Koninklijke Brill NV / E.J. Brill

Koninklijke Brill NV, lange tijd bekend onder de naam E.J. Brill (van Evert Jan Brill, die het bedrijf leidde tussen 1848 en 1871), is een Nederlandse uitgeverij. Ze is vooral bekend door haar wetenschappelijke uitgaven, onder meer op het gebied van de oriëntalistiek, de klassieke letterenbiologieChina- en Islamstudies. De uitgeverij bestaat sinds 1683, oorspronkelijk onder de naam Luchtmans. Brill is altijd nauw verbonden geweest met de Leidse universiteit en de stad Leiden, waar haar hoofdvestiging is.

 

Brill is een van de oudste uitgeverijen van Nederland, naast bijvoorbeeld Elzevier (1583/1593) en Koninklijke Joh. Enschedé (1703) en is sinds de oprichting door Jordaan Luchtmans in 1683, gevestigd in Leiden. In 1848 was er niemand meer van het geslacht Luchtmans die het bedrijf over wilde nemen en kwam het in handen van Evert Jan Brill die al jarenlang werkzaam was bij het bedrijf.


Uitgeverij Brill heeft haar wortels liggen in de
 Gouden Eeuw, die ook op wetenschappelijk gebied een bloeiperiode was. Belangrijke fondsen waren van oudsher geschiedenis, religie, judaïca en islamstudies. Luchtmans gaf Pierre Bayle’s Dictionnaire historique et critique uit, Brill publiceerde onder meer de boeken van Christiaan Snouck Hurgronje, de Nag Hammadi-codices, diverse publicaties rond de Dode Zeerollen, T'oung Pao, het tijdschrift voor Chinese studies en de Encyclopaedia of Islam. Een bestseller bleek het werk Sexual Life in Ancient China van Robert van Gulik. Brill had haar bekendheid mede te danken aan de drukkerij waar Chinese karakters net zo gemakkelijk werden gezet als Hebreeuwse letters.Gestart aan het Rapenburg kwam Brill via de Oude Rijn uiteindelijk terecht aan de Plantijnstraat. Brill had jarenlang een eigen drukkerij en zetterij, een antiquariaat en boekhandelsvestigingen in diverse landen. In 1989 zijn zetterij en drukkerij verkocht, kort daarna werd het antiquariaat verzelfstandigd en werden de buitenlandse vestigingen opgeheven met uitzondering van het kantoor in Amerika. Vanaf 1991 beperkt de onderneming zich tot het uitgeven van boeken en tijdschriften.

Zoals zoveel 'boekhandelsneringen' in de 17e eeuw, werkte Brill nauw samen met de Universiteit van Leiden en nog steeds bestaat er een hechte band. Zo sponsort uitgeverij Brill het Scaliger Instituut van de Universiteitsbibliotheek met het mogelijk maken van het aanstellen van een of twee Brill fellows per jaar.

Brill heeft in sinds eind twintigste eeuw een aantal aankopen gedaan waardoor de vakgebieden waarop wordt uitgegeven zijn uitgebreid. In 1999 werd de tijdschriftenuitgeverij VSP overgenomen, in 2003 Martinus Nijhoff Publishers en in 2006 zijn delen van Transnational en Gieben toegevoegd. In 2006 werden uitgeverij Hotei en IDC Publishers overgenomen waardoor Brill met Hotei beschikt over een fraaie aanvulling op het Aziëfonds. In 2014 werden Hes & De Graaf Publishers en Editions Rodopi daaraan toegevoegd en in 2017 de Duitse uitgeverijen Verlag Ferdinand Schöningh en Wilhelm Fink Verlag (inclusief Konstanz University Press).