne; arend, wald; heersen; als een arend heersend. Zie Aarnouds(e).

Arns, Arnst. Vadersnaam. Variant van de voornaam Ern(e)st. 1 Korte vorm voor van der Arnst. Naar een plaatsnaam.

Arnstein, Aronstein. Plaatsnaam Arnstein, bijvoorbeeld in Beieren.

Arntjen. Vadersnaam, afleiding van Arnt, Arend; Arnoud.

Arondberghe, van: Wellicht de plaatsnaam Aremberg bij Koblenz (Rijnland-Palts) of in Doel en Kieldrecht (Provincie Antwerpen).

Arquembourg. Moedersnaam. Germaanse voornaam erkan-burg 'rein-burg': Ercamburg.

Arijse, Arijsse: Vadersnaam. Zeeuwse afleiding van Arij, Arie, verkort uit Adriaan, of aangepaste uitspraak van Frans Henri uit Germaans Hendrik.

Arras, Aras, Arrasse, Aarrass, Darras, Daras, D'Arras, Darraz, Darat, Dara, Darasse: Plaatsnaam Arras, Nederlands Atrecht, hoofdstad van Artesië (Artois), nu van Pas-de-Calais.

Arrazola de Onate. Spaanse familienaam die sinds ca. 1599 in de Zuidelijke Nederlanden voorkomt.

Arslan, Aslan, Alparslan, Arslaner, Arsalan, Arslantas. Turks-Armeens-Iraanse familienaam (vadersnaam) met als betekenis: leeuw.

Arslijder, Arslyder: Vondelingnaam. Seraphinus Arslyder werd op 14 mei 1849 in Cent gevonden.

Arthur, Arthurs, Arthus, Artus: Vadersnaam. Keltische voornaam, dankzij de Brits-Keltische romans (Artur-sage) al vanaf de eerste helft van de 13de eeuw op het vasteland verspreid: Voppin filius Arturs, Evergem.

Artigues, Artiges. Franse plaatsnaam uit Latijn artica; braakland.

Artisien, Lartizien, Lartésien: Artesiër, iemand uit Artesië (Artois).

Artisson, Artesoone: vadersnaam. Zoon van Arthus, Arthur, de koning uit de graalsage.

Artois, Artoos, Dartois, Dartoit, Dartoy, D’Artois, D'Artoi, D’ artois, D'artoi, Darthois, Dartoit: Artois, Nederlands Artesië, streek genoemd naar de Gallische volksstam van de Atrebates. Oud graafschap in Noord Frankrijk dat in de 12de eeuw deel uitmaakte van het graafschap Vlaanderen, maar in 1223 aan de Franse kroon werd gehecht.

Artus, Arthus: Vadersnaam. 1. Latinisering van A(a)rt, Arnoud. 2. Zie Arthur.

Asbroeck, van. Familienaam uit de verspreide plaatsnaam As(se)broeck: essenbroek. Een moerasgebied waar veel essen groeien.

As, van, van Asch, Asche, Assche, van Asschen, van Aschen, van Assch, van Aschte, van Ass, van Assen, van Aasche, van Hassche: 1. Plaatsnaam Asch in Buren (Gelderland) of As (Belgisch Limburg), vroeger Asch. 2. Van As kan ook een variant zijn van Van Ast. 3. Of uit de verspreide plaatsnaam Asschen: essenboom.

Asard: Dit is de h-loze variant van de Vlaamse familienaam Hazaert, Hazard, Hasaert(s). Middelnederlands hasaert, van Oudfrans Hasart ‘kansspel, geluk’. Bijnaam voor een kansspeler, dobbelaar.

Asbeck, van, Asbeek: Plaatsnaam Asbeck (Noordrijn-Westfalen) of Asbeek in Asse (Vlaams-Brabant).

Asbil. Afstammelingen van 1598 George Asball, Devonshire. Misschien uit Ashpole, van Archbolt, Archibald.

Asbroeck, Asbroek, van, van Asbrouck, Asbroucq: 1. Plaatsnaam Assebroek (West-Vlaanderen). 2. Plaatsnaam Asbroek (Limburg). 3. Verspreide plaatsnaam Asbroek, dat is es(se)broek: moeras waar essen groeien, bijvoorbeeld 1264 bi den Asbrouke, Meigem. 4. Zie Van Haesebroek.

