Concentratiekampen E t/m F 1940-1945
Nazi's hadden heel veel 'concentratiekampen'
Kampen en kampjes, variërend van massale kampen voor dwangarbeid in fabrieken tot een klein groepje Joodse gevangenen die onder bewaking het huis van een hoge nazi aan kant moesten houden. Er zaten Joden maar ook andere minderheden gevangen. Verder zijn ook de talloze overvolle getto’s, afgesloten stadsdelen voor joden, in Oost-Europa meegenomen in onze opsomming.
Uiteindelijk tellen wij dan ruim 40.000 kampen.
Zie ook:
Frontstalags in Frankrijk
Elk buitenkamp, nevenkamp of buitencommando was administratief ondergeschikt aan een concentratiekamp
Kampen op alfabetische volgorde
E
Concentratiekampen E t/m F 1940-1945
Ebelsberg
Ebelsberg
Oostenrijk
Het werkkamp Ebelsberg (tegenwoordig een stadsdeel van Linz, Oostenrijk) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een complex dat verschillende functies heeft gehad binnen het nationaalsocialistische systeem en direct daarna. Ontstaan als SS-Kazerne (1938-1940) Na de Anschluss van Oostenrijk in 1938 werd in Ebelsberg begonnen met de bouw van een grote kazerne (de latere Hiller-Kaserne). Oorspronkelijk was dit bedoeld voor SS-Totenkopfverbände, die van hieruit werden getraind en ingezet voor de bewaking van het nabijgelegen concentratiekamp Mauthausen (gelegen op slechts 12 km afstand).
Gebruik als Werkkamp en Krijgsgevangenkamp (1940-1945)Gedurende de oorlog veranderde de functie van de barakken regelmatig: Krijgsgevangenlager: Er werden krijgsgevangenen ondergebracht die als dwangarbeider moesten werken.
Zwangsarbeiter: Het kamp diende als onderkomen voor buitenlandse dwangarbeiders die werden ingezet in de zware industrie van Linz, met name bij de Hermann-Göring-Werke (de voorloper van voestalpine).Umsiedlerlager: Het werd ook gebruikt om zogenaamde Volksdeutsche (etnische Duitsers uit Oost-Europa) tijdelijk te huisvesten
Concentratiekamp Ebenfurth
Concentratiekamp Ebenfurth
Oostenrijk
In Ebenfurth (Oostenrijk) bevond zich tijdens de Tweede Wereldoorlog een dwangarbeidskamp voor Joden. In tegenstelling tot grote concentratiekampen zoals Auschwitz of Mauthausen, maakte dit kamp deel uit van een netwerk van werkkampen in de regio Neder-Donau waar gevangenen onder een zwaar regime arbeid moesten verrichten. Het werd geclassificeerd als een Zwangsarbeiterlager (dwangarbeidskamp) voor Hongaarse Joden en andere groepen die door de nazi's werden ingezet voor civiele en militaire projecten. Ebenfurth ligt ongeveer 50 kilometer ten zuiden van Wenen. Nederlanders die in Ebenfurth gevangen hebben gezeten en daar soms ook zijn overleden, zoals Jan Busink die in maart 1945 in Ebenfurth stierf na eerder in Kamp Amersfoort te hebben gezeten.
Ebensee
Oostenrijk
Concentratiekamp Ebensee was een van de meest beruchte satellietkampen van het concentratiekamp Mauthausen, gelegen in Opper-Oostenrijk. Het kamp werd opgericht in november 1943 met als hoofddoel het bouwen van enorme ondergrondse tunnelsystemen voor de productie van raketten en brandstof, na geallieerde bombardementen op Duitse fabrieken. In gebruik van 8 november 1943 tot de bevrijding op 6 mei 1945. Gedwongen arbeid voor de aanleg van tunnels voor de Duitse oorlogsindustrie (Project Zement). Het kamp werd op 6 mei 1945 bevrijd door het 3e Cavalry Reconnaissance Squadron van het Amerikaanse leger. Ebensee stond bekend om zijn extreem zware werkomstandigheden en hoge sterftecijfer. Op het hoogtepunt in april 1945 bevonden zich meer dan 18.500 gevangenen in het kamp. De bevolking was internationaal, met grote groepen uit Polen, de Sovjet-Unie, Frankrijk, Italië en Duitsland. Gevangenen stierven massaal door uitputting, uithongering, ziekten en mishandeling tijdens het zware graafwerk in de tunnels. In totaal kwamen er naar schatting duizenden mensen om het leven in dit subkamp
Ebersberg
Ebersberg
Duitsland
Ebersberg is een plaats in de Duitse deelstaat Beieren. Het is de Kreisstadt van het Landkreis Ebersberg
Mogelijk is er sprake van verwarring met de Ettersberg bij Weimar, de locatie van het beruchte concentratiekamp Buchenwald.
Eberswalde
Eberswalde
Duitsland
Het concentratiekamp in Eberswalde was een buitenkamp (Außenlager) van het grotere concentratiekamp Sachsenhausen, gelegen in Duitsland. Het kamp fungeerde tijdens de Tweede Wereldoorlog als een dwangarbeiderskamp waar gevangenen werden ingezet voor de nazi-oorlogsindustrie. Eberswalde bevindt zich in de deelstaat Brandenburg, ten noordoosten van Berlijn. Het kamp was tot april 1945 actief. Een bron meldt dat er op 10 april 1945 nog 821 gevangenen in het kamp aanwezig waren, vlak voor het einde van de oorlog.
Concentratiekamp Ebreichsdorf
Concentratiekamp Ebreichsdorf
Oostenrijk
De nazi's maakten in Ebreichsdorf gebruik van dwangarbeid, vaak gerelateerd aan lokale industrieën of landbouw. Dergelijke kampen vielen vaak onder het beheer van grotere hoofdkampen in de regio, zoals Mauthausen, dat talrijke Außenlager (subkampen) had in Neder-Oostenrijk.
Echelsbach / Echelsbach
Concentratiekamp Echelsbach / Echsenbach
Duitsland
Het concentratiekamp Eschelbach (vaak ten onrechte gespeld als Echelsbach). Het was een buitenkamp van het concentratiekamp Dachau. Eschelbach ligt bij Wolnzach, ongeveer 50 kilometer ten noorden van Dachau. Het kamp was actief in 1944–1945. Het behoorde tot het complex van buitenkampen van Dachau, die onder beheer stonden van de SS-WVHA. Het was een werkkamp dat actief was in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog (1944–1945). De gevangenen werden onder erbarmelijke omstandigheden ingezet voor zware arbeid. Het kamp huisvestte voornamelijk Joodse gevangenen die door de SS werden gebruikt voor de oorlogsindustrie.
Eching
Eching
Duitsland
Het concentratiekamp Eching, ook bekend als het OT-kamp Eching of Neufahrn, was een satellietkamp van het grotere concentratiekamp Dachau. Het was slechts een zeer korte periode actief in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag ongeveer 1 kilometer van het stadje Eching. Het kamp bestond van 10 april 1945 tot 24 april 1945. Het viel onder de aanduiding OT (Organisation Todt). Het diende als werkkamp (buitencommando) van Dachau, net als veel andere kleine kampen in de regio in de laatste weken van de oorlog. Het kamp Eching was een van de honderden satellietkampen die verbonden waren aan het hoofdkamp Dachau.
Echterdingen
Duitsland
Het Concentratiekamp Echterdingen (officieel een Außenlager van het hoofdkamp Natzweiler-Struthof) was een nazi-werkkamp dat bestond van november 1944 tot februari 1945 op de toenmalige luchtmachtbasis van Stuttgart (tegenwoordig Stuttgart Airport). Het kamp was gehuisvest in Hangar 13 van de vliegbasis. De gevangenen werden onder toezicht van de Organisation Todt ingezet voor zware dwangarbeid, met name het herstellen van de start- en landingsbanen na geallieerde bombardementen. Er werden ongeveer 600 Joodse mannen vastgehouden. Zij waren geselecteerd uit transporten uit Auschwitz en werden via het kamp Stutthof naar Echterdingen gebracht. De omstandigheden waren erbarmelijk. In de slechts drie maanden dat het kamp bestond, stierven ten minste 211 gevangenen door honger, uitputting, ziekte (zoals vlektyfus) en mishandeling door de bewakers.
Concentratiekamp Écrouves
Concentratiekamp Écrouves
Frankrijk
Het interneringskamp van Écrouves (vaak aangeduid als Camp d'Écrouves of Centre de séjour surveillé d'Écrouves - CSS) was een Frans detentiecentrum gelegen in de gemeente Écrouves, in het departement Meurthe-et-Moselle (Lotharingen), dat tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door het Vichy-regime en de Duitse bezetters. Het kamp werd gebruikt voor het opsluiten van diverse groepen, waaronder politieke tegenstanders (communisten, vakbondsleden), gaullisten, en later met name Joodse gevangenen, die van daaruit vaak werden overgebracht naar Drancy en vervolgens naar vernietigingskampen. Het kamp had een totale capaciteit van ongeveer 860 mensen. In totaal zijn er tijdens de oorlog 4.055 mensen geïnterneerd. Documenten tonen aan dat het kamp een cruciale rol speelde in de deportatie van Joden uit de regio, met specifieke vermeldingen van arrestaties en overbrengingen in 1943 en 1944. Het kamp was actief vanaf in ieder geval augustus 1941 (toen CSS) tot aan de bevrijding.
Edersgrün
Concentratiekamp Edersgrün
Tsjechie
Edersgrün (tegenwoordig Krásný Les in Tsjechië) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een locatie in het Sudetenland die fungeerde als een dwangarbeiderskamp en doorgangskamp voor Joden uit de regio. Het viel onder het bestuur van het Protectoraat Bohemen en Moravië.Hier zijn de kernfeiten over het kamp Edersgrün:Functie: Het kamp werd gebruikt voor dwangarbeid. Edersgrün diende als een verzamelplaats voordat gevangenen naar vernietigingskampen of getto's werden gestuurd. Op 9 december 1942 vertrok een transport (XXII/2) vanuit Karlovy Vary naar het Theresienstadt Ghetto, bestaande uit 33 oudere Joodse inwoners uit het kamp Edersgrün.
Concentratiekamp Edineţi
Concentratiekamp Edineţi
Moldavie
Het concentratiekamp Edineţi (ook bekend als Yedintsy, Edineti of Edinet) was een kamp in de regio Bessarabië (huidig Moldavië) dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Roemeense autoriteiten werd beheerd. Het kamp bevond zich in de stad Edineţi, in het noorden van Moldavië. Het kamp viel onder het Roemeense bestuur, dat destijds een bondgenoot was van nazi-Duitsland. Het kamp diende als een verzamelpunt en doorgangskamp voor Joden uit de regio (in het bijzonder Bessarabië en Boekovina) voordat ze werden gedeporteerd of omgebracht. Net als in andere kampen in deze regio (zoals Transnistrië) waren de omstandigheden in het kamp Edineţi extreem wreed, gekenmerkt door massamoorden, uithongering, ziekten en martelingen. Het kamp werd gevestigd na de herovering van het gebied door Roemeense en Duitse troepen in 1941, kort na het begin van Operatie Barbarossa.
Edewechterdamm
Edewechterdamm
Duitsland
Edewechterdamm, gelegen in de Duitse regio Oldenburger Land, was tijdens de Tweede Wereldoorlog een locatie waar Sinti en Roma werden vastgehouden en gedeporteerd. In mei 1940 en maart 1943 werden veel Sinti en Roma uit de omgeving van Edewechterdamm, Petersdorf en Husbäke gearresteerd en overgedragen aan de Gestapo. Edewechterdamm en omliggende plaatsen in het Emsland-gebied stonden bekend om werkkampen en strafkolonies, waar gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden dwangarbeid moesten verrichten, met name in de veenarbeid. Personen uit deze kampen kwamen uiteindelijk terecht in vernietigings- of concentratiekampen zoals Auschwitz of Sachsenhausen. Edewechterdamm maakt deel uit van de bredere geschiedenis van de kampen in het Emsland, vlakbij de Nederlandse grens, waar in de jaren '30 en '40 verschillende straf- en concentratiekampen actief waren
Concentratiekamp Edwinshof
Concentratiekamp Edwinshof
Polen
Edwinshof was een nationaalsocialistisch dwangarbeidskamp voor Joden (Judenlager) tijdens de Tweede Wereldoorlog.Hoewel het vaak in één adem wordt genoemd met de grotere systemen van nazi-kampen, was het specifiek ingericht voor dwangarbeid. Het stond bekend als een Zwangs-Arbeitslager für Juden (dwangarbeidskamp voor Joden). De gevangenen werden ingezet voor zogenaamde melioratiewerkzaamheden (grondverbetering), zoals het ontginnen van land of waterbeheersing.
Concentratiekamp Egelsdorf
Concentratiekamp Egelsdorf
Polen
Het werkkamp Egelsdorf (tegenwoordig Mroczkowice in Polen) was een buitenkamp van het concentratiekamp Gross-Rosen. Het kamp bevond zich in Egelsdorf (tegenwoordig Mroczkowice), gelegen in Neder-Silezië. Het was een dwangarbeidskamp (ZAL - Zwangsarbeitslager) voor Joodse vrouwen. De gevangenen werkten onder dwang in de spinnerij van Herman Teichgräber, waar ze vlas verwerkten, en voor het bedrijf AGD. Het kamp werd in mei 1944 gesloten, waarna de Joodse vrouwen werden overgebracht naar andere locaties.
Concentratiekamp Eggendorf am Wagram
Concentratiekamp Eggendorf am Wagram
Oostenrijk
In Eggendorf am Wagram (Oostenrijk) bevond zich tijdens de Tweede Wereldoorlog een dwangarbeidskamp (Zwangsarbeitslager) voor Hongaarse Joden.Dit kamp was specifiek opgezet voor het verrichten van zware arbeid in de regio. Het was een kamp voor dwangarbeiders die werden ingezet in de landbouw of bij lokale industrieën, zoals de munitiefabriek Tritolfabrik in de nabijgelegen gemeente Eggendorf. Het kamp bood onderdak aan Hongaarse Joodse gezinnen (mannen, vrouwen en kinderen) die in 1944 naar Oostenrijk waren gedeporteerd voor de zogenaamde arbeidsinzet.
Ehrenforst / Slawentzitz
Ehrenforst / Slawentzitz
Polen
Ehrenforst en Slawentzitz (tegenwoordig Sławięcice, Polen) zijn niet hetzelfde kamp, al lagen ze wel in dezelfde regio en vielen ze onder hetzelfde complex. Ze waren onderdeel van de vele dwangarbeiderskampen in het Blechhammer-gebied, dat verbonden was met Auschwitz.
Slawentzitz (Slawiecice): Dit is de locatie van een groot dwangarbeiderscomplex. Het bekendste kamp in deze omgeving was Blechhammer (ook bekend als Judenlager Blechhammer of later als Auschwitz III-buitenkamp), dat op 1 april 1944 officieel werd ondergebracht bij het Auschwitz-complex.
Ehrenforst: Dit was een ander kamp in de nabije omgeving (tegenwoordig Ujazd, Polen), ook gebruikt voor dwangarbeid in het kader van het concentratiekampstelsel van Auschwitz, maar het was een aparte geografische locatie van het kamp in Slawentzitz/Blechhammer.
Beide locaties stonden bekend om de inzet van dwangarbeiders voor de IG Farben-industrie in de buurt van Blechhammer.
Eichen bei Kladno = Dubi Theresienstadt
Eichen bei Kladno = Dubi Theresienstadt
Tsjechie
Lager Eichen, gelegen in Dubí nabij Kladno, was een specifiek werkkamp dat organisatorisch verbonden was aan het concentratiekamp/getto Theresienstadt (Terezín). Het kamp stond bekend als Eichen (de Duitse naam voor de wijk Dubí in Kladno). Het kamp was operationeel van maart 1942 tot ongeveer de herfst van 1942. Het was een werkkamp voor mannen die vanuit Theresienstadt werden gedeporteerd om onder zware omstandigheden te werken in de nabijgelegen steenkoolmijnen. Hoewel fysiek gescheiden, maakten de gevangenen deel uit van de populatie van het Getto Theresienstadt en werden zij voor deze specifieke arbeidsinzet geselecteerd.
Eichstätt
Eichstätt
Duitsland
Eichstätt was tijdens de Tweede Wereldoorlog de locatie van een buitenkamp (Aussenlager) van het concentratiekamp Flossenbürg. Het kamp bestond van oktober 1944 tot januari 1945. Het was een zeer klein buitenkamp, met ongeveer 22 mannelijke gevangenen, waaronder Nederlanders, Polen en Tsjechen. De gevangenen werden ondergebracht nabij de Willibaldsburg in Eichstätt. Gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid.
Concentratiekamp Eichtal
Concentratiekamp Eichtal
Polen
Kamp Eichtal (officieel: Zwangsarbeitslager für Juden Eichtal) was een werkkamp voor Joodse dwangarbeiders in Opper-Silezië, nabij de huidige Poolse stad Chudoba. Hoewel het vaak een concentratiekamp wordt genoemd, fungeerde het in de praktijk voornamelijk als een transitkamp (Durchgangslager) en werkkamp onder toezicht van de Organisation Schmelt. Eichtal was een van de bestemmingen van de beruchte Cosel-transporten. In 1942 werden treinen met Joden uit onder andere Nederland, Frankrijk en België bij het station van Cosel gestopt. De mannen die geschikt werden geacht voor arbeid, werden uit de trein gehaald en over de omliggende werkkampen, waaronder Eichtal, verdeeld. Gevangenen moesten onder erbarmelijke omstandigheden zware fysieke arbeid verrichten. Veel gevangenen werden na verloop van tijd, als ze niet meer konden werken, gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz-Birkenau. Vanuit Eichtal werden mannen vaak doorgeplaatst naar andere kampen in de regio, zoals Blechhammer. Onder de gevangenen bevonden zich veel West-Europese Joden.
Eichwalde
Eichwalde
Polen
Het concentratiekamp Eichwalde was een satellietkamp, een buitenkamp van het naziconcentratiekamp Stutthof. Het kamp was gelegen in de buurt van het huidige Grabowo (Duits: Eichwalde), gelegen in het huidige Polen. Eichwalde viel onder de verantwoordelijkheid van het hoofd-concentratiekamp Stutthof, dat ten oosten van Danzig (Gdansk) lag. Het diende als een van de vele werkkampen in het Stutthof-systeem.
Eidelstedt
Eidelstedt
Duitsland
Het concentratiekamp Eidelstedt (officieel: KZ-Außenlager Hamburg-Eidelstedt) was een vrouwenkamp dat tijdens de Tweede Wereldoorlog diende als buitenkamp van het concentratiekamp Neuengamme. Het kamp was gevestigd aan de Friedrichshulder Weg in Hamburg (tegenwoordig onderdeel van het stadsdeel Lurup) en was in gebruik van 27 september 1944 tot begin mei 1945. Er zaten ongeveer 500 Joodse vrouwen uit Hongarije en Tsjecho-Slowakije die via Auschwitz-Birkenau naar dit kamp waren getransporteerd. De vrouwen werden door het stadsbestuur van Hamburg ingezet voor zwaar lichamelijk werk, zoals het opruimen van puin na bombardementen en het bouwen van noodwoningen. De gevangenen verbleven in houten barakken onder bevel van SS-Unterscharführer Walter Kümmel. In de laatste fase van de oorlog verslechterden de omstandigheden drastisch door honger en ziekte. In april 1945 werd een deel van de vrouwen gedeporteerd naar Bergen-Belsen. Het kamp zelf werd uiteindelijk op 5 mei 1945 door Britse troepen bevrijd, waarbij zij nog honderden uitgehongerde vrouwen aantroffen.
Eilsleben
Eilsleben
Duitsland
In de directe omgeving van Eilsleben (gelegen in Saksen-Anhalt) waren verschillende locaties waar dwangarbeid werd verricht voor de Duitse oorlogsindustrie: Beendorf: Op ongeveer 15 kilometer van Eilsleben lag het beruchte buitenkamp Beendorf. Hier moesten duizenden gevangenen, zowel mannen als vrouwen, onder erbarmelijke omstandigheden werken in ondergrondse zoutmijnen voor de productie van onderdelen voor de V1- en V2-raketten.
Hadmersleben: Ten zuidoosten van Eilsleben lag het buitenkamp Hadmersleben, een nevenvestiging van Buchenwald. Gevangenen werkten hier in een ondergrondse fabriek voor de productie van vliegtuigonderdelen voor Messerschmitt.
Logistiek knooppunt: Eilsleben diende destijds als een belangrijk spoorwegknooppunt. Het station van Eilsleben werd gebruikt voor het transport van gevangenen naar de omliggende kampen en voor de evacuatietreinen (vaak dodentreinen genoemd) aan het einde van de oorlog, toen gevangenen uit kampen zoals Buchenwald en Neuengamme werden verplaatst voor de oprukkende geallieerden.
Einbeck
Einbeck
Duitsland
In stad Einbeck lag tijdens de Tweede Wereldoorlog een Aussenkommando (buitencommando) of een groep dwangarbeiderslocaties die verbonden waren aan grotere kampen in de regio. In Einbeck waren tijdens de oorlog honderden dwangarbeiders werkzaam in de lokale industrie en landbouw. Veel van hen waren afkomstig uit bezette gebieden in Europa. Nabijgelegen Kampen: Hoewel Einbeck zelf geen groot kamp had, lag het in een regio met veel nazi-kampen. Een bekend voorbeeld in de buurt is het concentratiekamp Mittelbau-Dora, dat verschillende dependances had in de Harz-regio voor de productie van V2-raketten
Eintrachthütte / Schwientochlowitz
Eintrachthütte / Schwientochlowitz
Polen
Eintrachthütte (ook wel Schwientochlowitz genoemd) was tussen 26 mei 1943 en 23 januari 1945 een belangrijk buitenkamp van Auschwitz in de Poolse stad Świętochłowice. Het kamp werd opgericht op het terrein van de Eintracht-staalfabriek om te voorzien in dwangarbeid voor de Duitse oorlogsindustrie. Er zaten gemiddeld zo'n 1.400 gevangenen, voornamelijk Polen en Joden uit diverse Europese landen. De gevangenen werkten in twee ploegen aan de productie van onderdelen voor luchtafweergeschut (Flak). Regime: Het kamp stond onder leiding van beruchte SS-officieren zoals Josef Remmele en Wilhelm Gehring, die bekendstonden om hun extreme wreedheid en mishandelingen.
Eisenach
Eisenach
Duitsland
Het concentratiekamp in Eisenach was een buitenkamp van Buchenwald, opgericht in maart 1944 onder de codenaam Emma (of Em) om dwangarbeid te leveren aan de BMW-fabriek voor de productie van vliegtuigonderdelen. Het kamp bestond bijna een jaar en huisvestte gemiddeld 500 gevangenen die werden ingezet in diverse technische functies, zoals machinisten, elektriciens en monteurs. Eisenach, Duitsland. Leveren van dwangarbeid aan de Bayerische Motoren Werke (BMW). Het functioneerde als een subkamp (buitenkamp) van het grotere concentratiekamp Buchenwald. Werkzaamheden: Gevangenen werden tewerkgesteld als onder andere timmerlieden, slotenmakers en schoenmakers
Eisenberg = Jezeri
Eisenberg = Jezeri
Tsjechie
Concentratiekamp Eisenberg kende een satellietkamp dat tijdens de Tweede Wereldoorlog bij het kasteel Jezeří (in het Duits: Schloss Eisenberg) in het huidige Tsjechië was gevestigd. Het kamp bevond zich in de paardenstallen en opslagruimtes van het kasteel Jezeří, gelegen in het noordwesten van Bohemen. Het was een buitenkamp (buitencommando) van het concentratiekamp Flossenbürg. Het diende als een speciaal kamp en tewerkstellingslocatie (Kommando) vanaf de zomer van 1943 tot het einde van de oorlog. Het kamp huisvestte een klein aantal gevangenen (variërend van 30 tot in de honderden) die dwangarbeid moesten verrichten, onder andere voor het onderhoud van het kasteel dat werd gebruikt voor speciale gevangenen (zoals Franse officieren). Het kasteel staat bekend als Schloss Eisenberg (Duits) of Château de Jezeří (Frans) / Jezeří (Tsjechisch).
Eisenerz
Eisenerz
Oostenrijk
Het concentratiekamp Eisenerz was een buitenkamp van het naziconcentratiekamp Mauthausen, gelegen bij de Erzberg-ertsmijn in Oostenrijk. Het kamp werd opgericht in juni 1943 en officieel gesloten maart /april 1945. Het kamp leverde dwangarbeiders voor de lokale industrie. De gevangenen werden ingezet voor: Werk in de ertsmijn. Het sneeuwvrij maken van spoorlijnen. Constructiewerkzaamheden. Het kamp huisvestte ongeveer 469 gevangenen, met het hoogste aantal in de zomer van 1944.Slachtoffers: Gedocumenteerd is dat er twaalf mensen in het kamp zelf zijn gestorven. Bloedbad bij Präbichl: Op 7 april 1945 vond er een groot bloedbad plaats in de buurt van de Präbichl-pas bij Eisenerz, uitgevoerd door de Eisenerz Volkssturm, waarbij honderden mensen werden vermoord
Concentratiekamp Eisgrub
Concentratiekamp Eisgrub
Tsjechie
In Eisgrub (tegenwoordig Lednice in Tsjechië) had tijdens de Tweede Wereldoorlog een Zwangsarbeitslager (dwangarbeiderskamp) voor Hongaarse Joden. Geopend 10 juli 1944. De gevangenen werden ondergebracht op het landgoed van de vorst van Liechtenstein (Gut Fürst Liechtenstein). Het kamp bevond zich in Lednice, in de regio Zuid-Moravië (Tsjechië). Het kamp werd voornamelijk gebruikt voor de opsluiting van Hongaarse Joden die werden ingezet voor dwangarbeid.
Elbing
Elbing
Polen
Het concentratiekamp Elbing, ook bekend als het Elbing-complex of Kommando Schichau-Werft, was een satellietkamp van het naziconcentratiekamp Stutthof. Het kamp was gevestigd in Elbing (tegenwoordig Elbląg in Polen). Het complex werd op 7 augustus 1944 opgericht, volgend op een bevel van de commandant van het concentratiekamp Stutthof. Het diende voornamelijk voor dwangarbeid. Op 20 september 1944 werden 100 gevangenen naar de F. Schichau-Werft GmbH in Elbing gestuurd voor werkzaamheden. Het was een van de vele buitenkampen (subcamps) die onder het hoofdkamp Stutthof vielen. Opmerking: De stad Elbing zelf was al in 1939 Judenrein (vrij van Joden), en de Joodse gemeenschap en synagoge werden vernietigd tijdens het nazitijdperk.
Elbing - OT
Elbing - OT
Polen
De Elbing (OT Elbing Complex) was een subkamp van het concentratiekamp Stutthof, dat op 7 augustus 1944 werd opgericht onder de Organisation Todt (OT) en ook bekend stond als Kommando Befehlsstelle Strasburg. Het kamp was gevestigd in Elbing (tegenwoordig Elbląg, Polen). Het complex werd gevormd op 7 augustus 1944 via een speciaal bevel van de commandant van het concentratiekamp Stutthof. De gevangenen in dit complex werden ingezet voor werkzaamheden gerelateerd aan de Organisation Todt (OT), een nazistische bouw- en techniekorganisatie.
Elbing - Schichau-Werft
Elbing - Schichau-Werft
Polen
De Schichau-Werft in Elbing (tegenwoordig Elbląg, Polen) was een vooraanstaande Duitse scheepswerf en machinefabriek die een cruciale rol speelde in de industriële geschiedenis van Oost-Pruisen. Oprichting: Ferdinand Schichau richtte het bedrijf in 1837 op als machinefabriek. De bouw van de eigenlijke scheepswerf in Elbing begon in 1854.De werf in Elbing richtte zich voornamelijk op kleinere vaartuigen zoals torpedoboten en torpedobootjagers, aangezien de haven van Elbing te ondiep was voor grotere schepen.In 1854 bouwde Schichau de Borussia, het eerste ijzeren schroefstoomschip van Duitsland. Vanwege de beperkte diepgang in Elbing breidde het bedrijf later uit met grotere werven in Danzig (Gdańsk) en Pillau (Baltiejsk).Tweede Wereldoorlog: Tijdens de oorlog produceerde de werf in Elbing onderdelen voor de Kriegsmarine, waaronder de kleine Seehund-onderzeeboten. Er werd ook gebruikgemaakt van dwangarbeid via subkampen van concentratiekamp Stutthof.
Concentratiekamp El Karit
Concentratiekamp El Karit
Marokko
El Karit (vaak aangeduid als Oulmès/El Karit) was een dwangarbeidskamp (interneringskamp) in Marokko tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp was gelegen in de buurt van Oulmès, in het door Frankrijk gecontroleerde Marokko. Het kamp werd opgericht na de Frans-Duitse wapenstilstand van juni 1940, onder het bewind van het Vichy-regime. El Karit was een van de werkkampen in Noord-Afrika waar met name buitenlandse vrijwilligers, vluchtelingen en Joden uit Europa werden geïnterneerd en tewerkgesteld. De omstandigheden in deze Noord-Afrikaanse kampen waren vaak erg zwaar, met dwangarbeid en beperkte voedselvoorziening.
Concentratiekamp El-Aricha
Concentratiekamp El-Aricha
Algerije
El-Aricha (ook gespeld als Al-Aricha of Al-Arisha) was een detentie- en dwangarbeidkamp (officieel een Centre de Séjour Surveillé, CSS) in Algerije, Noord-Afrika, dat werd beheerd door het Vichy-regime tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd gebruikt om personen op te sluiten die als gevaarlijk voor de openbare veiligheid werden beschouwd, waaronder Fransen, inheemse Noord-Afrikanen en buitenlandse arbeiders. Het was omheind met prikkeldraad. Het kamp bevond zich in Algerije, dat destijds onder controle stond van het collaborerende Vichy-Frankrijk. Het kamp was actief in de vroege jaren '40, met name rond 1941. El-Aricha maakte deel uit van een groter netwerk van Vichy-kampen in Noord-Afrika (zoals Djerrada en Hadjerat M'Guil) waar dwangarbeid werd verricht onder vaak barre omstandigheden.
Concentratiekamp El-Guerrah
Concentratiekamp El-Guerrah
Algerije
Het concentratiekamp El-Guerrah (ook wel gespeld als El-Guerre) was een van de dwangarbeidskampen die door het Vichy-regime in Noord-Afrika werden opgezet na de Frans-Duitse wapenstilstand in juni 1940. Het kamp was gelegen in Algerije, een regio waar het Vichy-bestuur direct na de wapenstilstand van 1940 een netwerk van internerings- en werkkampen vestigde. El-Guerrah diende als een kamp voor gedwongen arbeid. Deze kampen in Noord-Afrika werden gebruikt voor het vasthouden van politieke gevangenen, vluchtelingen en in veel gevallen Joodse dwangarbeiders
Concentratiekamp Elba-eiland
Concentratiekamp Elba-eiland
Italie
Op het eiland Elba heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog een internerings- of concentratiekamp bestaan, waarschijnlijk was vóór mei 1944 een campo di concentramento (concentratiekamp) op het eiland. Gevangenen die werden vastgehouden waren waarschijnlijk afkomstig waren uit het bezette Joegoslavië (Dalmatië en Slovenië), waaronder familieleden van verzetsstrijders. In april 1943 meldde het Italiaanse XIe Legerkorps de vrijlating van vijf gevangenen uit een kamp op Elba.
Elley - Meiten = Eleja - Meitene
Elley - Meiten = Eleja - Meitene
Letland
Elley-Meiten (ook bekend als Eleja-Meitene) was een buitenkamp (Außenlager) van het naziconcentratiekamp Riga-Kaiserwald in Letland. Het kamp bevond zich in de regio Semgallen (Zuid-Letland), nabij een machine- en tractorstation in Eleja. Het kamp was operationeel van 1 oktober 1943 tot 30 juni 1944. Er zaten ongeveer 3.000 Joodse gevangenen vast, voornamelijk afkomstig uit Litouwen en Polen. Er waren zowel mannen- als vrouwenafdelingen. Gevangenen werden ingezet voor zware arbeid, waaronder spoorwegbouw en grondverzet voor bedrijven als Berger u. Ottlieb en de firma Rippel. In juni 1944 werden de overgebleven gevangenen gedeporteerd, grotendeels terug naar het hoofdkamp in Riga, vanwege het naderende Rode Leger.
Ellrich
Duitsland
Concentratiekamp Ellrich (ook bekend als Ellrich-Juliushütte) was het grootste en beruchtste subkamp van het Concentratiekamp Mittelbau-Dora. Het kamp bevond zich in de Duitse deelstaat Thüringen en stond bekend om de extreem wrede omstandigheden en het zeer hoge sterftecijfer onder de gevangenen. Het kamp werd op 2 mei 1944 gevestigd in een verlaten gipsfabriek (Juliushütte). De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor de productie van de V2-raketten en de aanleg van ondergrondse tunnels. Op het hoogtepunt in maart 1945 zaten er naar schatting zo'n 8.000 mannen gevangen. De populatie bestond uit een internationale groep gevangenen, waaronder veel politieke gevangenen en Joden uit heel Europa. Ellrich gold als een van de vreselijkste kampen binnen het nazi-systeem. Er was een extreem tekort aan voedsel, medische zorg en hygiëne, wat leidde tot massale sterfte door uitputting en ziektes. Het kamp werd op 6 april 1945 door de SS ontruimd vlak voor de komst van de Amerikaanse troepen. De gevangenen werden op dodenmarsen gestuurd naar andere kampen zoals Bergen-Belsen.
Ellwangen
Duitsland
Het concentratiekamp in Ellwangen was een buitenkamp van het concentratiekamp Natzweiler-Struthof dat bestond van 3 juli 1941 tot 17 oktober 1942. Dit kamp was gevestigd in een SS-garnizoen aan de Stettiner Straße, waar ook een vervangingsbataljon voor motorrijders was ondergebracht. Het fungeerde als een specifiek kamp voor mannelijke gevangenen onder het beheer van Natzweiler.
Concentratiekamp Elsenheim
Concentratiekamp Elsenheim
Polen
Concentratiekamp Elsenheim of Zwangsarbeitslager Elsenheim (ook bekend als Wilkostowo), was een werkkamp voor Joodse dwangarbeiders in het door de Nazi's bezette Polen. Het was een Zwangsarbeitslager für Juden (dwangarbeiderskamp voor Joden). Gelegen in het district Aleksandrów Kujawski (Woiwodschap Kujavië-Pommeren), destijds onderdeel van het door Duitsland geannexeerde gebied in Polen. Gevangenen werden hier ingezet voor zware dwangarbeid, vaak gerelateerd aan infrastructuur of landbouwprojecten in de regio
Elsnig
Elsnig
Duitsland
Het concentratiekamp in Elsnig, ook bekend als het Arbeitslager Elsnig WASAG, was een subkamp van het concentratiekamp Buchenwald. Het kamp werd opgezet voor vrouwelijke gevangenen uit Buchenwald, die dwangarbeid moesten verrichten voor de Westfälisch-Anhaltinische Sprengstoff AG (WASAG). Het kamp bevond zich in de buurt van Torgau, Duitsland. De gevangenen werkten onder erbarmelijke omstandigheden in de wapenindustrie (munitiefabriek) van WASAG. Het kamp was actief in de periode augustus 1944 tot maart 1945
Embrun concentratiekamp
Embrun concentratiekamp
Frankrijk
In mei 1943 richtte het Italiaanse Vierde Leger een burgerinterneringskamp (campo internati civili di guerra) in het door Italië bezette Frankrijk in Embrun op. Het was een interneringskamp voor burgers, gevestigd door Italiaanse bezettingsmacht. Dit kamp maakte deel uit van het systeem van interneringskampen in Zuid-Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Emden Esterwegen
Emden Esterwegen
Duitsland
Hoewel Emden en Esterwegen beide locaties zijn van voormalige kampen in Nedersaksen, hadden ze verschillende functies en vallen ze onder verschillende kampsystemen: Kamp Esterwegen (Lager VII): Vroege periode (1933–1936): Esterwegen was een van de eerste concentratiekampen van het naziregime en fungeerde als modelkamp voor de SS, vergelijkbaar met Dachau. Latere periode (1937–1945): Na de sluiting als concentratiekamp werd het een strafgevangenenkamp onder de Duitse Justitie. Het maakte deel uit van de 15 Emslandlager, waar gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden zware dwangarbeid verrichtten in de veenontginning.