Ascar. Vadersnaam. Germaanse voornaam ask-hard; es-sterk.

Ascher, Asscher. Duitse afleiding van Assche, Esche; es.

Aschman, Asseman, Asman, Asma, Asmann. Naamvariant met man van (den) Assche of Van As(ch). Hierboven.

Ascoop, Arschoop. Naam uit de Middelnederlandse plaatsnaam Ashoop: ashoop, hoop as.

Ashman. Engelse beroepsnaam van de schipper.

Ashton. Verspreide Engelse plaatsnaam.

Aslan. Naam uit het Turkse aslan: leeuw. Bijnaam naar de eigenschappen die worden toegedicht aan de leeuw: kracht, trots, of naar de gelijknamige huisnaam.

Asma, Asmann. 1. Zie Aschman. Zie hoger. 2. Zie Assman. Zie lager. 3. Er is begin 19de eeuw in Leuven een vondelingennaam Asma Philippine, Leuven O.-L.-V-ter-Predikheren 24.04.1819, gevonden 23.04.1819 's avonds deur vondelingenhuis. Nu komt die naam bijna uitsluitend voor in de onmiddellijke en ruimere regio van Leuven. Wellicht zijn alle Asma hiervan afstammelingen. De verklaring van vondelingennamen is veel moeilijker. 

Asmodé. Asmodee is een van de namen van de duivel; de duivel van de onreine liefde, huwelijksduivel, verstoorder van het huwelijksgeluk, deugniet (joods).

Asmus, Asmusz, Assmus: Vadersnaam. Korte vorm van Griekse Sint Erasmus.

Asnot, Asnod. Van Oudfrans asne; ezel?

Asorne, Azorne: Wellicht As ornes: Aux ormes, bij de iepen?

Asou, Azou, Auzoux, Auzou, Hausoul, Hauzoul, Lasou, Lazou: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam (h)as-wulf: Asulfus, Hasulphus.

Aspeculo. Latijnse humanistennaam voor Van den Spiegel.

Aspendius. Afleiding van plaatsnaam Aspenden, Nordrein-Westfalen.

Asperdt. Plaatsnaam Aspert, Gelderland.

Asperges. Bijnaam naar de kerkzang 'Asperges me'. Ook vondelingnaam.

Asselt van, Limburg, Swalmen. Plaatsnaam.

Asou, Azou, Auzou, Auzoux, Hausoul, Hauzoul, Lasou, Lazou. Vadersnaam, Romaanse vorm van de Germaanse voornaam (h)as-wulf.

Asperen, van, Asper, van, Haasper: Plaatsnaam Asperen (Zuid-Holland) of in Lingewaal (Gelderland).

Asperslagh, Asperslag, Aspeslagslach, Asperlagh, Aspelagh, Hasperlagh, Haspeslag, Haspeslach, Hespeslagh: Variant van de Waals-Vlaamse familienaam Asperslag, aanpassing van de Duitse plaatsnaam Asperschlag in Bergheim (Noordrijn-Westfalen).

Aspis. Middelnederlands aspis; adder. Bijnaam, vergelijk Franse familienaam Aspi(c).

Assche, van: Plaatsnaam Asse (Vlaams-Brabant): 1159 Asche, of verspreide plaatsnaam ten Assche ‘es (boom)’.

Asscherick, Asscherickx. Vadersnaam. Germaanse voornaam ask-rîk; 'es-rijk, heersend'.

Asseau, Asset, Assez. Vadersnaam, Romaanse afleiding van de een Germaanse voornaam Azzo (een so-afleiding van Ado(atha)/ adal.

Asscheman: Afleiding op –man van van Assche.

Asseau. Asset, Assez. Vadersnaam. Romaanse afleiding van Germaanse voornaam Azzo, een so-afleiding van Ado.

Assel. Vaders-, moedersnaam van de voornaam Assele uit Azilo, Azila, van Germaanse voornaam Ado. Vergelijk Asselmans.

Assel, van: Plaatsnaam Assel in Apeldoorn (Gelderland) of Hasselt (Belgisch-Limburg) of Asselt bij Zwalmen (Nederlands-Limburg).

Asselbergs, Asselberghs, van, Asselberg, Asselbergs, (van) Hasselbergh. Familienaam uit de plaatsnaam Asselberg in Arendonk.