Kamp Emden (Buitencommando): In Emden bevond zich een buitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Neuengamme. Gevangenen in dit kamp werden voornamelijk ingezet voor de bouw van verdedigingswerken en het opruimen van puin na bombardementen in de stad Emden.
Concentratiekamp Emmersdorf an der Donau
Concentratiekamp Emmersdorf an der Donau
Oostenrijk
Emmersdorf an der Donau de plaats was direct verbonden met het nabijgelegen concentratiekamp Melk, een belangrijk buitenkamp (Außenlager) van Mauthausen. Hoewel het hoofdkamp van Melk aan de overkant van de rivier lag (in de huidige vrijheids-kazerne), werd Emmersdorf gebruikt als logistiek knooppunt voor het kamp: Veel gevangenen werden per trein naar het station van Emmersdorf getransporteerd. Van daaruit moesten zij de Donau oversteken (destijds per veerpont of boot) om het kamp in Melk te bereiken.
Emslandlager
Emslandlager
Duitsland
De Emslandlager (Emslandkampen) waren een groep van 15 kampen in het noordwesten van Duitsland, vlak over de grens bij Drenthe en Groningen. Tussen 1933 en 1945 dienden deze locaties als concentratiekampen, strafkampen en krijgsgevangenenkampen onder het nazi-regime. De kampen lagen in het moerassige veengebied van het Emsland en het graafschap Bentheim, grofweg tussen Winschoten en Coevorden. De gevangenen werden ingezet voor zware dwangarbeid, met name het ontginnen van het uitgestrekte hoogveen. Vroege kampen: De eerste drie kampen Börgermoor, Esterwegen en Neusustrum behoorden in 1933 tot de allereerste concentratiekampen van nazi-Duitsland. Gevangenen: In de beginjaren zaten er vooral politieke tegenstanders van Hitler. Later werden de kampen gebruikt voor veroordeelde soldaten van de Wehrmacht en tienduizenden krijgsgevangenen uit bezette landen (voornamelijk de Sovjet-Unie en Frankrijk)
Concentratiekamp Enfidaville
Concentratiekamp Enfidaville
Tunesie
Er was tijdens de Tweede Wereldoorlog een kamp in Enfidaville (tegenwoordig Enfidha), Tunesië, dat specifiek werd gebruikt voor de detentie van Joden. Joods Werkkamp: Op 20 december 1942 werden 256 Joden per trein vanuit het station Djebel Dejelloud naar een kamp in Enfidaville gebracht. Het kamp bevond zich in Enfidaville, ongeveer 76 kilometer ten zuidoosten van Tunis en 41 kilometer ten noordwesten van Sousse.
Concentratiekamp Engerau
Concentratiekamp Engerau
Slowakije
Het concentratiekamp in Engerau (tegenwoordig Petržalka, een stadsdeel van Bratislava) was een werkkamp voor Hongaars-Joodse dwangarbeiders, dat actief was van december 1944 tot maart 1945. Het kamp werd beheerd door Nazi-Duitsland en stond bekend om de wrede omstandigheden en terreur. Engerau lag in een gebied dat tussen 1938 en 1945 was geannexeerd door Nazi-Duitsland. Het kamp functioneerde in de laatste maanden van de oorlog, van december 1944 tot het voorjaar van 1945. Gevangenen: Ongeveer 1.700 tot 2.000 Hongaarse Joodse mannen werden gedeporteerd naar dit gebied om te werken aan de bouw van de zogenaamde Südostwall (verdedigingswerken). De dwangarbeiders leefden onder erbarmelijke omstandigheden, gehuisvest in verschillende locaties in de buurt, en werden dagelijks onderworpen aan terreur door SA-leden en andere nazi-bewakers.
Dodensmars: Toen het Sovjetleger in maart 1945 naderde, bevalen de nazi's een dodenmars van de overgebleven gevangenen richting het concentratiekamp Mauthausen.
Engerhafe
Duitsland
Concentratiekamp Engerhafe was een kortstondig maar uiterst dodelijk buitenkamp (Aussenlager) van het concentratiekamp Neuengamme. Het lag in Oost-Friesland, Duitsland, vlak over de grens bij Groningen. Het kamp was slechts twee maanden in gebruik, van 21 oktober 1944 tot 22 december 1944.De ongeveer 2.000 gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor de aanleg van de Friesenwall, een verdedigingslinie van antitankgrachten langs de kust. De leefomstandigheden waren erbarmelijk door de zware arbeid in de modder, gebrek aan voedsel en de verspreiding van ziekten zoals dysenterie. Slachtoffers: In de korte tijd dat het kamp bestond, kwamen 188 gevangenen om het leven door uitputting en mishandeling. Zij liggen begraven op de nabijgelegen begraafplaats van Engerhafe
Enns
Enns
Oostenrijk
Het concentratiekamp in Enns, ook bekend als het buitenkamp Enns, was een kort bestaand subkamp van het beruchte concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk. Het was een van de vele buitenkampen van het Mauthausen/Gusen-complex. Het kamp was slechts zeer kort actief, van 10 april 1945 tot 19 april 1945. Op het hoogtepunt waren er ongeveer 2.000 gevangenen aanwezig. Vanwege de korte duur en het ontbreken van sporen van voormalige barakken of huisvesting, wordt aangenomen dat het meer een tijdelijke buitenpost was dan een permanent subkamp. Dwangarbeid: Het kamp, gebruikte gevangenen voor dwangarbeid, waaronder de aanleg van infrastructuur en werk in de wapenindustrie.
Ennsdorf
Ennsdorf
Oostenrijk
Ennsdorf was een buitenkamp (subcamp) van het concentratiekamp Mauthausen, gelegen in Oostenrijk. Het kamp bevond zich in de buurt van Enns/Ennsdorf aan de rivier de Enns, in de nabijheid van het hoofd-concentratiekamp Mauthausen. Het functioneerde als een werkkamp (Arbeitslager) of dwangarbeiderskamp waar gevangenen zwaar werk moesten verrichten. In maart 1945 werd er melding gemaakt van gevangenen die ontsnapten uit het buitenkamp Ennsdorf. Het gebied rond Ennsdorf werd in de laatste fase van de oorlog ook een verzamelpunt voor joden die werden gedeporteerd uit andere satellietkampen van Mauthausen.Ennsdorf maakte deel uit van het uitgebreide systeem van satellietkampen dat door Mauthausen werd beheerd, waar het sterftecijfer door de zware arbeid bijzonder hoog was.
Ensingen
Ensingen
Duitsland
Met Concentratiekamp Ensingen wordt doorgaans verwezen naar KZ-Außenlager Vaihingen, een berucht buitenkamp van Natzweiler-Struthof dat nabij het dorp Ensingen (bij de stad Vaihingen an der Enz) in Zuid-Duitsland lag.Het kamp was gevestigd in een steengroeve tussen Ensingen en Vaihingen.Werkkamp (1944): Aanvankelijk moesten gevangenen onder extreme omstandigheden een ondergrondse fabriek bouwen (Projekt Stoffel) voor de productie van Messerschmitt-vliegtuigen. Sterbelager (1944-1945): In de laatste fase van de oorlog veranderde de functie. Gevangenen uit andere kampen die te ziek of te zwak waren om te werken, werden naar Vaihingen/Ensingen gestuurd om daar feitelijk te sterven aan tyfus, honger en uitputting. Slachtoffers: Duizenden gevangenen uit heel Europa kwamen hier om het leven. Bij de bevrijding door Franse troepen in april 1945 troffen zij gruwelijke taferelen aan van massagraven en stervende overlevenden
Entomologisches Institut
Entomologisches Institut
Duitsland
Het Entomologisches Institut der Waffen-SS (Entomologisch Instituut van de Waffen-SS) was een onderzoeksinstituut dat in 1942 werd opgericht binnen het concentratiekamp Dachau. Het instituut was gevestigd op een stuk land direct naast het hoofdcomplex van het concentratiekamp Dachau, specifiek aan de Alten Römerstrasse (later Würmmühle). Het instituut hield zich bezig met de studie van insecten, met name malariaparasieten en andere insecten die ziektes overbrengen. Het onderzoek was cruciaal voor de nazi's om soldaten aan het oostfront te beschermen tegen ziektes. Het stond onder leiding van de SS en was verbonden met het Ahnenerbe-project, waar Wolfram Sievers een sleutelrol speelde. Hoewel het wetenschappelijk onderzoek deed, vond dit plaats in de context van de SS-kampstructuur. Het instituut was betrokken bij experimenten, waaronder het onderzoeken van methoden om insectenplagen te bestrijden en de effecten van insecten op mensen.
Erbendorf
Erbendorf
Duitsland
In Erbendorf bevond zich tijdens de Tweede Wereldoorlog een buitenkamp (Aussenlager) van het concentratiekamp Flossenbürg. Dit kamp, officieel bekend als Reuth bei Erbendorf, was operationeel tussen december 1944 en april 1945. De gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid ten behoeve van de Duitse oorlogsindustrie. Het kamp bevond zich nabij Erbendorf in de regio Opper-Palts (Beieren), Duitsland. Er verbleven voornamelijk mannelijke gevangenen die vanuit het hoofdkamp Flossenbürg werden overgeplaatst voor werkzaamheden in de omgeving. In april 1945 werd het kamp ontruimd en werden de gevangenen op dodemarsen gestuurd naarmate de Amerikaanse troepen dichterbij kwamen.
Erdmannsdorf
Erdmannsdorf
Polen
Met Concentratiekamp Erdmannsdorf wordt gedoeld op het kamp Zillerthal-Erdmannsdorf (tegenwoordig Miłków in Polen), dat tijdens de Tweede Wereldoorlog een satellietkamp was van het concentratiekamp Gross-Rosen. Zillerthal-Erdmannsdorf (destijds in Duitsland, nu Polen), vlakbij Hirschberg (Jelenia Góra). Het was een werkkamp voor vrouwen, voornamelijk Poolse, Tsjechische en Hongaarse Joden. In vergelijking met vernietigingskampen als Auschwitz waren de leefomstandigheden in Zillerthal-Erdmannsdorf voor de vrouwen relatief iets beter, maar ze moesten nog steeds zware dwangarbeid verrichten in een vliegtuigonderdelenfabriek. Het kamp werd in 1945 bevrijd,
Ereda
Ereda
Estland
Het concentratiekamp Ereda was een nazi-werkkamp gelegen in de buurt van het dorp Ereda in de provincie Ida-Viru, Noord-Estland. Het kamp werd in de herfst van 1943 opgericht als een van de eerste satellietkampen van het grotere Vaivara-concentratiekampcomplex. Het kamp diende als een dwangarbeidskamp waar voornamelijk Joodse gevangenen werden vastgehouden. Het werd in oktober 1943 opgezet, aanvankelijk op tijdelijke basis, met ongeveer 245 gevangenen. In totaal zijn er naar schatting ongeveer 2.000 mensen omgekomen in dit kamp. Het kamp bevond zich in een bos buiten het dorp Ereda.
Concentratiekamp Erfurt
Concentratiekamp Erfurt
Duitsland
Erfurt de stad is onlosmakelijk verbonden met de firma J.A. Topf & Söhne. Daarnaast ligt het beruchte concentratiekamp Buchenwald op korte afstand van de stad. Het was het hoofdkantoor van het bedrijf dat de verbrandingsovens en ventilatiesystemen voor de gaskamers van Auschwitz-Birkenau en andere kampen ontwierp en bouwde vele dwangarbeiders waren hier tewerkgesteld
Concentratiekamp Erika
Concentratiekamp Erika
Nederland
Kamp Erika, ook bekend als Arbeitseinsatzlager Erika, was een berucht Duits straf- en concentratiekamp tijdens de Tweede Wereldoorlog, gelegen in de bossen bij Ommen. Het kamp staat bekend om de extreme wreedheid van de bewakers, die merendeels Nederlanders waren.Voor de oorlog was het terrein een Sterkamp van de theosofische beweging. In juni 1942 werd het door de Duitse bezetter in gebruik genomen als justitieel strafkamp om overvolle gevangenissen te ontlasten.Het diende achtereenvolgens als Justizlager (strafkamp), Arbeitserziehungslager (werkkamp) en interneringskamp.Slachtoffers: Naar schatting hebben zo'n 7.000 mannen in het kamp vastgezeten. Dit waren voornamelijk economische overtreders (zoals zwarte handelaren), verzetsstrijders en weigeraars van de arbeidsinzet
Erides = Ereda
Erides = Ereda
Estland
Het was een subkamp (Aussenkommando) van het concentratiekamp Vaivara in Estland. Het kamp was operationeel van 15 september 1943 tot 20 september 1944.
Concentratiekamp Erlauftal
Concentratiekamp Erlauftal
Duitsland
Dwangarbeid in het Erlauftal: In steden als Scheibbs en Purgstall in het Erlauftal werden tijdens de Tweede Wereldoorlog dwangarbeiders en gevangenen ingezet in de lokale (metaal)industrie en bij de bouw van infrastructuur.
Erlenbusch
Erlenbusch
Polen
Concentratiekamp Erlenbusch (officieel bekend als AL Erlenbusch) was een van de vele buitenkampen (Aussenlager) van het grote concentratiekampcomplex Gross-Rosen. Het kamp was gevestigd in de buurt van de huidige Poolse stad Głuszyca (destijds Wüstegiersdorf in Neder-Silezië).Erlenbusch maakte deel uit van het gigantische en mysterieuze nazi-bouwproject Riese (Reus). Dit project bestond uit de aanleg van een enorm netwerk van ondergrondse tunnels en bunkers in het Uilengebergte. De gevangenen waren voornamelijk Joodse mannen. Zij werden onder erbarmelijke omstandigheden ingezet als dwangarbeider voor het zware graaf- en bouwwerk aan de tunnels. Het kamp was actief in de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog, van mei 1944 tot de bevrijding in mei 1945.
Concentratiekamp Ernsthof
Concentratiekamp Ernsthof
Oostenrijk
Ernsthof (Rossatz-Arnsdorf)
Gutshof in der Gemeinde Rossatz-Arnsdorf in Niederösterreich. Tijdens de Tweede Wereldoorlog (juni tot september 1944) werd het landgoed gebruikt als locatie voor dwangarbeid, waarbij Hongaarse Joden werden ingezet in de bosbouw
Ernstthal
Ernstthal
Duitsland
Het concentratiekamp Hohenstein-Ernstthal was een buitenkamp van het concentratiekamp Flossenbürg, gelegen in de Duitse stad Hohenstein-Ernstthal in Saksen. Het kamp was actief van 10 december 1944 tot medio april 1945. Het kamp was gehuisvest in een voormalige textielfabriek van Laurenz en Wilde, met gevangenen ondergebracht in een afgesloten barakkenkamp op de Schützenplatz. Het kamp huisvestte ongeveer 440 tot 444 mannelijke gevangenen, vrijwel allemaal Joods. Velen waren Poolse Joden die via het Łódź-ghetto naar Auschwitz waren gedeporteerd. Gevangenisbewaarders: Het kamp stond onder leiding van SS-Unterscharführer Franz Reber, met 32 SS-bewakers. Vermoedelijk zes gevangenen zijn gestorven in het kamp.
Erpfting Lager VII
Erpfting Lager VII
Duitsland
Kaufering VII (ook wel Lager VII Erpfting genoemd) was een van de elf subkampen van het concentratiekampcomplex Kaufering, dat onder het beheer van Dachau viel. Het kamp lag nabij Landsberg am Lech in Beieren en was operationeel van juni 1944 tot de bevrijding in april 1945. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor het ambitieuze nazi-project Ringeltaube. Dit hield de bouw in van enorme ondergrondse bunkers voor de productie van gevechtsvliegtuigen (zoals de Messerschmitt Me 262), veilig voor geallieerde bombardementen. Lager VII stond bekend om zijn extreem zware omstandigheden. Gevangenen leefden vaak in halfondergrondse hutten (Erdhütten) die slecht geïsoleerd waren tegen de kou. Door uitputting, ondervoeding en ziekten zoals tyfus was het sterftecijfer ongekend hoog. Slachtoffers: Er liggen ruim 2.000 onbekende slachtoffers in massagraven op de KZ-begraafplaats in Erpfting
Erzingen
Erzingen
Duitsland
Concentratiekamp Erzingen was een zogeheten Aussenkommando (buitenkamp) van het concentratiekamp Natzweiler-Struthof. Het kamp was gelegen in het dorp Erzingen (deel van Klettgau), direct tegenover het treinstation. Het kamp werd voltooid op 22 mei 1944 en de eerste gevangenen arriveerden een maand later. Het bleef in gebruik tot de ontruiming op 16 april 1945. Er verbleven gemiddeld tussen de 200 en 350 gevangenen. Onder hen bevonden zich ook Nederlandse verzetsstrijders. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor de oorlogsindustrie en lokale infrastructuur. Erzingen ligt in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg, vlak bij de grens met Zwitserland.
Eschershausen
Eschershausen
Duitsland
In Eschershausen bevonden zich tijdens de Tweede Wereldoorlog twee belangrijke buitenkampen (Außenlager) van het concentratiekamp Buchenwald: Hecht en Stein. Deze kampen maakten deel uit van een omvangrijk complex voor de Duitse wapenindustrie in het Hils-gebergte. De gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid om de wapenproductie naar ondergrondse tunnels en mijnen te verplaatsen (onder de codenaam Untertageverlagerung), om deze te beschermen tegen geallieerde bombardementen. Lager Hecht (Holzen): Dit kamp lag officieel in de naburige gemeente Holzen en was van september 1944 tot maart 1945 in gebruik. Er verbleven maximaal zo'n 1.100 gevangenen die werkten voor onder andere Volkswagen.