Asseldonk, van, Assendonck, Assendonk. Plaatsnaam in Uden en Haren (Noord-Brabant).

Asselborn, Asselbourg, Asselbur, Dasselborne. Plaatsnaam Asselborn.

Asselier. Plaatsnaam Asselier= Anlier, Luxemburg. Als migratienaam ook plaatsnaam in Asse, Vlaams-Brabant.

Asselijn, Asselin, Acellin, Hasselin, Assulin, Asulin, Asseleyns, Esselen, Esselens, Esselinckx. Vadersnaam, knuffelvorm van de Germaanse voornaam Assel.

Asselman, Asselmans, Hasselman, Hasselmans: 1. Vadersnaam/moedersnaam. Afleiding van de voornaam Assel(e) uit Azilo/Azila, verkleinvorm van Germaanse voornaam Ado. 2. Afleiding van Van Assel.

Assem, van. Plaatsnaam.

Assen, van: 1. Plaatsnaam Assen (Duitsland, Drenthe). 2. Vadersnaam uit de voornaam Asse uit Assuerus.

Assenberg: Plaatsnaam Aschenberg (Sleeswijk-Holstein, Hessen).

Assenbroek. Plaatsnaam Assebroek, West-Vlaanderen, zie van Asbroeck.

Assendelft, van; van Essendelft: Plaatsnaam Assendelft (Zaanstad, Noord-Holland).

Assenderp, van: Plaatsnaam Assendorp in Zwolle, Overijssel.

Assenheim. Assenheimer. Plaatsnaam Assenheim.

Assenmaker, Assenmacker, Assenmacher, Assemacher, Axemacher, Axmacher: Beroepsnaam van de assenmaker, smid, wagenmaker.

Assent. Plaatsnaam, Vlaams-Brabant.

Asserbe. Niet van Frans acerbe: bitter, maar As herbes: Aux herbes, met de kruiden. Vergelijk Metten Biesen, Assoignon(s), Aurousseau. Bijnaam voor de kruidenier.

Assink, Assinck, Assing, Azink, Hassink, Assen, Asman. 1. Bewoner van een boerderij, erve Assink, in het oosten van het land. In Geesteren werd een erve al in 1188 Assinc genoemd. Van de persoon Ase/ Asse. 2. Vadersnaam. Afleiding van de Germaanse voornaam Adzo, Aszo, een so- afleiding van Ado.

Assmann, Assman, Assmans, Asman: Vadersnaam. Vleivorm van Erasmus. Zie Aschman.

Assoignon, Assoignons, Assognon, As oignons, Frans Aux oig­nons: met de uien. Bijnaam of beroepsnaam. Vergelijk Andjoen.

Asson, Hasson: vadersnaam. Romaanse verbogen vorm van Germaanse voornaam Adzo, Aszo (vergelijk Assing).

Assum, van den, van den Assem. Plaatsnaam Assum, Noord-Holland.

Assy, Assys, Assi, Asisis: Midden Frans assis, Middelnederlands assise: accijns, heffing. Beroepsnaam van de ontvanger van accijnzen.

Ast, van, den, van As, van Aste, van (der) Hasten, van Haste, Verast: Uit van den Aste. Een ast of eest was een droogoven, een droogruimte in meekrapstoof of brouwerij.

Asten, van, van Hasten: 1. Plaatsnaam Asten (Noord-Brabant). 2. Plaatsnaam Astene (Oost-Vlaanderen).

Aster, van. Variant van Van Achter (met wisseling cht/st, vergelijk dialect moste = mocht)? Vergelijk plaatsnaam, 1142 Asterth, van Achtert.

Astérion. Vadersnaam. Vleivorm van Sint Asterius? Asterion is ook de naam van een mythische koning van Kreta.

Astgen. Vadersnaam. Afleiding van Ast, korte vorm van Aster.

Astie, Astier. Franse vadersnaam. 1. Germaanse voornaam ast-hari; 'tak-leger': Astarius. 2. Griekse heiligennaam Asterius.

Astle. Zuidduits dialect van Ast; tak, zie Ast.

Astor, Astore, Astorg, Astorga: Zuidfranse vadersnaam. A(u)storg, Griekse Sint Eustorgius / Austorgius.

Asveldt, Asveld, van, van Asfeldt. Plaatsnaam Asveld, Twente.