Lager Stein (Eschershausen): Dit kamp werd begin 1945 ingericht in het voormalige Lennelager (een kamp voor dwangarbeiders) en huisvestte gevangenen die eveneens in de tunnels onder de bergruggen Ith en Hils moesten werken.De leefomstandigheden waren erbarmelijk, met overbevolking en slechte hygiëne, wat leidde tot vele doden door ziekte en uitputting. In totaal werkten er meer dan 5.000 mensen in de verschillende kampen in dit gebied. Bij het naderen van de Amerikaanse troepen in maart en april 1945 werden de gevangenen op dodentochten gestuurd naar Buchenwald en Bergen-Belsen. De regio Eschershausen werd op 7 april 1945 door Amerikaanse eenheden bevrijd
Espenhain
Duitsland
Espenhain was tijdens de Tweede Wereldoorlog een locatie waar onder andere dwangarbeid werd ingezet in het Gemeinschaftslager Espenhain en gerelateerde kampen in de regio. Het wordt in diverse overzichten genoemd in de context van concentratiekampen en werkkampen, vaak in nauw verband met de nabijgelegen industrie en kampen zoals Böhlen. Espenhain ligt in Duitsland, nabij Leipzig. Het diende als verblijfplaats voor dwangarbeiders.
Espeland
Concentratiekamp Espeland
Noorwegen
Espeland Fangeleir was een Duits concentratiekamp in Noorwegen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp ligt nabij het dorp Espeland in de gemeente Bergen. Het kamp werd in 1942-1943 gebouwd door de Duitse bezetters om de overbevolking in andere kampen (zoals Ulven) op te vangen. Tussen januari 1943 en mei 1945 hield het kamp ongeveer 2.000 gevangenen vast, voornamelijk Noorse politieke tegenstanders van het nazi-regime. Veel gevangenen werden vanuit hier doorgevoerd naar het grotere kamp Grini nabij Oslo.
Espenthor
Concentratiekamp Espenthor
Tsjechie
Espenthor is de Duitse naam voor Olšová Vrata, een stadsdeel van Karlovy Vary in Tsjechië, werkkamp
Essen
Essen
Duitsland
De stad huisvestte tijdens de Tweede Wereldoorlog diverse buitenkampen (Aussenlager) van het concentratiekamp Buchenwald. Deze kampen werden gebruikt voor dwangarbeid, onder andere in de wapenindustrie bij firma's als Krupp. De buitenkampen in Essen waren vaak bedoeld om gevangenen direct in te zetten voor de oorlogsindustrie. Enkele bekende locaties of termen die hiermee worden geassocieerd zijn:
Humboldtstraße: Een bekend buitenkamp (vrouwenkamp) dat onder Buchenwald viel en bestond van augustus 1944 tot maart 1945.
Schwarze Poth 13: Hier bevond zich de commandopost van een buitenkamp in het centrum van Essen.
Krupp: Gevangenen werden tewerkgesteld bij fabrieken van deze staal- en wapenfabrikant
Essen - Werden
Essen - Werden
Duitsland
Het concentratiekamp in Essen-Werden was een buitenkamp van het concentratiekamp Buchenwald, en niet direct een zelfstandig vernietigingskamp. Buitenkamp van Buchenwald: Het kamp functioneerde als een buitenkamp (buitencommando) van het centrale concentratiekamp Buchenwald. Het kamp was gesitueerd in de wijk Essen-Werden. De gevangenen in de regio Essen, inclusief de gebieden rond Werden, werden ingezet voor dwangarbeid, vaak gerelateerd aan de industrie of het graven van verdedigingswerken (tankgrachten). Buitencommando's in Essen waren met name actief in 1944 en 1945. De omstandigheden waren er zeer zwaar, waarbij dwangarbeiders werden blootgesteld aan uithongering en mishandeling.
Concentratiekamp Esterwegen
Duitsland
Concentratiekamp Esterwegen (ook wel Lager VII genoemd) was een van de eerste concentratiekampen in nazi-Duitsland en een belangrijk onderdeel van de vijftien Emslandlager. Het kamp lag in het Emsland, slechts 25 kilometer over de grens bij de Nederlandse provincie Groningen. Het kamp werd in de zomer van 1933 opgericht voor politieke tegenstanders van het regime, zoals communisten, sociaaldemocraten en intellectuelen.Van 1934 tot 1936 was het een officieel SS-concentratiekamp onder Heinrich Himmler. In 1936 werd het als concentratiekamp opgeheven en vervangen door Sachsenhausen bij Berlijn. Tussen 1937 en 1945 deed het dienst als strafgevangenkamp van de Duitse justitie, waar onder andere Duitse soldaten en verzetsstrijders uit West-Europa (Nacht-und-Nebel-gevangenen) werden vastgehouden.
Concentratiekamp Esterwegen II
Concentratiekamp Esterwegen II
Duitsland
Esterwegen II was een van de eerste subkampen van het concentratiekamp Esterwegen, gelegen in het Emsland nabij de Nederlands-Duitse grens. Het werd in de zomer van 1933 opgericht door de Pruisische staat als een barakkenkamp voor politieke gevangenen.Het kamp werd geopend op 11 augustus 1933 en was ontworpen voor ongeveer 1.000 gevangenen die zware dwangarbeid moesten verrichten bij de ontginning van het omliggende veenmoeras. Samen met het aangrenzende Esterwegen III vormde het een dubbelkamp voor in totaal 2.000 gevangenen. In 1934 werden deze delen officieel samengevoegd tot één concentratiekamp onder beheer van de SS. Van 1934 tot 1936 stond het kamp onder direct toezicht van Heinrich Himmler en diende het als modelkamp voor de SS, vergelijkbaar met Dachau. Gevangenen noemden het vanwege de mishandelingen en moorden ook wel de hel aan de bosrand. In 1936 werd de status van concentratiekamp opgeheven en werden de gevangenen overgeplaatst naar het nieuw gebouwde kamp Sachsenhausen. Daarna diende het terrein tot 1945 als strafgevangenkamp voor onder andere Wehrmacht-soldaten en verzetsstrijders (Nacht und Nebel-gevangenen).
Concentratiekamp Esterwegen III
Concentratiekamp Esterwegen III
Duitsland
Esterwegen III was een van de vroege subkampen van het concentratiekampcomplex in het Emsland, nabij de Duits-Nederlandse grens. Het kamp werd op 14 augustus 1933 geopend in de gemeente Hümmling als het derde subkamp van het Staatliches Konzentrationslager Papenburg. In 1934 werden de kampen Esterwegen II en III samengevoegd en onder het beheer van de SS-Inspectie van Concentratiekampen geplaatst. De gevangenen werden voornamelijk ingezet voor zwaar dwangarbeid in het veen (de ontginning van het Bourtangermoer)
Concentratiekamp Esterwegen IKL
Concentratiekamp Esterwegen IKL
Duitsland
Concentratiekamp Esterwegen was een van de eerste nationaalsocialistische concentratiekampen, opgericht in de zomer van 1933 in het Emsland. De afkorting IKL staat voor de Inspektion der Konzentrationslager (Inspectie van de Concentratiekampen), de centrale SS-autoriteit die vanaf 1934 het beheer overnam om de kampen te uniformeren volgens het model van Dachau. IKL-beheer (1934–1936): Onder leiding van Theodor Eicke werd het kamp in 1934 onder direct gezag van de SS (het IKL) geplaatst. Hiermee veranderde het van een staatskamp naar een officieel SS-concentratiekamp, waar strikte en wrede discipline volgens de Dachau-standaard werd ingevoerd. Samen met Dachau diende Esterwegen als model voor de organisatie van latere concentratiekampen.
Ettersberg
Ettersberg
Duitsland
Concentratiekamp Ettersberg is de oorspronkelijke naam van het beruchte nazi-concentratiekamp Buchenwald. Het kamp werd in juli 1937 opgericht op de Ettersberg, een heuvel nabij Weimar in Duitsland. Hoewel de officiële naam al snel veranderde naar Konzentrationslager Buchenwald/Post Weimar, bleef de locatie op de Ettersberg onlosmakelijk verbonden met de gruwelen van het regime. Gelegen op de beboste heuvel Ettersberg, ongeveer acht kilometer ten noorden van Weimar. Het was primair een werkkamp waar gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden dwangarbeid moesten verrichten voor de Duitse oorlogsindustrie. In totaal zaten er bijna 240.000 mensen gevangen, waaronder verzetsstrijders, Joden, Sinti, Roma, homoseksuelen en politieke tegenstanders.Slachtoffers: Tienduizenden mensen kwamen om door ziekte, ondervoeding, uitputting, medische experimenten en executies. Het kamp werd op 11 april 1945 bevrijd door Amerikaanse troepen.
Eule
Eule
Polen
Het kamp Eule (ook bekend als Falkenberg of Sokolec) was een nazi-werkkamp dat deel uitmaakte van het grotere Project Riese in Neder-Silezië (tegenwoordig Polen) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp ontstond waarschijnlijk eind april of begin mei 1944. Het was gelegen in de buurt van het dorp Falkenberg (tegenwoordig Sokolec), wat in de buurt van Eule lag. Eule was een van de subkampen van het concentratiekamp Gross-Rosen. De gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid in het kader van Project Riese, een grootschalig bouwproject van de nazi's tussen 1943 en 1945 dat bestond uit ondergrondse structuren.De eerste groepen gevangenen waren voornamelijk Joden uit Griekenland en Joegoslavië, die vanuit Auschwitz naar dit werkkamp werden overgebracht.
Eutin
Concentratiekamp Eutin
Duitsland
Het concentratiekamp in Eutin was een vroeg, zogenaamd wild concentratiekamp in Duitsland, actief van juli 1933 tot mei 1934. Het kamp was gevestigd in de vrouwenafdeling van de gevangenis in Eutin (onderdeel van de toenmalige Landesteil Lübeck in de vrijstaat Oldenburg). Het kamp was voornamelijk bedoeld voor de gevangenneming van politieke tegenstanders van het naziregime, waaronder communisten, sociaaldemocraten en vakbondsleden. Het behoorde tot de eerste reeks kampen die vlak na de machtsovername door de nazi's in 1933 werden opgezet om tegenstanders te intimideren en op te sluiten. Het kamp werd in mei 1934 gesloten.
Concentratiekamp Évaux-les-Bains
Concentratiekamp Évaux-les-Bains
Frankrijk
Concentratiekamp Évaux-les-BainsIn Évaux-les-Bains bevond zich tijdens de Tweede Wereldoorlog een administratief interneringskamp (Centre d'internement administratif) onder toezicht van het Vichy-regime. Het kamp was gehuisvest in het Grand-Hôtel van de stad, dat in augustus 1942 door de autoriteiten werd gevorderd. Het diende primair voor de detentie van prominente figuren en politieke tegenstanders van het regime. Het kamp opende op 26 november 1942 en bleef in gebruik tot 8 juni 1944. Vanwege de status van de gevangenen was de bewaking in handen van de Groupe Mobile de Réserve (GMR) en de gendarmerie. Hoewel het hotel omheind was met prikkeldraad, waren de omstandigheden minder barbaars dan in de Duitse werkkampen
F
Fabriano concentratiekamp
Fabriano concentratiekamp
Italie
In de regio rond Fabriano, Italië, waren tijdens de fascistische periode (1940-1945) verschillende interneringskampen actief. Het kamp in Fabriano werd gebruikt voor de detentie van onder andere ex-Joegoslaven.Sommige gevangenen die probeerden te ontsnappen, werden overgebracht naar concentratiekampen op eilanden, terwijl anderen werden gevangengezet in Ancona.
Concentratiekamp Falenfeld
Concentratiekamp Falenfeld
Polen
Zwangsarbeitslager für Juden Falenfeld (Turkowo): Dit was een dwangarbeidskamp voor Joden, gelegen in Polen (destijds bezet gebied), in de regio Groot-Polen (district Nowy Tomyśl, gemeente Kuślin). De gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid, specifiek voor de aanleg van de Reichsautobahn (de snelweg tussen Berlijn en Frankfurt aan de Oder/Poznań). Het kamp was operationeel van ongeveer april 1941 tot maart 1942. Het bevond zich in het district Nowy Tomyśl, onderdeel van het toenmalige Reichsgau Wartheland.
Concentratiekamp Falenica
Concentratiekamp Falenica
Polen
Falenica was geen concentratiekamp, maar een getto dat op 31 oktober 1940 door de Duitsers werd opgericht op het terrein van het Medem-sanatorium voor kinderen in Miedzeszyn. Het getto werd op 20 augustus 1942 geliquideerd, waarbij ongeveer 1500 mensen omkwamen door vreselijke levensomstandigheden, epidemieën of executies, en slechts dertig Joden uit Falenica overleefden de oorlog. Falenica was een plek waar Joden uit de regio werden samengebracht onder zware bewaking. Het terrein van het Medem-sanatorium in Miedzeszyn. Joden uit Dobre, Kałuszyn, Wyszków, Miedzeszyn en Wiązowna.Liquidatie: Op 20 augustus 1942 werden de bewoners gedeporteerd in veewagens door SS-eenheden, bijgestaan door de Poolse Blauwe Politie en Oekraïense en Litouwse helpers
Concentratiekamp Falenty
Concentratiekamp Falenty
Polen
Kamp Falenty (ook wel bekend als Arbeitslager Falenty) was een nazi-werkkamp nabij Warschau, Polen, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog operationeel was. Het was voornamelijk een werkkamp voor Joodse gevangenen die gedwongen werden op de landgoederen in de omgeving te werken. Falenty ligt net ten zuiden van Warschau. Het kamp was gevestigd op of nabij het landgoed van de adellijke familie Czetwertyński. Het diende als een werkkamp (SS-Arbeitslager) waar gevangenen, vaak afkomstig uit het Getto van Warschau, dwangarbeid verrichtten in de landbouw en visserij. Het kamp hield voornamelijk Joodse mannen en vrouwen vast die onder erbarmelijke omstandigheden moesten werken
Falkenau = Falknov
Falkenau = Falknov
Tsjechie
Concentratiekamp Falkenau was een buitenkamp van het concentratiekamp Flossenbürg, gevestigd in de stad die tegenwoordig Sokolov heet in Tsjechië. Namen door de jaren heen: De stad stond historisch bekend onder de Duitse naam Falkenau an der Eger en de Tsjechische naam Falknov nad Ohří. Na de Tweede Wereldoorlog, in 1948, werd de naam officieel gewijzigd naar Sokolov. Tijdens de Duitse bezetting (het Sudetenland-tijdperk) werd hier in 1944 een subkamp van Flossenbürg opgericht. Het kamp staat bekend onder de Duitse naam Falkenau. Het kamp werd op 6 mei 1945 bevrijd door de Amerikaanse 1st Infantry Division.
Falkenberg
Falkenberg
Polen
Het kamp Falkenberg (ook bekend onder de codenaam Eule) was een werkkamp van de nazi's dat deel uitmaakte van het grootschalige Project Riese in het Uilengebergte (tegenwoordig in Polen). Dit kamp was organisatorisch een buitenkamp (subkamp) van het concentratiekamp Gross-Rosen. De gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid bij de aanleg van ondergrondse tunnels en faciliteiten voor Project Riese. De eerste groepen gevangenen die in het voorjaar van 1944 arriveerden, waren voornamelijk Joden uit Griekenland en Joegoslavië, overgebracht vanuit Auschwitz. Het kamp bevond zich nabij het huidige Poolse dorp Sokolica (destijds Falkenberg genoemd). Zoals in de meeste Riese-kampen waren de omstandigheden extreem zwaar door het zware fysieke werk in de tunnels, gebrekkige voeding en slechte hygiëne.
Falkenhagen
Falkenhagen
Duitsland
Concentratiekamp Falkenhagen (officieel bekend als Aussenlager Briesen) was een subkamp van het concentratiekamp Sachsenhausen. Het kamp was gelegen in een bosgebied nabij de dorpen Briesen en Falkenhagen, ten oosten van Berlijn. De gevangenen werden ingezet voor de bouw en exploitatie van een geheim ondergronds industriecomplex. Dit complex was bedoeld voor de productie van geavanceerde chemische wapens, specifiek het zenuwgas Sarin en de brandstofcomponent Chloortrifluoride (bekend onder de codenaam N-Stoff). Het kamp werd geopend op 26 oktober 1943. De gevangenen leefden onder erbarmelijke omstandigheden en verrichtten zware dwangarbeid voor de Duitse oorlogsindustrie. Het terrein bestond uit uitgebreide betonnen bunkers en ondergrondse niveaus in de bossen van Brandenburg.
Concentratiekamp Falkenhof
Concentratiekamp Falkenhof
Duitsland
Met de term Falkenhof wordt doorgaans de SS-valkerij bedoeld die deel uitmaakte van het concentratiekamp Buchenwald, nabij de Duitse stad Weimar. Hoewel de Falkenhof zelf geen apart concentratiekamp was, bevond het zich op het terrein van het kampcomplex en werd het gebouwd door gevangenen
Falkensee / Brandenburg
Falkensee / Brandenburg
Duitsland
Het concentratiekamp Falkensee in Brandenburg was een belangrijk buitenkamp van Sachsenhausen en bestond van 1943 tot april 1945. Het diende voornamelijk als een werkkamp waar gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden werden ingezet voor de Duitse oorlogsindustrie. Er zaten tussen de 1.600 en 2.500 gevangenen vast, voornamelijk afkomstig uit Frankrijk, Polen, de Sovjet-Unie en Noorwegen. De gevangenen moesten slavenarbeid verrichten voor de wapenfabriek DEMAG (Deutsche Maschinenbau AG). Ze werkten onder andere aan de productie van tanks (zoals de Panther-tank) en munitie, vaak in diensten van 12 tot 14 uur. De leefomstandigheden waren onmenselijk, met grote tekorten aan voedsel, medicijnen en hygiëne, wat leidde tot een hoog sterftecijfer. Op 26 april 1945 werd het kamp bevrijd door het Rode Leger. Kort voor de bevrijding weigerden de gevangenen een evacuatiebevel op te volgen nadat ze hoorden over de moorden tijdens dodenmarsen van andere kampen
Falknov
Falknov
Tsjechie
Met Concentratiekamp Falknov wordt verwezen naar de nazi-kampen in en rond Falknov nad Ohří (Duits: Falkenau an der Eger), het huidige Sokolov in Tsjechië. Dit gebied was tijdens de Tweede Wereldoorlog een locatie met meerdere detentie- en werkkampen, waaronder een buitenkamp van het concentratiekamp Flossenbürg. Falknov nad Ohří (nu Sokolov, Tsjechië), destijds onderdeel van het Sudetenland.Type Kamp: Het kamp in Falkenau (Falknov) was een Außenlager (buitenkamp) van het concentratiekamp Flossenbürg, geopend op 26 november 1944.Zwodau (Zwdau): In de directe omgeving lag ook het werkkamp Zwodau (Svatava), dat berucht was en vooral bestond uit vrouwelijke gevangenen, geëvacueerd uit Auschwitz.Het gebied rond Falknov werd begin mei 1945 bevrijd door Amerikaanse troepen, waaronder de 1st Infantry Division. Na de oorlog werd Falkenau omgedoopt tot Sokolov.