Aszenberg, Assenberg. Duitse plaatsnaam Aschenberg.

Aszenfarb. Duitse bijnaam Aschenfarb; askleurig.

Ates, Aats, Aten, Atinga, Atema, Aatsma; Friese vadersnaam Ate, van Johannes, plaatsnaam Ateburen bij Hieslum in Wonseradeel en Atens (Atingen) in Oldenburg.

Atout, Attout. Waalse aanpassing van Engelse familienaam Atwood, naar de woonplaats bij het bos 'at (the) wood'.

Aterianus. Humanistennaam.

Aters. Vadersnaam. Antwerpse variant (naar uitspraak) van (W)outers. Zie daar verder.

Athalin, Attalin, Atteleyn: vadersnaam. Afleiding van Germaanse adelnaam, met verscherping. Adtelinus.

Atkinson, Atkins. Vadersnaam. Engelse afleiding van Germaanse voornaam Ado of Bijbelse voornaam Adam.

Atlas, Atalas. Middelnederlands atlas; oosterse zijden stof.

Atquet. Vadersnaam. Romaanse afleiding van Germaanse voornaam Ado. Vergelijk Atkins

Attar, Attard, Atta, Attas. Vadersnaam. Romaanse vorm op –a, van de Germaanse voornaam Adehardus.

Attema, Attama, Atsma, Atzema, Atten, Ettema, Ettes, Etten, Hettema, Hettinga, Heitinga, Hattinga: Friese vadersnaam van Atses, Atzes, van de voornaam Atse, Atze, een korte vorm van een adel-naam. Attinus = Adinus. Bij Tzummarum ligt de Atsmastate.

Atten, van; Natte: Wellicht de plaatsnaam Etten (Gelderland, Noord-Brabant). De gemeente Etten(-Leur) in Noord-Brabant heette in 1356 Attene. Natte(n) door verkeerde scheiding of ontleding van een naam.

Atenberger. Plaatsnaam Attenberg, als in Beieren.

Attenelle. Bijnaam. Vrouwelijke vorm van Picardisch antniau: schaap van meer dan een jaar.

Attenhoven, van. Plaatsnaam Attenhoven (Vlaams-Brabant) en in Holsbeek (Vlaams-Brabant).

Attenrode, van. Plaatsnaam Attenrode, Vlaams-Brabant of Hertenrode bij Diest, Vlaams-Brabant.

Attert, Atterte, Hatert, Haterte. Plaatsnaam Attert, Luxemburg.

Atton. Vadersnaam. Variant van Adon, met verscherping, vergelijk Attard.

Atyn. 1. Vadersnaam. Vleivorm van Germaanse voornaam Ado; zie Atten. 2. Eventueel variant van Wattyn.

Aube. Bijnaam. Frans aube; dageraad, vergelijk Dagraed.

Aubé. Vadersnaam Aubet. Afleiding van Aubert.

Aubecq, Aubeeck, Obeck: Plaatsnaam Albeke (Aubecq) in Vloesberg (Henegouwen) of Aalbeke (West-Vlaanderen).

Aubel, van. Plaatsnaam Aubel, Luxemburg.

Auberg, van. 1. Plaatsnaam Aubers bij Rijsel. 2. Zie Hoberg?

Auberge, Alberger. Afleiding van Oudfrans alberge; herberg, Herbergier, waard.

Aubert, Aubertin, Obertin, Auburtin, Aubertot, Aubier, Auber, Audebert, Audibert, Audibet, Audoubert, Haubert: Vadersnaam. Romaanse vorm Aubert (en afleiding op -in, -ot) van Germaanse voornaam ald-berht; 'oud-schitterend': Aldebertus.

Aubignat. Plaatsnaam Aubignas, (Ardèche).

Aubin, Aubain, Aubinau, Aubinet, Abinet: Vadersnaam. Vleivorm van Germaanse voornaam Aubert of van Latinse Sint Albinus.

Aubray, Aubrée, Aubrey, Obéré: Plaatsnaam l’ Auberaie: (les Salines) plaats waar abelen, witte populieren staan.

Aubrebis, (D')Aubreby, D'Auxbrebis: Bijnaam Aux Brebis: met de ooien, met de schapen. Beroepsnaam voor de herder of bijnaam naar het uithangbord.