Fallersleben
Duitsland
In Fallersleben (tegenwoordig onderdeel van Wolfsburg) bevonden zich tijdens de Tweede Wereldoorlog meerdere nazi-kampen die direct verbonden waren met de Volkswagenfabriek. Het bekendste was Arbeitsdorf, maar er waren ook verschillende buitenkampen (Außenlager) van Concentratiekamp Neuengamme. Belangrijkste kampen in Fallersleben Concentratiekamp Arbeitsdorf (april – oktober 1942): Dit was een zelfstandig kamp op het fabrieksterrein van Volkswagen. Het diende als pilotproject voor de samenwerking tussen de SS en de wapenindustrie. Ongeveer 800 gevangenen werkten hier aan de bouw van de fabriek en prototypes.
Buitenkamp Fallersleben-Laagberg (mei 1944 – april 1945): Een kamp voor ongeveer 800 mannen die voornamelijk werden ingezet voor bouwwerkzaamheden. De gevangenen werden vlak voor de bevrijding naar Wöbbelin getransporteerd.
Vrouwenkamp Fallersleben (augustus 1944 – april 1945): Ongeveer 650 vrouwen, voornamelijk Hongaarse Jodinnen uit Auschwitz en Bergen-Belsen, werden gedwongen tot de productie van wapens zoals anti-tankmijnen en Panzerfäuste in de fabriek
Falstad
Concentratiekamp Falstad
Noorwegen
Concentratiekamp Falstad (SS-Strafgefangenenlager Falstad) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een nazi-gevangenenkamp in Noorwegen, gelegen in het dorp Ekne nabij Trondheim. Het kamp stond onder direct gezag van de SS en de Gestapo en fungeerde als een van de belangrijkste instrumenten voor de nazi-onderdrukking in Centraal-Noorwegen. Het gebouw was oorspronkelijk een tuchtschool voor jongens (Falstad Skolehjem), maar werd in augustus 1941 door de nazi's gevorderd voor gebruik als gevangenenkamp. Het kamp hield een diverse groep gevangenen vast, waaronder Noorse politieke tegenstanders, Noorse Joden op weg naar vernietigingskampen, en krijgsgevangenen uit met name de Sovjet-Unie en Joegoslavië. In totaal werden ongeveer 4.500 mensen uit verschillende landen via Falstad gedeporteerd. Het nabijgelegen Falstad-bos (Falstadskogen) diende als executieplaats. Hier werden tussen 1942 en 1943 minstens 200 tot 220 gevangenen geëxecuteerd door de Duitse bezettingsmacht
Concentratiekamp Farfa
Concentratiekamp Farfa
Italie
Het interneringskamp Farfa (Farfa Internment Camp) was een Italiaans interneringskamp gelegen in de provincie Rieti, in de regio Lazio, halverwege Castelnuovo di Farfa en de Benedictijnerabdij. Het kamp werd in begin juni 1943 officieel operationeel, hoewel de bouw op dat moment nog niet volledig voltooid was en het kamp nog geen definitieve afrastering had. Het was ontworpen om plaats te bieden aan ongeveer 2.700 mensen.
Farge
Duitsland
Concentratiekamp Farge (ook bekend als KZ-Außenlager Bremen-Farge) was een groot buitenkamp van het concentratiekamp Neuengamme. Het kamp was operationeel van oktober 1943 tot april 1945 en lag in de buurt van Bremen, Duitsland.n De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor de bouw van de gigantische U-boot-bunker Valentin, een enorme scheepswerf voor Duitse onderzeeërs. Er zaten meer dan 4.000 gevangenen vast, voornamelijk uit Frankrijk, Polen en de Sovjet-Unie. Ook Nederlanders werden hier gevangengezet. De leef- en werkomstandigheden waren extreem zwaar door het loodzware betonwerk aan de bunker en de gebrekkige voeding. Veel gevangenen stierven door uitputting en mishandeling. In april 1945 werd het kamp ontruimd vanwege de oprukkende geallieerden. De gevangenen werden op dodenmarsen gestuurd naar andere kampen zoals Bergen-Belsen of terug naar het hoofdkamp Neuengamme.
Concentratiekamp Farnen
Concentratiekamp Farnen
Polen
Farschweiler
Farschweiler
Duitsland
Farschweiler was geen zelfstandig concentratiekamp, maar een van de ongeveer twintig buitencommando's (subkampen) van het concentratiekamp Hinzert. Het was een werkkamp waar gevangenen onder dwang werden ingezet voor de Duitse oorlogsindustrie en infrastructuur. Hoofdkamp Hinzert: Dit kamp stond bekend als een SS-Sonderlager (speciaal SS-kamp). Het diende vaak als doorgangskamp voor gevangenen uit bezette gebieden, waaronder Nederland, België en Luxemburg, op weg naar grotere kampen zoals Buchenwald of Dachau. Hoewel Hinzert relatief klein was, was het regime van de SS-bewakers berucht om zijn extreme wreedheid en mishandelingen.
Faulbrück
Concentratiekamp Faulbrück
Polen
Concentratiekamp Faulbrück (tegenwoordig Mościsko, Polen) was een werkkamp voor Joodse gevangenen in Neder-Silezië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp maakte deel uit van de organisatie Schmelt, een netwerk van dwangarbeiderskampen in Silezië die later vaak werden overgenomen door het concentratiekampstelsel van Gross-Rosen. Het was primair een dwangarbeiderskamp waar gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden moesten werken, onder andere in de textielindustrie en bij de aanleg van infrastructuur. Het kamp hield voornamelijk Joodse mannen gevangen die vanuit verschillende getto's en via doorgangskampen zoals Westerbork naar Silezië werden gedeporteerd. Er vonden selecties plaats waarbij zwakke gevangenen (zogenaamde Muselmänner) werden uitgekozen voor transport naar vernietigingskampen zoals Auschwitz. Het kamp lag nabij Reichenbach (het huidige Dzierżoniów). In de regio bevonden zich meerdere satellietkampen, zoals Gräditz en Sportschule, die nauw met Faulbrück verbonden waren.
Feistenau
Feistenau
Oostenrijk
In de regio rond Faistenau (specifiek bij de Ochsenalm of in de buurt van Fischbachau/Valepp) bestond tussen oktober 1944 en mei 1945 een klein buitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Dachau. Gevangenen werden hier ingezet voor landbouwwerkzaamheden. Faistenau ligt in de buurt van Hallein, waar wel een bekender buitenkamp van Dachau gevestigd was.
Feldafing
Feldafing
Duitsland
Het lag ongeveer 30 kilometer ten zuidwesten van München, aan de Starnberger See.Oorsprong: Voor en tijdens de oorlog was het een zomerkamp voor de Hitlerjugend (de Reichsschule Feldafing). Eerste Joodse DP-kamp: Op 1 mei 1945 werd het door het Amerikaanse leger geopend. Het werd het eerste kamp in de Amerikaanse bezettingszone dat uitsluitend bedoeld was voor Joodse overlevenden van de Holocaust.
Feldberg
Feldberg
Duitsland
Vanaf december 1943 was in Feldberg een afdeling van het SS-Wirtschafts-Verwaltungshauptamt (WVHA) gevestigd, specifiek Amt W V, dat verantwoordelijk was voor landbouw, bosbouw en visserij.
Ook het hoofdkantoor van het Deutsche Versuchsanstalt für Ernährung und Verpflegung (DVA) werd hierheen verplaatst vanuit Berlijn vanwege de geallieerde bombardementen.
Feldmoching
Feldmoching
Feldmoching was een zogeheten Außenlager (subkamp) van het concentratiekamp Dachau. Het kamp lag ongeveer 13 kilometer ten noordwesten van München
Concentratiekamp Felixdorf
Concentratiekamp Felixdorf
Oostenrijk
Het kamp in Felixdorf (Oostenrijk) functioneerde tijdens de Holocaust, met name in 1944-1945, als een van de transit- en werkkampen in de regio waar voornamelijk Hongaarse Joden werden vastgehouden en gedwongen tewerkgesteld. Felixdorf ligt in de buurt van Wiener Neustadt in Neder-Oostenrijk. Het diende als een doorgangskamp en een kamp voor dwangarbeid, vaak in verband gebracht met de bredere Mauthausen-organisatie. Veel van de slachtoffers waren Hongaarse Joden die in mei/juni 1944 naar Oostenrijk werden gedeporteerd.
Concentratiekamp Fels am Wagram
Concentratiekamp Fels am Wagram
Oostenrijk
Fels am Wagram, gelegen in Neder-Oostenrijk, was tijdens de Tweede Wereldoorlog een locatie waar dwangarbeiders en Hongaarse Joden werden vastgehouden. Het was verbonden met het lokale vliegveld (Fliegerhorst). Het kamp was gerelateerd aan de Luftwaffe-infrastructuur (Flugplatz Fels am Wagram), waar dwangarbeiders en krijgsgevangenen werden ingezet.
Concentratiekamp Ferramonti di Tarsia
Concentratiekamp Ferramonti di Tarsia
Italie
Ferramonti di Tarsia was het grootste interneringskamp dat door het fascistische regime van Benito Mussolini in Italië werd opgericht. Het kamp, gelegen in de provincie Cosenza (Calabrië), was operationeel van juni 1940 tot september 1943. Het kamp was voornamelijk bedoeld voor de internering van buitenlandse Joden en statenlozen (vijandelijke vreemdelingen), maar er zaten ook politieke tegenstanders, Grieken en Chinezen gevangen. In tegenstelling tot de nazi-vernietigingskampen was Ferramonti geen kamp waar gevangenen stelselmatig werden gemarteld of geëxecuteerd. Er was een vorm van zelfbestuur, een school en een synagoge. Toch waren de omstandigheden zwaar door de afgelegen locatie in een malariagebied. Het kamp werd op 14 september 1943 bevrijd door het Britse leger.
Concentratiekamp Fertilia
Concentratiekamp Fertilia
Italie
Het concentratiekamp Fertilia was een Italiaans gevangenkamp op Sardinië (nabij Alghero) dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de fascistische regering van Mussolini werd gebruikt. Het kamp werd geopend op 26 januari 1943. De meerderheid van de gevangenen bestond uit ongeveer 300 mannen die waren overgebracht vanuit het concentratiekamp Molat (in het huidige Kroatië). Dit waren voornamelijk burgers uit Dalmatië die door de Italianen als onbetrouwbaar werden beschouwd. Het kamp bestond uit drie stenen hutten met tralies voor de ramen, omringd door prikkeldraad. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor landbouwprojecten en ontginning in de regio Nurra. Na de Italiaanse overgave in september 1943 namen de Duitsers de controle over. Veel van de gevangenen in Fertilia werden vervolgens gedeporteerd naar Duitse concentratiekampen, wat bekend staat als de dubbele deportatie.
Concentratiekamp Feuerstein
Concentratiekamp Feuerstein
Duitsland
Burg Feuerstein (Ebermannstadt, Duitsland): Dit kasteel werd in 1941 door de nazi's gebouwd als een laboratorium voor communicatie- en radaronderzoek (onderdeel van de Luftwaffe). Hoewel het geen concentratiekamp was, was het een strategische militaire locatie die tot op de dag van vandaag nog steeds bestaat
Fier concentratiekamp
Fier concentratiekamp
Albanie
Interneringskamp in Fier, Albanië, dat in 1940 door de Italiaanse bezetter werd opgericht. Het kamp in Fier diende voornamelijk als een plek voor verplichte verblijfplaats en internering onder het Italiaanse regime. De stad en het kamp werden gebruikt om mensen vast te houden die door de Italiaanse autoriteiten als ongewenst of verdacht werden beschouwd.
Concentratiekamp Finkenheerd
Concentratiekamp Finkenheerd
Duitsland
Concentratiekamp Finkenheerd (vandaag de dag Brieskow-Finkenheerd in Brandenburg, Duitsland) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een dwangarbeiderskamp voor voornamelijk Joodse gevangenen. Fungeerde het specifiek als een Zwangsarbeitslager für Juden (ZAL). Het kamp bestond minstens van 1941 tot augustus 1943. Er zaten honderden Poolse en Duitse Joden gevangen die gedwongen werden tot zware arbeid, onder andere bij de lokale bruinkoolmijnen en spoorwegen. De leefomstandigheden waren erbarmelijk. In de zomer van 1943 beval Heinrich Himmler dat de overgebleven Joden in dwangarbeiderskampen moesten worden overgebracht naar officiële concentratiekampen. In augustus 1943 werd het kamp Finkenheerd geliquideerd en werden de gevangenen gedeporteerd naar onder meer Auschwitz.
Findorf
Findorf
Duitsland
In de wijk Findorff in Bremen bevond het beruchte Concentratiekamp Mißler (ook wel gespeld als Missler). Het kamp was gehuisvest in de voormalige hallen van het emigrantenbureau van Friedrich Mißler, gelegen aan de Walsroder Straße (tegenwoordig nabij de Admiralstraße) in de wijk Findorff. Het was een van de vroege wilde concentratiekampen en bestond slechts een half jaar, van maart 1933 tot september 1933. In het kamp werden vooral politieke tegenstanders van het nazi-regime vastgehouden, met name communisten en sociaaldemocraten uit Bremen. Er verbleven gelijktijdig tot ongeveer 300 gevangenen. Het diende als een verzamelpunt voor beschermende hechtenis (Schutzhaft). De meeste van de ruim 1.300 mensen die in Bremen door de nazi's werden opgepakt, passeerden dit kamp.
Finkenwerder
Finkenwerder
Duitsland
Het concentratiekamp Hamburg-Finkenwerder was een buitenkamp (Aussenlager) van het hoofdkamp Neuengamme. Het was gevestigd op het terrein van de scheepswerf Deutsche Werft in Hamburg en was operationeel van oktober 1944 tot eind maart 1945. Het kamp bood plaats aan ongeveer 600 mannelijke gevangenen. De meesten kwamen uit de Sovjet-Unie, Polen, België, Frankrijk en Denemarken. Gevangenen werden ingezet als dwangarbeider voor de scheepsbouw en infrastructuur. Specifieke rollen waren onder meer: Lassers, metaalbewerkers en elektriciens. Opruimwerkzaamheden na bombardementen. Bouw van havens en spoorwegen. De omstandigheden waren extreem zwaar. Het kamp bevond zich op de zuidelijke oever van de Elbe in het stadsdeel Finkenwerder
Finow
Finow
Duitsland
Het concentratiekamp Finow was een buitenkamp (Aussenlager) van het vrouwenconcentratiekamp Ravensbrück. Het was actief tussen 1944 en 1945 en bevond zich in de stad Finow (tegenwoordig onderdeel van Eberswalde). Het kamp werd opgericht om te voorzien in de behoefte aan arbeidskrachten voor de oorlogsindustrie. De gevangenen moesten werken voor de Finower Kupfer- und Messingwerke (FKM), waar ze onder zware omstandigheden munitie produceerden. In het kamp verbleven meer dan 1.400 vrouwen van verschillende nationaliteiten, waaronder veel Poolse, Russische, Italiaanse en Oekraïense vrouwen, maar ook Nederlandse, Franse en Hongaarse gevangenen.De leefomstandigheden waren erbarmelijk. Er was sprake van ernstige ondervoeding, gebrekkige hygiëne, mishandelingen en martelingen. In de winter van 1944 werd het kamp uitgebreid met extra barakken om een transport van gevangenen uit Auschwitz op te vangen.Het kamp lag net ten noorden van Berlijn. Finow werd in 1970 samengevoegd met Eberswalde tot de stad Eberswalde-Finow
Concentratiekamp Finsterhof
Concentratiekamp Finsterhof
Duitsland
Concentratiekamp Finsterhof (ook bekend als Finsterhof-Eichelberg) was een werkkamp (Arbeitslager) en subkamp dat tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uitmaakte van het netwerk van het concentratiekamp Flossenbürg. Het kamp lag nabij Sulzbach-Rosenberg in de regio Opper-Palts (Beieren), Duitsland. Het was een werkkamp waar gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden dwangarbeid moesten verrichten. De gevangenen werden onder meer ingezet bij de winning van ijzererts en werkzaamheden voor de lokale industrie. Zoals bij veel subkampen van Flossenbürg waren de gevangenen afkomstig uit diverse Europese landen, waaronder politieke gevangenen en dwangarbeiders uit bezette gebieden.
Finthen
Finthen
Duitsland
Mainz-Finthen (vaak aangeduid als Kdo. Mainz-Finthen of Fliegerhorst Finthen) was een nazi-concentratiekamp en een buitenkamp van het SS-concentratiekamp Hinzert. Het kamp was gelegen bij een vliegveld (Fliegerhorst) op de Mainzer Höhe, een heuvel tussen Wackernheim, Drais en Finthen, vlakbij Mainz in Duitsland. Het kamp werd in de zomer van 1944 opgericht en bestond tot de bevrijding in het voorjaar van 1945. Volgens bronnen waren gevangenen er in ieder geval van 16 september 1944 tot 9 februari 1945. Er waren ongeveer 100 gevangenen in het kamp, voornamelijk Nederlandse en Luxemburgse dwangarbeiders. Het kamp was gevestigd op een militair vliegveld (Fliegerhorst).Kampcommandant: Nikolaus Spurk was de kampcommandant. Gevangenen verrichtten dwangarbeid op het vliegveld. Hoewel sommige overlevenden het kamp als een verademing omschreven in vergelijking met andere kampen, bleven de omstandigheden onder het nazi-regime zwaar. Het kamp functioneerde in de laatste fase van de oorlog als onderdeel van het uitgebreide netwerk van dwangarbeiderskampen die direct onder de SS vielen.