Aubroeck, Audebrox: Plaatsnaam Aubroek in Moerzeke (Oost-Vlaanderen), Oudenbroek in Ronse, Oost-Vlaanderen.

Aubry, Laubry, Aubrion, Aubtiot, Obry, Obrie, Obri, Abry, Haubry, Haubruye: Vadersnaam. Romaanse vormen van Germaanse voornaam alb-rîk; 'elf-machtig'; Nederlands Alverik. Aubrion, Aubriot zijn vleivormen. Oberon is de elfenkoning. Albericus, Alvericus. Zie ook Alfrink.

Auchain. Plaatsnaam Haulchin, Henegouwen.

Auchet. Vadersnaam. Variant van Aucher, Romaanse vorm van Germaanse voornaam al-hari; 'heiligdom-leger': Alcher(i)us, Aucherius.

Aucock, Alacoque, Allcock, Alcock: Au Cocq: met de haan (vergelijk Aubrebis). Bijnaam, wellicht naar het uithangbord.

Aucremanne. Verfransing van Ackerman. Vergelijk Ockerman 2.

Aucoin. Au coin; op de hoek. Naar de woonplaats.

Audaert, Audard. Vadersnaam. Germaanse voornaam ald-hard; oud-sterk. Aldhard.

Audefroy, Haufroid, Offroy, Offrais, Auddifret, Auddifred, Odufré, Odufre, Auffret: Romaanse vorm van Germaanse voornaam ald-frid; 'oud-bescherming, vrede': Aldefredus.

Audekerk, van Audekerke, van, van Audekercke. Plaatsnaam Oudekerk in St. Martens-Lierde, Oudekerk in Rummen, Vlaams-Brabant.

Audemar, Audemard. Vadersnaam. Germaanse voornaam Audamar, zie Omer.

Audenhove, van, van Oudenhove. Familienaam uit de plaatsnaam Oudenhove/Audenhove, die over gans Vlaanderen en Noord-Frankrijk voorkomt.

Audenrode, van, van Audenroede. Familienaam uit de veel voorkomende plaatsnaam (vooral in Duitsland) Oude Rode: Oud gerooid terrein. Vergelijk Aldenrade

Audevart, Audevaert, Audouard: Vadersnaam. Germaanse voornaam ald-ward; 'oud-bewaarder': Alduardus.

Audeval. Franse familienaam Haudeval; op de hoogste plaats van het dal.

Audez. Vadersnaam Audet, van een Germaanse ald-naam.

Audiart. Vadersnaam. Afleiding van een Germaanse ald-naam, vergelijk Audibert.

Audiau. Vadersnaam. Picardische vorm van een Germaanse voornaam ald-wald; oud-heerser, Aldaldus.

Audier, Oddie, Odie, Ody, Oudit: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam ald-haril 'oud-leger': Aldarius, Aldiers.

Audin, Audain, Audinet, Haudin, Hodin: Vadersnaam. Romaanse vleivorm van Germaanse ald-naam, zoals Audebert, Audaert.

Audland. Noorse plaatsnaam Audland (Solbjørg, Osterøy, Hordaland).

Audoor, Audoore, Audooren, Audoorn, Audooru. Bijnaam voor 'de oude', de eerste erfgenaam. Middelnederlands (h)oir, ore; erfgenaam. Vergelijk Dhoore.

Audran, Audrant, Audren. Vadersnaam. Germaanse voornaam ald-hrabn; oud-raaf. Aldramnus.

Audry, Auderit, Audrit, Odry, Oddery, Odery, Oderij, Oderie, Haudry, Aldric: Vadersnaam. Germaanse voornaam ald-rîk; 'oud-machtig': Aldricus.

Auer, Auër: Duits Auer, Middelhoogduits Ouwære ‘die bij of op de Au (weiland, beemd) woont’. Zoals Von Aue.

Auerbach, Auerbacher. Vooral in Beieren verspreide plaatsnaam Auerbach. Auerhaan: Bijnaam naar de vogel auerhaan

Aufrecht, Aufrychter: Duitse bijnaam Aufrecht: oprecht, eerlijk.

Aufrère. Zoon van Lefrère.

Augarde. Moedersnaam. Germaanse voornaam ald-gard; oud-gaarde, Aldagarda.

Augedé, Auget, Augez, zie Hocedez. Augenbron, Augenbroc: Duitse bijnaam Augenbraun: (iemand met) bruine ogen. Vergelijk Bruinooghe.

Auglaire. Waalse aanpassing van Duitse Augler, Äugler, afleiding van (lieb)äugeln: lonken, koketteren, het hof maken, vleien. Bijnaam.

Augenois. Afleiding van plaatsnaam Auguenne in Frasnes-lez-Buissenal (Henegouwen).

Auguet, Auguez, Aughuet: Waarschijnlijk vadersnaam. Afleiding van een Germaanse ald-naam waarvan het tweede element met een g begint (-god, -gond, -grim). Vergelijk Augot.

Augustinus, Augustin, Augustins, Augustijn, Augustijns, Augustyn, Augustyns, Augustijnen, Augustynen, Augusteijn, Augusteijns, Augusteyens, Austin, Astin, Austen, Aoustin, Austenne, Autenne, Hauten, Hautenne. Vadersnaam. De Latijnse heiligennaam Augustinus, verkleinvorm van Augustus. De namen op -enne zijn Waals.

Augustus, Auguste, August, Augusto, Augusti, Auguster, Agosti: Vadersnaam. Latijnse Sint Augustus 'verheven'.

Aukesma, Friese vadersnaam Auke.

Auman, Aumann. Naar de woonplaats; an der Aue; aan de beemd.

Aumônier, Laumonnier, Laumonier: Oudfrans almosnier: bedelaar, iemand die aalmoezen krijgt. Bijnaam.

Aupaix, Opaix: Moedersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam alb-haid: Alpheidis, Alpais.

Auperlé, Aupperlee: Verschrijving voor de familienaam Oberlé uit de Elzas, met verfransend accent aigu uit Duits Oberle, naast Oberlin uit Aberlin, verkleinvorm van Albrecht. De Zeeuwse variant met p is te begrijpen omdat de naam op het gehoor werd opgeschreven en het Elzas een Zuid-Duits dialect is dat de stemhebbende occlusieven stemloos uitspreekt.

Auquier, Auquiere, Auquière, Auquiert, Hauquier, Hauquiert, Hauquies, Hauquiere, Ockier, Okière, Okiéré. 1. Vadersnaam. Romaanse vorm van de Germaanse voornaam alh-hari; heiligdom-leger. Alcharius. 2. Of schrijfvariant van Wau(c)quier. Zie bij Walker.

Aureille, Auriel, Aurel, Auriault, Auriau, Auria, Oreille, Noreillie, Noreille, Noreilde, Norullie. 1. Vadersnaam uit de Latijnse heiligennaam Aurelius. 2. Bijnaam uit het Franse oreille: oor. Dit voor iemand met bijvoorbeeld bijzondere oren.

Auret, Aurez, Hauret, Haurez: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam ald-rêd; 'oud-raad': Aldradus.

Aurich. Plaatsnaam Aurich.

Auriol, Oriol, Orriols, Orjol, Oriot, Orio, Orieulx: Oudfrans oriol, van Latijn aureolus, Frans loriot: wielewaal.

Aurousseau. Waarschijnlijk uit Au Roseau; aan, met het riet. Vergelijk Durousseau.

Aury, Oriee, Ori, Orye, Ory, Orije, Orij, Oury, Uri, Ury: Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam ald-rîk; 'oud-rijk'. Zie ook Oury.

(van) Ausloos, Ausseloos, (van) Aussloos, van Auseloos, Ausseloos, Aussillous, Auloos, Aessello, Aeseloos, Aesloos, Asseloos, Ansloos: Familienaam uit de plaatsnaam Ausloe in St.-Margriete-Houtem.

Aussems, Aussem, Aussen, Aussens, Ousen, Haussens, Haussen. Familienaam uit de plaatsnaam Aussem, onder andere Oberaußem en Niederaußem (Noordrijn-Westfalen).

Ausilia, Ausseil: Moedersnaam. Latijn Sint Auxilia.

Auslender, Auszlender: Duits Ausländer: buitenlander, vreemdeling.

Auspert. Van Oostenrijkse afkomst; Ausberger.

Aussem, Aussems, Aussen Aussens, Haussens, Haussen: Plaatsnaam Aussem, Oberaussem en Niederauflem.

Austraet. Provencaals voor Oudestraat (Departement Geetbets).

Autaers. Gereïnterpreteerde var. van Outers.