Fischbachau
Fischbachau
Duitsland
Concentratiekamp Fischbachau (ook bekend als Außenkommando Fischbachau) was een klein buitenkamp van concentratiekamp Dachau in de Duitse deelstaat Beieren.Dit kamp was slechts een korte periode in gebruik en had een zeer specifieke functie: Operationele periode: Het kamp bestond van 12 september 1944 tot 21 januari 1945. Er verbleven ongeveer 20 tot 25 mannelijke gevangenen, voornamelijk van Duitse afkomst.De gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid ten behoeve van de SS, specifiek voor werkzaamheden aan een nabijgelegen landgoed of hotel (Haus Marbach) dat door de nazi's werd gebruikt. Hoewel het klein was vergeleken met het hoofdkamp Dachau, maakte het deel uit van het uitgebreide netwerk van meer dan 150 buitenkampen van Dachau die verspreid lagen over Zuid-Duitsland en Oostenrijk
Fischen
Fischen
Duitsland
Concentratiekamp Fischen (ook wel bekend als Kommando Kottern-Fischen) was een buitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Dachau. Het kamp bevond zich in de gemeente Fischen im Allgäu in Beieren, Duitsland. Het kamp was operationeel van 6 november 1944 tot 25 april 1945. Het diende als werkkamp voor de Duitse oorlogsindustrie. Ongeveer 300 gevangenen verrichtten hier dwangarbeid voor de firma Messerschmitt AG. Gevangenen werden ingezet in een ondergrondse fabriek voor de productie van vliegtuigonderdelen en gereedschappen, bedoeld voor de Duitse eindoverwinning (Endsieg).De groep bestond voornamelijk uit mannelijke gevangenen die vanuit het hoofdkamp Dachau of andere buitenkampen (zoals Kottern) werden overgeplaatst.
Fischhorn
Fischhorn
Oostenrijk
Kamp Fischhorn (officieel Außenkommando Fischhorn) was een buitenkamp van het concentratiekamp Dachau. Het was gevestigd in en rondom Schloss Fischhorn in Bruck an der Großglocknerstraße, vlakbij Zell am See in Oostenrijk. Vanaf 1944 diende het kasteel als een subkamp waar gevangenen (voornamelijk uit Dachau) dwangarbeid moesten verrichten. Het kasteel werd in 1938 onteigend door de nazi's en door de SS gebruikt als administratief centrum en opslagplaats. Hermann Göring: Aan het einde van de oorlog, in mei 1945, was Schloss Fischhorn de plek waar nazi-kopstuk Hermann Göring zich overgaf aan de Amerikaanse troepen (de 36th Infantry Division). Er verbleven ongeveer 150 gevangenen die werden ingezet voor bouwwerkzaamheden en landbouw op het landgoed van de SS.
Concentratiekamp Fiume
Concentratiekamp Fiume
Kroatie
De stad Fiume (tegenwoordig Rijeka, Kroatië) diende tijdens de Tweede Wereldoorlog als een belangrijke locatie voor internering en deportatie onder Italiaans en later Duits gezag.
Kamp PG No. 83 (Diaz-kazerne): De Italiaanse autoriteiten gebruikten de Diaz-kazerne in Fiume als een interneringskamp voor krijgsgevangenen en burgers, voornamelijk Kroatische partizanen en vijandelijke burgers. Dit kamp fungeerde vaak als een doorgangslocatie voordat gevangenen naar meer afgelegen concentratiekampen werden gestuurd.
Transit naar Risiera di San Sabba: Na de Italiaanse overgave in 1943 namen de nazi's het beheer over. Joodse inwoners en politieke gevangenen uit Fiume werden vaak eerst naar Risiera di San Sabba in Triëst gestuurd. Dit was het enige kamp op Italiaans grondgebied (toentertijd de Adriatische Küstenland zone) met een crematorium. Veel slachtoffers uit Fiume, waaronder een groot deel van de Joodse gemeenschap, werden uiteindelijk gedeporteerd naar vernietigingskampen in het noorden, zoals Auschwitz-Birkenau.
Fiume was van 1924 tot 1943 een Italiaanse provincie. In 1944 vonden er onder nazi-bezetting grootschalige razzia's plaats waarbij bijna de volledige overgebleven Joodse bevolking werd weggevoerd
Flöha
Flöha
Duitsland
Concentratiekamp Flöha was een buitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Flossenbürg, gelegen in de Duitse deelstaat Saksen. Het kamp was operationeel van maart 1944 tot de ontruiming in april 1945. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor de oorlogsindustrie, specifiek voor de productie van onderdelen (zoals rompdelen) voor het Messerschmitt Bf 109 jachtvliegtuig in de plaatselijke textielfabriek Clad & Co, in opdracht van de Erla Maschinenwerk GmbH. Het kamp bood plaats aan maximaal zo'n 600 mannen. De populatie was internationaal, met grote groepen uit de Sovjet-Unie (ca. 330), Frankrijk (ca. 180) en Polen. De gevangenen waren gehuisvest op de bovenverdieping van de fabriek waar zij werkten. De omstandigheden waren zwaar door ondervoeding en uitputting. Op 14 april 1945 werd het kamp ontruimd vanwege de naderende geallieerde troepen. De gevangenen werden gedwongen op een dodenmars te gaan richting Theresienstadt.
Floridsdorf
Floridsdorf
Oostenrijk
Concentratiekamp Floridsdorf was een buitenkamp van het concentratiekamp Mauthausen, gelegen in het 21e district van Wenen. Het kamp was operationeel van 13/14 juli 1944 tot 1 april 1945. Het diende voornamelijk als een bron voor dwangarbeid voor de Duitse oorlogsindustrie, met name voor de vliegtuigfabrieken van Heinkel en de accufabriek AFA (tegenwoordig VARTA), die onderdelen voor U-boten produceerde. Er zaten meer dan 2.000 gevangenen vast, hoofdzakelijk afkomstig uit de Sovjet-Unie en Polen. De gevangenen werden ondergebracht op verschillende locaties binnen het complex, zoals bij de firma Hofherr & Schrantz en in de kelders van de voormalige St. Georg-brouwerij in Jedlesee. Hoewel de overlevingskansen in buitenkampen soms iets hoger waren dan in het hoofdkamp vanwege de industriële inzet, stierven in Floridsdorf minstens 45 mensen. Het kamp werd in april 1945 geëvacueerd door de oprukkende Sovjettroepen.
Flössberg
Flössberg
Duitsland
Concentratiekamp Flössberg (niet te verwarren met het grotere Flossenbürg) was een buitenkamp (Außenlager) van Buchenwald. Het kamp was slechts korte tijd operationeel, van december 1944 tot april 1945, in het dorp Flößberg (nabij Frohburg, ten zuiden van Leipzig). De gevangenen werden ingezet voor de Duitse bewapeningsindustrie, specifiek voor de firma HASAG (Hugo Schneider AG). Ze moesten onder erbarmelijke omstandigheden een nieuwe munitiefabriek bouwen voor de productie van wapens zoals de Panzerfaust. Het kamp was grotendeels een Joods buitencommando. In totaal verbleven er ongeveer 1.900 mannen, voornamelijk Joden uit Hongarije en Polen. Er waren ook politieke gevangenen en andere groepen uit meer dan 30 landen. De condities waren extreem zwaar. In de weinige maanden dat het kamp bestond, stierven honderden gevangenen door uitputting, ziekte en geweld. Na de oorlog werden massagraven ontdekt in de nabijgelegen bossen. Op 13 april 1945 werd het kamp ontruimd en werden de overlevenden op transport gezet. Amerikaanse troepen ontdekten het kamp korte tijd later.
Concentratiekamp Flossenbürg
Duitsland
Concentratiekamp Flossenbürg was een Duits naziconcentratiekamp in Beieren, nabij de grens met het huidige Tsjechië. Het kamp was operationeel van mei 1938 tot de bevrijding door Amerikaanse troepen op 23 april 1945. Aanvankelijk was het kamp bedoeld voor criminele en asociale gevangenen die werden ingezet voor zware arbeid in de nabijgelegen granietgroeven. Vanaf 1943 verschoof de focus naar de wapenindustrie, waarbij gevangenen onderdelen produceerden voor Messerschmitt-gevechtsvliegtuigen. Gedurende het bestaan van het kamp werden meer dan 100.000 mensen uit heel Europa vastgehouden, waaronder politieke tegenstanders, verzetsstrijders, krijgsgevangenen en Joden. Naar schatting zijn circa 30.000 mensen omgekomen door executies, mishandeling, ziekte of uitputting tijdens de dodenmarsen aan het einde van de oorlog.
Concentratiekamp Flössingen
Concentratiekamp Flössingen
Polen
Dwangarbeidkamp voor Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog in Flössingen (de toenmalige Duitse naam voor het huidige Poolse dorp Pławniowice). Flössingen was een zogenaamd Zwangsarbeitslager für Juden (ZAL f. Juden). De gevangenen werden ingezet voor de aanleg van de Reichsautobahn (de huidige A4 in Polen) en het Adolf Hitler-kanaal (nu het Gliwice-kanaal). Het dorp ligt in de regio Opper-Silezië. De naam werd in 1936 door de nazi's veranderd van Pławniowice naar Flössingen als onderdeel van de germanisering van Poolse plaatsnamen. Het kamp was actief tussen ongeveer december 1939 en het einde van de oorlog
Förrenbach, zie Hersbruck
Concentratiekamp Forst (Lausitz)
Concentratiekamp Forst (Lausitz)
Duitsland
In Forst (Lausitz) bestond tijdens de Tweede Wereldoorlog een werkkamp voor Joodse mannen (1942–1943). Hoewel het vaak in één adem wordt genoemd met het nazikampsysteem, was het geen zelfstandig hoofdkamp, maar een locatie voor gedwongen tewerkstelling in de lokale industrie. Joods werkkamp (ZAL): Tussen 1942 en 1943 werden hier Joodse mannen vastgehouden voor dwangarbeid. Forst stond bekend als het Duitse Manchester vanwege de enorme textielproductie. Veel gevangenen werden ingezet in deze fabrieken om de oorlogsproductie te ondersteunen. Subkampen in de regio: Forst lag in een gebied met veel satellietkampen (Außenlager) van grotere concentratiekampen zoals Sachsenhausen, Buchenwald en Groß-Rosen. Gevangenen uit deze kampen werden vaak naar omliggende steden zoals Forst gestuurd voor zware arbeid in de wapen- of textielindustrie.
Fort Göben
Fort Göben
Frankrijk
Fort Göben (officieel bekend als Fort de Queuleu) is een historisch verdedigingswerk in de Franse stad Metz. Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog (1943-1944) diende het fort als een berucht interneringskamp (SS-Sonderlager) van de Gestapo.
Fort de Romainville
Fort de Romainville
Frankrijk
Het Fort de Romainville, gelegen in Les Lilas (nabij Parijs), is een historisch 19e-eeuws militair bouwwerk dat vooral bekendstaat om zijn duistere rol tijdens de Tweede Wereldoorlog als nazi-interneringskamp. Vanaf oktober 1940 werd het door de Duitse bezetters gebruikt als een gijzelaars- en doorgangskamp. Het diende voornamelijk voor het gevangenzetten van leden van het Franse verzet. Het kamp was berucht als verzamelplaats voor vrouwelijke verzetsstrijders voordat zij werden gedeporteerd naar kampen zoals Ravensbrück.
Concentratiekamp Fort de Queuleu
Concentratiekamp Fort de Queuleu
Frankrijk
Fort de Queuleu (nabij Metz, Frankrijk) deed tijdens de Tweede Wereldoorlog dienst als een berucht SS-Sonderlager en detentiecentrum van de Gestapo. Tussen oktober 1943 en augustus 1944 werden hier naar schatting 1.500 tot 1.800 gevangenen vastgehouden, voornamelijk leden van het Franse verzet. Het werd primair gebruikt voor de ondervraging en marteling van verzetsstrijders voordat zij naar grotere concentratiekampen zoals Natzweiler-Struthof of Dachau werden gedeporteerd. Gevangenen werden onder erbarmelijke omstandigheden vastgehouden in de kille, vochtige kazematten van het 19e-eeuwse fort. Velen werden geblinddoekt en moesten in absolute stilte blijven.
Concentratiekamp Fort VII
Concentratiekamp Fort VII
Polen
Concentratiekamp Fort VII (officieel Konzentrationslager Posen) was een nazi-Duits concentratiekamp gevestigd in een 19e-eeuws fort in Poznań (Posen), in het door nazi-Duitsland bezette Polen. Het kamp was operationeel van oktober 1939 tot 1944 en staat bekend als een beruchte plek van massamoord en experimenten. Fort VII was de plek waar de nazi's voor het eerst experimenteerden met gaskamers. In oktober 1939 werden hier patiënten van psychiatrische ziekenhuizen uit de omgeving (zoals Owinska) vermoord met koolmonoxide in een provisorische gaskamer. Naar schatting zijn er in Fort VII tussen de 15.000 en 20.000 mensen omgekomen door executies, marteling of vergassing. De gevangenen bestonden voornamelijk uit Poolse intellectuelen, verzetsstrijders en patiënten uit inrichtingen. Het diende als een centraal Gestapo-gevangeniskamp, doorgangskamp en vernietigingslocatie voor de regio Wielkopolska (Groot-Polen).
Concentratiekamp Fort-Barraux
Concentratiekamp Fort-Barraux
Frankrijk
Fort-Barraux was tijdens de Tweede Wereldoorlog een interneringskamp in Frankrijk, gevestigd in een historisch 16e-eeuws bastion-fort, diende het primair als een verzamel- en detentiecentrum onder het Vichy-regime. Het kamp werd gebruikt voor het opsluiten van ongewenste personen, waaronder politieke gevangenen, buitenlandse Joden en communisten. Het fort bood plaats aan ongeveer 900 geïnterneerden. Begin 1941 steeg dit aantal naar bijna 850, maar in juni 1942 was dit gedaald naar ongeveer 250 personen. Het fungeerde als een centre de rassemblement (verzamelcentrum) van waaruit gevangenen vaak werden gedeporteerd naar andere kampen of dwangarbeidprojecten, zoals de Organisatie Todt.
Concentratiekamp Fort-de-Vancia
Concentratiekamp Fort-de-Vancia
Frankrijk
Hoewel Fort de Vancia (nabij Lyon) werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt als interneringskamp en gevangenis door zowel de Franse Vichy-regering als de Duitse bezetter. In 1941 gebruikte de Franse administratie het fort om ongewensten op te sluiten, waaronder ongeveer 73 gevangenen uit de departementen Rhône en Ain, waaronder ook Roma (zigeuners). Later in de oorlog gebruikten de Duitsers het fort als gevangenis voor politieke tegenstanders, waaronder verzetsstrijders en tegenstanders van het Franco-regime in Spanje. Rakettesten: Naast de functie als gevangenis werd het fort in 1942 ook gebruikt voor geheime testen met de Franse EA-41 raket door kolonel Jean-Jacques Barré.
Fossalon concentratiekamp
Fossalon concentratiekamp
Italie
Fossalon, nabij de stad Eraclea aan de rivier de Isonzo. Dit kamp was gevestigd in een landelijk complex genaamd Casa Concordia. Het werd onder andere gebruikt voor de internering van burgers en politiek onbetrouwbare personen tijdens de turbulente oorlogsjaren in Noord-Italië
Fossoli di Carpi
Fossoli di Carpi
Italie
Kamp Fossoli (ook wel Fossoli di Carpi) was een belangrijk concentratie- en doorgangskamp in Noord-Italië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het diende als het centrale verzamelpunt voor de deportatie van Joden en politieke gevangenen vanuit Italië naar vernietigingskampen zoals Auschwitz. Het kamp kende verschillende fasen in zijn bestaan:
Krijgsgevangenkamp (1942–1943): Opgericht door het Italiaanse leger voor de internering van geallieerde militairen (voornamelijk Britten).
Joods concentratiekamp (december 1943 – maart 1944): Na de Duitse bezetting van Noord-Italië nam de Italiaanse Sociale Republiek (RSI) de controle over en werd het kamp gebruikt om Joden te verzamelen voor deportatie.
Politie- en doorgangskamp (maart 1944 – augustus 1944): De SS nam het beheer over en maakte er een Polizei- und Durchgangslager van. In deze periode vertrokken er acht konvooien naar de kampen van het Reich, waarvan vijf naar Auschwitz
Frankenstein in concentratiekamp Schlesien
Frankenstein in concentratiekamp Schlesien
Polen
Frankenstein in Schlesien verwijst naar de historische Duitse naam van de huidige Poolse stad Ząbkowice Śląskie de stad lag in een regio waar tijdens de Tweede Wereldoorlog diverse werkkampen en subkampen van grotere concentratiekampen (zoals Gross-Rosen) gevestigd waren.
Frankfurt am Main - Adlerwerke AG.
Frankfurt am Main - Adlerwerke AG.
Duitsland
Het concentratiekamp in de Adlerwerke AG in Frankfurt am Main, met de codenaam Katzbach, was een berucht buitenkamp van het concentratiekamp Natzweiler-Struthof. Het kamp bestond van augustus 1944 tot maart 1945 en was direct gevestigd in de fabriekshallen van de Adlerwerke in de wijk Gallus. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor de productie van onderdelen voor pantserwagens (zoals chassis en motoren) en voor het opruimen van puin na bombardementen. Er werden in totaal ongeveer 1.616 mannen gevangengehouden. De meerderheid van hen waren Polen die na de Opstand van Warschau waren gedeporteerd. Het kamp stond bekend om zijn extreme sterftecijfer door vernietiging door arbeid. De hygiënische omstandigheden waren erbarmelijk en veel gevangenen leden aan tuberculose. Op sommige dagen stierven er wel 20 mensen.In totaal kwamen zeker 528 gevangenen om het leven in Frankfurt zelf. Toen het kamp eind maart 1945 werd ontruimd, moesten de overlevenden op een dodenmars naar Buchenwald en Dachau; slechts ongeveer 50 van de oorspronkelijke 1.600 gevangenen overleefden de oorlog.