Autelet, Auttelet, Authelet, Outelet, Outtelet, Outlet, Oteletm Otlet, Ottelet, Ottele, Ottelé, Hautelet, Hottelet, Hottlet, Hootelé, Hootele, Hontelé, Homtele: Vadersnaam. 1. Variant van Wautelet. 2. Er kan ook uitgegaan worden van Ot(t)elet, van Germaanse voornaam Otto, of zelfs van Osto (zie Ost, Ostelet). Otelet is dan te verklaren uit Ostelet (vergelijk Frans hôte uit hoste).

Auterboer, van, van Autenboer, Hatenboer: Plaatsnaam in de buurt van de Auterberg in Messelbroek (Vlaams-Brabant). Het tweede element -boer is waarschijnlijk bûr, Middelnederlands buur: woning.

Auteri. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam ald-rik. Altrichus.

Autier, Authier, Hauthier, Hautier, Outtier, Outier: 1. Vadersnaam. Romaanse vorm van Germaanse voornaam ald-hari; 'oud-leger': Altharius, Alterius. 2. Variant van Wautier.

Autrique, Autric, Outricque, Outteryck, Houtrique, Hoeterickx, Hoetrickx: 1. Plaatsnaam. 2. Vadernaam. Germaanse voornaam ald-rîk; vergelijk Audry, Auteri.

Autru, Hautru: Moedersnaam. Variant zonder w (vergelijk Autier, Autelet) van Wautru, Waudru, Romaanse vorm van Germanse voornaam wald-trûd 'heerser-macht': Waltrudis.

Auvergne. Plaatsnaam, streek in Frankrijk.

Auwens: Vadersnaam van de Friese voornaam Aue, Auwe, Auwen, misschien van de Germaanse voornaam Avo.

Auwermeulen, van (der). Familienaam uit de verspreide plaatsnaam Oude Molen.

Avé, Avi: Zoals Avet voor Havet. Oudfrans Havet ‘haakje’. Beroepsbijnaam.

Avenarius: Beroepsnaam. Latijnse Avenarius ‘haverkoopman’, afleiding van Avena ‘haver’. Vergelijk Oudfrans Avenier in 1281.

Avermaete, van: Dit is een h-loze spelling van Van Haverma(e)te. Plaatsnaam Havermaat ‘havermaailand, haverland’, bijvoorbeeld in Zele (Oost-Vlaanderen).

Ausema, Auwema, Auwen; Friese vadersnaam Aue, Auke.

Auversack. Beroepsnaam Haverzak voor de haverkoopman.

Auvertin. Waarschijnlijk variant van Haubourdin, zoals Auverdin. Of plaatsnaam Saint-Avertin (Indre-et-Loire)?

Auweghem, van Auwegem, van, van Hauweghem, Hauwegem, van Aughem, Hauweghem, Augem: Plaatsnaam Ouwegem (Oost-Vlaanderen) of Oudegem (Oost-Vlaanderen) (zie Van Oudeghem).

Auwenis, van, van Hauwenis, van Houwenis: Plaatsnaam Avesnes (Nord, Pas-de-Calais, Somme..)? Of (niet geïdentificeerde) plaatsnaam Ouwe Nes(se): oude landtong?

Auwerijckx, Auwerijkx, Auweryckx, Ouwerx, Owerckx, Auwerx, Auwers, Hoerweckx, Hoewerkx: Oost-Friese plaatsnaam Aurich.

Auwermeulen, van. Plaatsnaam Oude Molen, erg verspreid.

Auzat, Auzas. Plaatsnaam Auzat (Ariège, Puy-de-Dôme).

Aveniere, Advenier: Beroepsnaam, Oudfrans avenier: haverkoopman.

Averberghe, van. Reïnterpretatie van Van Haverbeke.

Averbode, van. Plaatsnaam Averbode, Vlaams-Brabant.

Averbuh, Awerbuch, Averbouch: Noord-Duits aver: over. Naar de woonplaats over, voorbij de beuk.

Avesaat, Avesaath, van, Avezaat. Plaatsnaam (Kapel-) Avezaath in Tiel, Gelderland. (Kerk-)Avezaath in Buren (Gelderland): 850 Avasati. De zate of woning van Avo.

Avijle, van den, van den Avyle: Waartischijnlijk dialect uitspraak van Van den Aweele.