Concentratiekamp Frankfurt/Oder
Concentratiekamp Frankfurt/Oder
Duitsland
In de nabijheid van Frankfurt (Oder) bevonden zich tijdens de Tweede Wereldoorlog verschillende nazikampen. De twee meest relevante locaties die direct met de stad verbonden zijn, zijn Kamp Oderblick en het nabijgelegen Arbeitserziehungslager Schwetig.
Belangrijkste kampen bij Frankfurt (Oder)
Kamp Oderblick: Dit kamp was een buitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Sachsenhausen. Gevangenen werden hier ingezet voor dwangarbeid onder erbarmelijke omstandigheden.
Arbeitserziehungslager Schwetig (Świecko): Gelegen net over de huidige grens in Polen (toen Duitsland), functioneerde dit kamp van oktober 1940 tot januari 1945. Het was een werkkamp waar gevangenen door middel van zware arbeid en mishandeling moesten worden geheropvoed. Op 30 januari 1945 werden 1.600 gevangenen vanuit dit kamp op een dodenmars naar Sachsenhausen gestuurd.
Kamp Sonnenburg (Słońsk): Dit kamp lag ongeveer 20 kilometer ten noordoosten van Frankfurt (Oder) en was een van de vroege concentratiekampen, opgericht in april 1933. Het werd berucht om de brute behandeling van politieke tegenstanders van het nazi-regime
Concentratiekamp Franzensdorf
Concentratiekamp Franzensdorf
Oostenrijk
Het kamp in Franzensdorf (nu onderdeel van Gross-Enzersdorf in Oostenrijk) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een dwangarbeiderskamp (Zwangsarbeiterlager) en geen zelfstandig concentratiekamp. Het kamp bevond zich in de 22e district van Wenen (na de annexatie van Oostenrijk in 1938). Het diende tussen 1942 en 1945 als een kamp voor dwangarbeiders, specifiek voor Hongaars-Joodse dwangarbeiders.
Frauenburg
Frauenburg
Polen
Frauenburg (Frombork): Tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden er in de omgeving van Frauenburg executies plaats, onder andere van groepen Roma en Sinti die vanuit Libau (Liepāja) werden gedeporteerd. Ook was de stad aan het einde van de oorlog een strategisch punt tijdens de evacuatie van Duitse burgers en militairen over de bevroren lagune
Freiberg
Freiberg
Duitsland
Concentratiekamp Freiberg was een vrouwenbuitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Flossenbürg, gelegen in de Duitse deelstaat Saksen. Het kamp was operationeel van 31 augustus 1944 tot 14 april 1945. Het kamp bood plaats aan ongeveer 1.000 Joodse vrouwen die vanuit Auschwitz naar Freiberg waren gedeporteerd. De groep was internationaal samengesteld, met onder andere meer dan 500 Poolse, 178 Tsjechische en 23 Nederlandse vrouwen. De vrouwen werden ingezet als dwangarbeiders in de fabriek van Arado-Flugzeugwerke GmbH. Hier moesten zij onderdelen produceren voor Duitse bommenwerpers, zoals de Focke-Wulf. Het kamp was gehuisvest in een voormalige porseleinfabriek (Hermsdorf-Schomburg-Isolatoren-Gesellschaft) aan de Frauensteiner Straße in Freiberg. De vrouwen werkten in ploegendiensten van 12 uur en kampten met ernstige ondervoeding en mishandeling. Vanwege het naderen van de geallieerden werd het kamp op 14 april 1945 ontruimd. De gevangenen werden in goederenwagons gezet voor een transport dat uiteindelijk achttien dagen duurde. Ze kwamen aan in het concentratiekamp Mauthausen, waar zij op 5 mei 1945 werden bevrijd door Amerikaanse troepen
Freiburg
Freiburg
Polen
Freiburg in Schlesien (Silesië): In deze stad (het huidige Świebodzice in Polen) bevond zich een subkamp van Gross-Rosen. Hier werden ongeveer 150 vrouwen vanuit Ravensbrück naartoe gebracht voor dwangarbeid.
Freiheit - Osterode
Freiheit - Osterode
Duitsland
Het concentratiekamp in de wijk Freiheit in Osterode am Harz was een buitenkamp (Außenlager) dat tijdens de Tweede Wereldoorlog onder het beheer van KZ Mittelbau-Dora viel. Het kamp stond bekend als Osterode-Freiheit of Heber, omdat het gevestigd was op het terrein van de machinefabriek Curt Heber (HEMAF) aan de Baumhofstraße. In tegenstelling tot veel andere kampen in de Harz die gericht waren op tunnelbouw, werkten de gevangenen hier direct in een fabriek aan de productie van bomafwerpsystemen en onderdelen voor gevechtsvliegtuigen zoals de Messerschmitt Me 262. Er waren gemiddeld zo'n 400 gevangenen aanwezig, voornamelijk uit Polen en Hongarije. Zij werden gehuisvest in houten barakken die met prikkeldraad waren afgezet op het fabrieksterrein. Het kamp was actief van september 1944 tot 6 april 1945. Kort voor de komst van de Amerikaanse troepen dwong de SS de gevangenen op een dodensmars richting het noorden, waarbij velen omkwamen
Freimann
Freimann
Duitsland
Dit was een opvangkamp in München voor overlevenden van de Holocaust en dwangarbeiders. Het was operationeel van juli 1946 tot juni 1949 onder Amerikaans bestuur. Het kamp was gevestigd in voormalige arbeiderswoningen en nabijgelegen militaire barakken in de wijk Schwabing-Freimann.In het kamp verbleven gemiddeld zo'n 2.500 tot 3.000 mensen, voornamelijk Joodse overlevenden uit Polen. Het was een centrum van cultureel en religieus herstel, met onder andere een eigen synagoge die in 1945 werd bezocht door Generaal Eisenhower
Freising
Freising
Duitsland
Het concentratiekamp in de buurt van Freising, Duitsland, was een nazi-kamp dat in april 1945 werd bevrijd door Amerikaanse troepen. Bevrijding: Amerikaanse strijdkrachten bereikten het gebied in april 1945. Freising was een van de vroege steunpunten van de Nazi's in de regio (opgericht in 1922-1923).
Concentratiekamp Freistadt
Concentratiekamp Freistadt
Oostenrijk
Freistadt was een van de meer dan 40 buitencommando's (Außenlager) van het naziconcentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk. Hoewel het minder bekend is dan grote kampen zoals Ebensee of Melk, speelde het een specifieke rol binnen het kampcomplex van Mauthausen: Het was een werkkamp waar gevangenen werden ingezet voor gedwongen arbeid. Het bevond zich in de stad Freistadt, in de regio Mühlviertel in Opper-Oostenrijk. De gevangenen in deze buitenkampen werden vanaf 1941/1942 door de SS verdeeld over Oostenrijk om te werken aan infrastructuur, in de wapenindustrie of aan ondergrondse productielocaties
Neu Freimann DP Kamp
Neu Freimann DP Kamp
Duitsland
Dit was een opvangkamp in München voor overlevenden van de Holocaust en dwangarbeiders. Het was operationeel van juli 1946 tot juni 1949 onder Amerikaans bestuur.
Concentratiekamp Freiwaldau
Concentratiekamp Freiwaldau
Polen / Tsjechie
Er waren tijdens de Tweede Wereldoorlog twee kampen die vaak als Freiwaldau werden aangeduid.
1. Freiwaldau (Gozdnica) - Polen Dit was een Zwangsarbeitslager für Juden (dwangarbeidskamp voor Joden) gelegen in het huidige Gozdnica, Polen (voorheen in de provincie Neder-Silezië, Duitsland).Locatie: Het kamp lag in het toenmalige district Sagan. Het kamp was actief van juli 1941 tot maart 1944. Het was een mannenkamp waar gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid.
2. Freiwaldau (Jeseník) - Sudetenland/Tsjechië Freiwaldau is de Duitse naam voor het huidige Jeseník in Tsjechië. In deze regio waren tijdens de oorlog verschillende werkkampen en werkgroepen actief met Joodse dwangarbeiders in de regio Freiwaldau (Jeseník).
Freudendorf
Freudendorf
Duitsland
Freudendorf was een relatief onbekend buitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Stutthof. Het fungeerde als een werkkamp waar gevangenen onder dwang werden tewerkgesteld. Blijkt dat gevangenen (waaronder Joodse vrouwen) vanuit andere kampen zoals Kaunas en Stutthof naar Freudendorf werden overgebracht. In januari 1945 werd het kamp ontruimd vanwege de naderende komst van het Rode Leger. Dit leidde tot een beruchte dodenmars die op 19 januari 1945 begon. Tijdens deze mars en in het kamp zelf werden zieken en ouderen die niet mee konden vaak achtergelaten of vermoord.
Freudenthal = Bruntal bei Troppau
Freudenthal = Bruntal bei Troppau
Tsjechie
Concentratiekamp Freudenthal was een buitenkamp van het nazi-Duitse vernietigingskamp Auschwitz, gelegen in Bruntál (Duitse naam: Freudenthal) in Tsjechisch-Silezië, wat toen deel uitmaakte van Sudetenland. Het kamp bevond zich op het terrein van de textielfabriek van Emerich Machold in Bruntál. Het was een werkkamp voor (voornamelijk joodse) vrouwelijke gevangenen, oorspronkelijk opgezet in het kader van het Schmelt-dwangarbeidkamp. In oktober 1944 werden meer dan 300 joodse vrouwen vanuit Birkenau overgebracht naar Freudenthal. In januari 1945 volgden nog 50 vrouwen. Het buitenkamp heeft bestaan tot 6 mei 1945
Friedenthal
Friedenthal
Duitsland
Schloss Friedenthal (Oranienburg): Dit kasteel bij Oranienburg, ten noorden van Berlijn, was vanaf mei 1944 het hoofdkwartier van Amt VI (Sonderverband Friedenthal), een speciale eenheid van de SS onder leiding van Otto Skorzeny.
Friedland
Friedland
Duitsland
Kamp Friedland. Het werd in september 1945 opgericht door de Britse bezettingsmacht. Oorspronkelijk gebouwd voor de opvang van Duitse krijgsgevangenen, vluchtelingen en verdrevenen uit de voormalige oostelijke gebieden.
Friedolfing
Friedolfing
Duitsland
In de Duitse gemeente Fridolfing (Beieren) bevond zich aan het einde van de Tweede Wereldoorlog een buitencommando (Außenkommando) van het concentratiekamp Dachau. Het was een klein satellietkamp van Dachau, dat vanaf eind 1944 of begin 1945 operationeel was. Het kamp huisvestte een zeer klein aantal gevangenen (waarschijnlijk slechts één man en enkele vrouwen). De gevangenen werden ingezet voor dwangarbeid, waarschijnlijk in de lokale landbouw of bij ambachtelijke bedrijven in het dorp. Fridolfing ligt in de Landkreis Traunstein. In deze regio bevonden zich meerdere kleine kampen die onder het beheer van Dachau vielen. Hoewel Fridolfing minder bekend is dan beruchte kampen zoals Mauthausen of Auschwitz, maakt het deel uit van het uitgebreide netwerk van honderden subkampen waar gevangenen onder zware omstandigheden werden uitgeput door werk.
Friedrichshafen
Friedrichshafen
Duitsland
In Friedrichshafen bevond zich een Außenlager (subkamp) van het concentratiekamp Dachau. Dit kamp bestond tussen 22 juni 1943 en 26 september 1944 en diende voornamelijk als bron voor dwangarbeid in de oorlogsindustrie. De gevangenen werden ingezet voor de productie van de V2-raket (Aggregat 4) bij de firma Luftschiffbau Zeppelin.Locatie: Het kamp was gevestigd op het terrein van het bestaande dwangarbeiderskamp Don en had directe toegang tot de fabriekshallen. Er verbleven gemiddeld zo'n 1.000 gevangenen uit verschillende landen, waaronder Duitsland, Hongarije, Tsjechië en Roemenië. Vanwege de strategische industrie was Friedrichshafen een frequent doelwit van geallieerde luchtaanvallen. Na zware bombardementen in 1944 werd het kamp ontruimd en werden de gevangenen overgeplaatst naar het kamp in Überlingen om daar aan ondergrondse tunnels te werken.
Naast het kamp in de stad zelf was er ook het werkkamp Raderach-Friedrichshafen, eveneens een buitenkamp van Dachau, waar gevangenen tussen 1942 en 1945 aan proefinstallaties voor raketbrandstof werkten.
Friedrichstadt
Friedrichstadt
Duitsland
Het concentratiekamp Dresden-Friedrichstadt (RAW) was een buitenkamp van het concentratiekamp Flossenbürg, gelegen in Dresden, Duitsland. Het kamp was gevestigd bij het Reichsbahnausbesserungswerk (RAW) in Dresden-Friedrichstadt, aan de oever van de Weißeritz. Het kamp werd opgericht op 12 september 1944. Het kamp huisvestte honderden gevangenen, waaronder Poolse gevangenen die na de Opstand van Warschau waren gearresteerd, evenals gevangenen uit het hoofd-concentratiekamp Gross-Rosen.De gevangenen werden tewerkgesteld aan dwangarbeid in het reparatiewerkstation van de spoorwegen (Reichsbahn).
Concentratiekamp Friedrichsweiler
Concentratiekamp Friedrichsweiler
Polen
Arbeitslager Friedrichsweiler (Szymanowo), een nazi-werkkamp in de buurt van Rawicz in het huidige Polen. Het was een werkkamp (Arbeitslager) dat onderdeel was van een netwerk van kampen in de regio Wartheland. Friedrichsweiler was de Duitse naam voor het dorp Szymanowo. Het lag in een gebied dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door nazi-Duitsland was geannexeerd. Het kamp werd onder andere gebruikt voor de deportatie van Joden uit het Ghetto van Łódź (Litzmannstadt) in 1941. Gevangenen moesten hier vaak zware dwangarbeid verrichten, zoals wegenbouw of werk in de landbouw. In deze omgeving waren Nederlanders (zoals Pieter Krijthe) die na verblijf in kampen zoals Amersfoort in deze regio te werk werden gesteld
Concentratiekamp Frohdorf
Concentratiekamp Frohdorf
Duitsland / Oostenrijk / Polen
Frohsdorf (Oostenrijk): Een dorp in de gemeente Lanzenkirchen, gelegen in Neder-Oostenrijk.
Frohsdorf (Polen): Een dorp in Polen dat tot 1945 tot het Duitse Rijk behoorde en destijds de naam Frohdorf droeg.
Frauendorf (Frohdorf): Een kleine kern nabij Frohburg in de Duitse deelstaat Saksen
Frommern
Frommern
Duitsland
Concentratiekamp Frommern was een buitenkamp van het concentratiekamp Natzweiler-Struthof, gelegen in de buurt van Balingen in Duitsland. Het kamp was actief tussen 1 mei 1944 en 13 april 1945. Gelegen in de buurt van de Lias olieschalie-fabriek in Frommern. Gevangenen werden ingezet voor de bouw en werkzaamheden in de nabijgelegen olieschaliefabriek (onderdeel van het zogenaamde Wüste-programma). Het kamp maakte deel uit van het uitgebreide netwerk van buitenkampen van Natzweiler-Struthof in de regio van de Schwäbische Alb, waar gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden moesten werken aan de olieschalie-industrie. Op 13 april 1945 werd het kamp ontruimd
Frontstalags
Frontstalags (Frontstammlager) waren interneringskampen die zich gedurende de Tweede Wereldoorlog voornamelijk in de door de Duitsers bezette zone van Frankrijk bevonden. In deze kampen werden Joden, verzetsstrijders en andere vervolgden opgesloten om vervolgens te worden gedeporteerd naar concentratie- en vernietigingskampen zoals Auschwitz, Dachau, Mauthausen en Buchenwald.