Avink: Nederlands ook Afink. Afleiding van Germaanse korte naam Avo.

Avoird, van den: Variant van Van der Avoort. Plaatsnaam Avoord ‘voorde, doorwaadbare plaats aan een waterloopje, een Aa’.

Avondstondt, Avonstondt, Avondtstondt: Bijnaam voor iemand die van de avond houdt of 's avonds op een of andere manier actief wordt. Vergelijk Avonts.

Avond, van den, van den Avont, van Avondt, Avonde, Avonts, Avons, Avondts: 1. Bijnaam naar het tijdstip. Vergelijk Middag, Middernacht, Duits Abend, Feierabend. 2. Een enkele keer is Avon(d)ts moedersnaam, reïnterpretatie van Avens, afleiding van Germaanse voornaam Ava.

Avontroodt. Waarschijnlijk vertaling van de Duitse familienaam Abendroth, die meestal teruggaat op de plaatsnaam Appenrod(e). Zie Aptroot.

Avontuur, Avonture, Aventure, Avanture: Vlaamse familienaam Avonture, Middelnederlands Aventure betekende ‘het gebeurde, voorval; lot, geluk, kans’. Uit Frans aventure, van Latijnse Adventura “wat komen moet’. Maar misschien is de naam veeleer te begrijpen als Middelnederlands avontuurre, nomen agentis bij het werkwoord Aventuren ‘wagen, ondernemen, op avontuur uitgaan’. Vergelijk Duits Abenteurer, Frans Laventurier. Naam voor rondtrekkende kooplui. Zie ook Frans Laventure, Laventurier.

Avoort, van der,, van der Avoirt, van der Avoird, van der Avoort, van der Avort, van der Avroet, van der Avrot, van der Avraux, van der Aevroet, van der Averoet, van der Averot, van der Averoot, van der Averot, van der Averoven, van Deravoirt, Verhaevert, Verhavert, Haverrot: Plaatsnaam Ter Avoord: voorde, doorwaadbare plaats aan een waterloopje, een Aa, bijvoorbeeld in Dworp, Neerheilissem, Retie.

Avot: Spelling voor Havot. Middelnederlands Havot ‘korenmaat’. Beroepsbijnaam van de korenmeter.

Avot, van: Vermoedelijk door reductie van Van den Avoird, vergelijk Vlaamse variant Van der Averot.

Avraam, Avram, Avramides, Avramidis, Avramovici, Avramovic: Vadersnaam. Bijbelse voornaam Abraham.

Avrouin. Vadersnaam. Germaanse voornaam ebur-win; 'ever-vriend': Everuinus.

Avyn, Avijn. 1. Vaders-, moedersnaam. Afleiding van Germaanse voornaam Avo/Ava. 2. Variant van Ovijn lijkt niet uitgesloten, door voortonige klinkerversterking.

Awater. 1. Dialect uitspraak van Ouwater; zie Oudewater. 2. Dialect uitspraak van Awouter.

Awauters, Awouters. 1. Vadersnaam, Brabantse dialectische uitspraak voor oude Wouter, dit ter onderscheiding van een jongere Wouter. 2. Mogelijk uit de plaatsnaam Oudewater. 3. Of uit het Middelnederlandse aweiter: wachter.

Axel, (van) Aksel, Aczel, Hackselmans, Haxelmans. 1. Vadersnaam, Zweedse vorm van den Bijbelse heiligennaam Absolom. 2. Plaatsnaam Axel (Zeeuw-Vlaanderen) of Axel (Zeeland.

Axler, Axer. Duitse beroepsnaam Achs(l)er; voerman, wagenmaker.

Axters, den Exter, Exters, Exter, Dexters, Hekster: Middelnederlands en Waals-Vlaams axter: ekster. Bijnaam voor een babbelaar, praatvaar, die praat als een ekster.

Axwijk. Plaatsnaam. Noord-Holland.

Aydin, Apaydin, Gunaydin, Ay, Aydinli, Akaydin. Familienaam uit Turkije.

Azijn, Azyn. Beroepsbijnaam van de azijnstoker of –handelaar, vergelijk Duits Essig.

Azirar, Azurar. 1. Arabische vadersnaam uit Aziz: krachtig en ook geliefd. 2. Spaanse naam uit azurar: blauw maken. Beroepsnaam voor de blauwschilder (tegelschilder - buitenschilder).