Frontstalags in Frankrijk:
Frontstalag 100 in Hazebroek, Noorderdepartement
Frontstalag 101 in Cambrai, Noorderdepartement van 19 juli 1940 tot 13 maart 1941
Frontstalag 102 in Lille, Noorderdepartement
Frontstalag 111 in Drancy, Kamp Drancy, departement Seine-Saint-Denis
Frontstalag 112 in La Celle-Saint-Cloud, departement Yvelines
Frontstalag 120 in Mirecourt, departement Vosges
Frontstalag 121 in Épinal, departement Vosges
Frontstalag 122 in Chaumont, departement Haute-Marne van augustus 1940 tot juni 1941
Frontstalag 122 in Compiègne, Royallieu, departement Oise van juni 1941 tot augustus 1944
Frontstalag 123 in Langres, departement Haute-Marne
Frontstalag 124 in Troyes, departement Aube
Frontstalag 125 in Melun, departement Seine-et-Marne
Frontstalag 130 in Caen, departement Calvados
Frontstalag 131 in Saint-Lô, departement Manche
Frontstalag 132 in Mayenne, departement Mayenne
Frontstalag 133 in Rennes, departement Ille-et-Vilaine
Frontstalag 134 in Saint-Brieuc, departement Côtes-d'Armor
Frontstalag 135 in Quimper, departement Finistère
Frontstalag 140 in Belfort, departement Territoire de Belfort
Frontstalag 141 in Vesoul, departement Haute-Saône
Frontstalag 142 in Besançon, departement Doubs
Frontstalag 150 in Saint-Florentin, departement Yonne
Frontstalag 151 in Montargis, departement Loiret
Frontstalag 152 in Pithiviers, departement Loiret
Frontstalag 153 in Orléans, departement Loiret
Frontstalag 154 in Fourchambault, departement Nièvre
Frontstalag 155 in Dijon (Longvic), departement Côte-d'Or
Frontstalag 160 in Lunéville, departement Meurthe-et-Moselle
Frontstalag 161 in Nancy, departement Meurthe-et-Moselle
Frontstalag 162 in Toul (Dommartin-lès-Toul), departement Meurthe-et-Moselle
Frontstalag 170 in Compiègne, departement Oise
Frontstalag 171 in Rouen, departement Seine-Maritime
Frontstalag 172 in Doullens, departement Somme
Frontstalag 180 in Amboise, departement Indre-et-Loire
Frontstalag 181 in Saumur, departement Maine-et-Loire
Frontstalag 182 in Savenay, departement Maine-et-Loire
Frontstalag 183 in Hennebont, departement Morbihan
Frontstalag 183 A in Châteaubriant, departement Loire-Atlantique
Frontstalag 184 in Angoulême, departement Charente
Frontstalag 185 in Tourcoing, Noorderdepartement
Frontstalag 186 in Lille, Noorderdepartement
Frontstalag 190 in Charleville, departement Ardennes
Frontstalag 191 in La Fère, departement Aisne
Frontstalag 192 in Laon, departement Aisne
Frontstalag 194 in Châlons-sur-Marne, departement Marne
Frontstalag 195 in Sint-Omaars, departement Pas-de-Calais
Frontstalag 200 in Évreux, departement Eure
Frontstalag 201 in Alençon, departement Orne
Frontstalag 202 in Chartres, departement Eure-et-Loir
Frontstalag 203 in Le Mans (Mulsanne), departement Sarthe
Frontstalag 204 in Péronne, departement Somme
Frontstalag 210 in Straatsburg, departement Bas-Rhin
Frontstalag 211 in Sarrebourg, departement Moselle
Frontstalag 212 in Metz, departement Moselle
Frontstalag 213 in Mulhouse, departement Haut-Rhin
Frontstalag 220 in Saint-Denis, departement Seine-Saint-Denis
Frontstalag 221 in Martignas-sur-Jalle (Camp de Souge), departement Gironde
Frontstalag 221 in Saint Médard en Jalles, Gironde
Frontstalag 221 W in Rennes, departement Ille-et-Vilaine
Frontstalag 222 in Peyrehorade, departement Landes
Frontstalag 230 in Poitiers, departement Vienne
Frontstalag 231 in Airvault, departement Deux-Sèvres
Frontstalag 232 in Luçon, departement Vendée
Frontstalag 240 in Verdun, departement Meuse
Frontstalag 241 in Saint-Mihiel, departement Meuse
Froslev
Frøslev Gevangenkamp
Denemarken
Het Kamp Frøslev (Deens: Frøslevlejren) was een interneringskamp in Denemarken tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd in augustus 1944 in gebruik genomen om te voorkomen dat Deense verzetsstrijders en politieke gevangenen naar concentratiekampen in Duitsland zouden worden gedeporteerd. Het kamp was het resultaat van een overeenkomst tussen de Deense autoriteiten en de Duitse bezetter om gevangenen op Deense bodem te houden onder beheer van het Deense Rode Kruis. In totaal hebben ongeveer 12.000 gevangenen in het kamp gezeten, waaronder veel communisten en leden van het Deense verzet.
Concentratiekamp Frysztak
Concentratiekamp Frysztak
Polen
In Frysztak, een dorp in het zuidoosten van Polen, bevond zich tijdens de Tweede Wereldoorlog geen groot concentratiekamp, maar wel een getto en een dwangarbeidskamp. De Duitse bezetter richtte begin 1942 een getto in Frysztak in. Hier werden niet alleen de lokale Joden ondergebracht, maar ook Joodse inwoners uit omliggende dorpen en zelfs uit Warschau. In totaal verbleven er ongeveer 1.600 mensen in het getto. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders in steengroeven en bij de aanleg van wegen.De vernietiging van de Joodse gemeenschap in Frysztak vond plaats in de zomer van 1942. Warzyce (juli 1942): Een groep van ongeveer 850 mensen (voornamelijk ouderen, vrouwen en kinderen) werd naar het nabijgelegen bos van Warzyce gebracht en daar door de nazi's geëxecuteerd. Krajowice: Een andere groep werd vermoord in de bossen bij Krajowice. Transport naar Belzec: Op 18 augustus 1942 werd het getto definitief geliquideerd. De overgebleven bewoners werden eerst naar het getto van Jasło gestuurd en uiteindelijk gedeporteerd naar het vernietigingskamp Bełżec.
Fuhlsbüttel
Fuhlsbüttel
Duitsland
Concentratiekamp Fuhlsbüttel, ook wel bekend onder de bijnaam KolaFu (Konzentrationslager Fuhlsbüttel), was een beruchte nazi-gevangenis en concentratiekamp in Hamburg dat tussen 1933 en 1945 werd gebruikt voor politieke terreur. Het kamp was gevestigd in een bestaand gevangeniscomplex in de wijk Fuhlsbüttel. Het diende aanvankelijk als Polizeigefängnis (politiegevangenis) voor de Gestapo om politieke tegenstanders, zoals verzetsstrijders, communisten en vakbondsleden, op te sluiten en te martelen. In de loop der jaren werden ook Joden, Jehova's getuigen, homoseksuelen en Swing Kids er gevangen gehouden. In totaal kwamen bijna 500 mensen om het leven door mishandeling of executie. Van oktober 1944 tot februari 1945 fungeerde een deel van de gevangenis als een buitenkamp (satellietkamp) van concentratiekamp Neuengamme
Fullen
Duitsland
Kamp Fullen (officieel Emslandlager X) was een van de vijftien Emslandlager nabij de Nederlandse grens. Hoewel het vaak een concentratiekamp wordt genoemd, diende het gedurende de oorlog voor verschillende doeleinden, variërend van strafkamp tot krijgsgevangenenkamp. Gelegen in Meppen-Fullen, Duitsland, slechts enkele kilometers van de grens met Drenthe.1934-1938: Opgericht als kamp voor de Reichsarbeitsdienst en later overgenomen door de justitiële autoriteiten voor politieke gevangenen en veroordeelden. Gebruikt als krijgsgevangenenkamp (onderdeel van Stalag VI B Versen) voor onder meer Russische en later Italiaanse militairen. In de laatste fase van de oorlog functioneerde het als buitenkamp van het concentratiekamp Neuengamme. In april 1945 werd het kamp bevrijd door Poolse troepen.
Fulpmes
Fulpmes
Oostenrijk
Fulpmes in Tirol (Oostenrijk) was nauw verbonden met het nabijgelegen KZ-Außenlager Neustift im Stubaital, ook wel bekend als Innsbruck II. Het kamp lag officieel in de naburige gemeente Neustift im Stubaital (in het gebied Unter den Auen). gevangenen uit Neustift werden ingezet voor dwangarbeid in Fulpmes. Het was een buitenkamp (Außenlager) van Concentratiekamp Dachau en was in gebruik van oktober 1942 tot de bevrijding in mei 1945.De gevangenen werden voornamelijk ingezet voor de bouw en het onderhoud van de SS-Hochgebirgsschule (een SS-bergsportschool). Daarnaast moesten zij werken voor de lokale metaalindustrie in Fulpmes, zoals de Werksgenossenschaft der Stubaier Kleineisenindustrie, die onderdelen produceerde voor de Wehrmacht en Luftwaffe. Het kamp bood plaats aan gemiddeld 20 tot 60 gevangenen, voornamelijk politieke gevangenen en getuigen van Jehova uit Duitsland, Oostenrijk en bezette gebieden. Het kamp werd op 4 mei 1945 bevrijd door het Amerikaanse leger.
Fünfbrunnen = Cinq Fontaines
Concentratiekamp Fünfbrunnen
Luxemburg
Het voormalige klooster van Cinqfontaines, in het Duits bekend als Fünfbrunnen, nabij Troisvierges in Luxemburg, diende tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi-bezetters als een internerings- en verzamelkamp voor Joden. Tussen 1941 en 1943 werd het klooster door de nazi's gebruikt als een zogenaamd Joods Rusthuis (Jüdisches Altersheim), wat in werkelijkheid een interneringskamp was. Het fungeerde als een verzamelplaats en de laatste halte in Luxemburg voor de deportatie van honderden Joden naar vernietigingskampen in het oosten, waaronder Auschwitz. Ongeveer 300 tot 700 Joodse inwoners van Luxemburg werden hier geïnterneerd voordat ze werden gedeporteerd. Het klooster, gebouwd door de paters van het Heilig Hart in 1906, ligt in de vallei in de buurt van de spoorlijn, wat de logistiek voor deportaties vergemakkelijkte.
Funfeichen
Duitsland
Fünfeichen (nabij Neubrandenburg) was een complex van krijgsgevangenenkampen en later een Sowjet-Speziallager. Het terrein heeft drie belangrijke historische fasen gekend:
Stalag II A en Oflag II EVanaf september 1939 fungeerde het als een groot Duits kamp voor krijgsgevangenen. Stalag II A: Een stamkamp voor manschappen en onderofficieren uit diverse landen, waaronder Polen, Frankrijk, Nederland en de Sovjet-Unie.
Oflag II E: Een specifiek kamp voor officieren. Hoewel het geen vernietigingskamp was, stierven duizenden gevangenen (vooral Sovjets) door honger, ziekte en mishandeling.
Buitenkamp van Ravensbrück In de directe omgeving van Fünfeichen bevond zich ook een buitenkamp van het vrouwenconcentratiekamp Ravensbrück. Hier moesten vrouwelijke gevangenen dwangarbeid verrichten voor de oorlogsindustrie, waaronder de vliegtuigfabrieken van Arado
Fürstenberg
Fürstenberg
Duitsland
Het concentratiekamp bij Fürstenberg/Havel staat bekend als Concentratiekamp Ravensbrück. Dit was het grootste concentratiekamp dat door de nazi's speciaal voor vrouwen werd gebouwd. Gelegen in het dorp Ravensbrück, nabij het kuuroord Fürstenberg/Havel, ongeveer 85-90 kilometer ten noorden van Berlijn. Hoofdzakelijk vrouwen (meer dan 130.000), maar er werden ook zo'n 20.000 mannen en vele kinderen gevangen gehouden. Het kamp was in gebruik van 15 mei 1939 tot aan de bevrijding in april 1945. Gevangenen werden ingezet als slaven voor de oorlogsindustrie, waaronder in naaiateliers en voor bedrijven zoals Siemens & Halske, Heinkel, en Mercedes. Er zijn naar schatting meer dan 28.000 mensen omgekomen door executies, medische experimenten, honger en ziekte
Fürstenberg - Oder
Fürstenberg - Oder
Duitsland
Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen twee verschillende locaties in Duitsland met de naam Fürstenberg, die in de Tweede Wereldoorlog een rol speelden: Stalag III-B Fürstenberg (Oder): Dit was een krijgsgevangenkamp gelegen aan de rivier de Oder (nu Fürstenberg/Oder, onderdeel van Eisenhüttenstadt).
Concentratiekamp Ravensbrück (bij Fürstenberg/Havel): Dit was het bekende vrouwenconcentratiekamp, gelegen in Noord-Duitsland bij Fürstenberg/Havel, 85 km ten noorden van Berlijn.
1. Stalag III-B Fürstenberg (Oder)Type: Krijgsgevangenkamp (Mannschafts-Stammlager) voor soldaten en onderofficieren.Locatie: Fürstenberg (Oder).Operationeel: Vanaf eind 1939/1940.Functie: Het kamp diende als basis voor dwangarbeid in de wapenindustrie, landbouw en bij steden/gemeenten in Brandenburg.Gevangenen: Poolse krijgsgevangenen (vanaf 1940), gevolgd door andere nationaliteiten.Einde: In januari 1945 werden gevangenen geëvacueerd.Subkamp Sachsenhausen: Er was in 1944-1945 ook een kortdurend subkamp van Sachsenhausen op het terrein van een verlaten glasfabriek in Fürstenberg (Oder).
Concentratiekamp Ravensbrück (bij Fürstenberg/Havel)Type: Concentratiekamp, specifiek voor vrouwen.Locatie: Ravensbrück, nabij Fürstenberg/Havel (Mecklenburg).Operationeel: 15 mei 1939 tot 1945. Slachtoffers: Tienduizenden vrouwen uit heel Europa werden hier vastgehouden en vermoord.SS-Siedlung: In de buurt van Fürstenberg/Havel bevonden zich ook Führerhäuser voor de SS-bewakers van het kamp.
Furstengrube
Polen
Fürstengrube was een van de grootste buitenkampen (Aussenlager) van het concentratiekamp Auschwitz. Het kamp bevond zich in Wesoła (nabij Mysłowice, Polen) en was operationeel van september 1943 tot januari 1945. Doel: Het leveren van dwangarbeiders voor de gelijknamige steenkolenmijn, die eigendom was van IG Farben. De populatie groeide van 500 naar meer dan 1.200 gevangenen, voornamelijk Joden. Zij werkten in loodzware ploegendiensten van acht uur in de mijnen. Het kamp bestond uit zes houten barakken omringd door prikkeldraad en wachttorens. De omstandigheden waren extreem zwaar door het gevaarlijke werk onder de grond en de wreedheid van de SS-bewakers. In januari 1945 werd het kamp ontruimd vanwege het naderende Rode Leger. De gevangenen moesten op een dodenmars richting het concentratiekamp Mittelbau-Dora. Tijdens de evacuatie werden honderden zieke achtergebleven gevangenen door de SS vermoord door hun barakken in brand te steken
Fürstenhagen
Fürstenhagen
Duitsland
De locatie is onlosmakelijk verbonden met de Sprengstofffabrik Hessisch Lichtenau (tarnnaam: Friedland). Hier werden duizenden dwangarbeiders en concentratiekampgevangenen ingezet voor de productie van munitie en explosieven. Belangrijke details over de kampen in deze regio: Buitencommando Hessisch Lichtenau: Dit was een buitenkamp van KZ Buchenwald. Vanaf augustus 1944 werden hier ongeveer 1.000 joodse vrouwen (voornamelijk uit Hongarije) gevangen gehouden in het zogenaamde Lager Vereinshaus. Locatie Fürstenhagen: De gevangenen werden dagelijks met een speciale trein naar het station van Fürstenhagen gebracht. Vanaf daar moesten ze ongeveer een kilometer bergopwaarts lopen naar de fabriek van Dynamit Nobel AG in Hirschhagen om daar onder gevaarlijke omstandigheden te werken. Andere werkkampen: Naast het concentratiekamp waren er in de directe omgeving (zoals Fürstenhagen en Hirschhagen) talloze andere barakkenkampen voor civiele dwangarbeiders, krijgsgevangenen en zogenaamde Ostarbeiter. In totaal werkten er op het hoogtepunt circa 6.000 mensen in de fabriek.
Fürstensee
Fürstensee
Duitsland
Het concentratiekamp Fürstensee, gelegen in de buurt van Neustrelitz in de provincie Mecklenburg, functioneerde als een buitenkamp (subkamp) van het beruchte vrouwenconcentratiekamp Ravensbrück. Het kamp bevond zich in Neustrelitz-Fürstensee, ongeveer 100 kilometer ten noorden van Berlijn. Het was een satellietkamp van het hoofd-concentratiekamp Ravensbrück.Periode: Het kamp was actief tot 30 april 1945.
Fürstenstein
Fürstenstein
Polen
Concentratiekamp Fürstenstein (gelegen nabij het huidige Kasteel Książ in Polen) was een van de dertien subkampen van het complex AL Riese, dat weer onder het hoofdkamp Gross-Rosen viel. De gevangenen werden ingezet voor Project Riese, een gigantisch en geheim bouwproject van nazi-Duitsland waarbij ondergrondse tunnels en bunkers werden uitgehakt in het Uilengebergte. Het kamp bevond zich op een heuvel ongeveer een kilometer ten zuidoosten van Slot Fürstenstein. Het kamp werd voornamelijk bevolkt door Joodse gevangenen uit verschillende Europese landen die onder extreem zware omstandigheden dwangarbeid moesten verrichten. De gevangenen werkten aan de aanleg van wegen, waterleidingen en de uitgraving van de tunnels direct onder en rondom het kasteel.
Concentratiekamp Fürstenfelde
Concentratiekamp Fürstenfelde
Polen
Het kamp bij Fürstenfelde (het huidige Dzięczyna in Polen) was een naziconcentratiekamp dat tijdens de Tweede Wereldoorlog diende als dwangarbeidskamp. Hoewel het minder bekend is dan de grote vernietigingskampen, was het een belangrijke schakel in het netwerk van kampen in de regio Warthegau, ten zuiden van Poznań. Gelegen in Fürstenfelde, wat tegenwoordig het Poolse dorp Dzięczyna is. Het kamp werd gebruikt voor de exploitatie van dwangarbeid door gevangenen onder het naziregime. Gevangenen werden vanuit Fürstenfelde vaak gedeporteerd naar grotere kampen. Het kamp hield diverse groepen vast die door de nazi's werden vervolgd, waaronder slachtoffers die later in de administratie van andere kampen zoals Dachau of Mauthausen opdoken
Fürstenwalde
Fürstenwalde
Duitsland
Het concentratiekamp in Fürstenwalde/Spree was een buitenkamp van het concentratiekamp Sachsenhausen. Het kamp diende als een buitenkamp (buitencommando) en stond vanaf 15 april 1943 onder direct beheer van de SS van het hoofdconcentratiekamp Sachsenhausen. Het aantal gevangenen groeide van aanvankelijk ongeveer 10 tot 79 personen in juli 1943. Het kamp was gelegen in de buurt van Berlijn, in de regio Brandenburg. Fürstenwalde was een van de vele buitenkampen die door de SS werden gebruikt voor dwangarbeid in de oorlogsindustrie, die werden beheerd vanuit het centrale kamp in Oranienburg.
Concentratiekamp Fushë Arrëz
Concentratiekamp Fushë Arrëz
Albanie
Het concentratiekamp in Fushë Arrëz, gelegen in het noorden van Albanië, werd al in september 1940 gebouwd. Het was een van de locaties die werden gebruikt tijdens de bezetting van Albanië. Daarnaast staat de regio ook bekend om het Qafë Bar gevangeniskamp, gelegen ten zuiden van Fushë-Arrëz, dat bekend stond als een van de meest afgelegen en harde strafkolonies (officieel Education Unit 311).
Füssen
Füssen
Oostenrijk
Concentratiekamp Füssen of Füssen-Plansee werkkamp, een satellietkamp van het grotere concentratiekamp Dachau tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp was gevestigd in het Forelle Hotel bij de Plansee, vlakbij Füssen en Breitenwang (Oostenrijk).Dit kamp was specifiek bedoeld voor prominente of belangrijke politieke en maatschappelijke gevangenen. Het functioneerde als een buitenkamp van het Dachau-complex.