Dakpan

Een dakpan is een dakbedekking van gebakken klei of gevormde beton die geschikt is om op een hellend dak te worden toegepast. Ook kunnen dakpannen verticaal worden verwerkt, hiertoe vormt de verankering een essentieel onderdeel. Op het houten dak wordt een latwerk aangebracht van panlatten op de maat van de pannen, waar de pannen met een nok op rusten. De pannen vormen een aaneengesloten geheel. Doordat ze elkaar overlappen en veelal zijn voorzien van kop- en zijsluitingen wordt een waterdicht en wind vast geheel gevormd.

Betonnen dakpannen worden ook vaak sneldek dakpannen genoemd vanwege de grote afmetingen. Betonnen sneldek dakpannen zijn voordeliger dan keramische dakpannen en zijn meestal door en door gekleurd waardoor eventuele beschadigingen minder opvallen.

 

De dubbele mulden dakpan is te herkennen aan de twee grote gleuven, gescheiden door een min of meer plat tussenstuk en een platte zijkant, waaronder de degelijke zijsluiting schuil gaat. De platte delen variëren vaak in de breedte. Als men spreekt over de "muldenpannen", bedoelt men meestal de vlakke pan. Een veel zeldzamere variant is de holle muldenpan.

 

 

 

 

 

 

De Romaanse dakpannen, ookwel Gotische dakpan of kleine Romaanse dakpan genoemd, wordt gekenmerkt door een grote golving en een relatief klein plat vlak. Het verschil tussen de dakpannen is dat de Romaanse pan een constante bolling heeft en de Gotische een meer of minder taps toelopende bolling.

 

Kunststof dakpannen of plastic dakpannen worden gemaakt van gerecycled materiaal en zijn weer- en UV-bestendig. De dakpannen van kunstof zijn kleurvast en zijn te gebruiken bij temperaturen van -30 – +50 °C. 

 

Een van de meest gebruikte machinale dakpan is de Mulden dakpan, ook wel mulde pan of mulderpannen genoemd. Mulden dakpannen zijn niet zo bekend, dit heeft vooral als oorzaak dat ze vaak op schuren en achterschilden gebruikt worden. Vooral in de achterhoek wordt dit type dakpan veel gebruikt. Deze dakpan wordt ook wel "Mulder dakpan, mulde pan, of Mulder pannen" genoemd.

Er zijn twee typen mulden pannen, de enkele mulden dakpan en de dubbele mulden dakpan.

 

Enkele Mulden of holle Mulden dakpan

De vlakke enkele muldendakpan (met één) brede holling wordt ook wel rijnlandpan of platte enkele muldenpan genoemd. In Nederland wordt de enkele mulden ook wel eens de holle mulden genoemd. Dit klopt niet, de mulden dakpan is wel degelijk "familie" is van de groep platte of vlakke pannen.

 

De Opnieuw Verbeterde Hollandse dakpan lijkt op de Verbeterde Hollandse pan maar heeft meer het uiterlijk van de holle pan, in het bijzonder de diepere welving.

Bij de komst van de machinale dakpannen was een belangrijk verbetering dat de pannen een kop- en zijsluiting kregen. De “gewone” golfdakpan had dit niet en hiervoor was de verbeterde holle pan de oplossing. Toch was de verbeterde holle pan niet de beste oplossing: in vergelijking met de oud-Hollandse pan kwam tussen twee dakpannen een lelijke platte streep van de zijsluiting in het zicht.

De Verbeterde holle pan is een pan waarvan het waterafvoerende gedeelte een gebogen vorm heeft en waarvan de kopsluiting met het pannenlichaam meeloopt. Ook deze pan geeft aan het dakvlak een golvend uiterlijk.

KENMERKEN VAN DE VERBETERDE HOLLE PAN:

groot golfdal met beperkte diepte;
enkele en dubbele sluitingen bij de zijwel;
stuitende zijwel;
(vrijwel) doorgaand dakvlak;
duidelijk zichtbaar afwaterend waterslot aan bovenzijde.

 

Bestaat vanaf 1928 en is een zeer fraaie pan. Deze pan lijkt op de Verbeterde Holle pan, maar heeft meer het uiterlijk van de Oude holle pan: een diepere welving.

 

De Oude holle pan is een pan waarvan het waterafvoerende gedeelte een fors gebogen vorm heeft. De holle pan geeft een duidelijk golvend uiterlijk aan het dak. Deze typisch Nederlandse pan wordt ook wel golfpan of S-pan genoemd en is eigenlijk een bol en een hol aan elkaar.

KENMERKEND ZIJN:

de fraaie regelmatige golf;
de overlappende aansluiting.
De holle pan werd oorspronkelijk alleen in handvorm gemaakt en haar bijnaam is “Oude Holle” of Oude Hollandse pan. De golfpan, stamt waarschijnlijk uit het derde kwart van de veertiende eeuw. Deze holle pan werd in korte tijd de meest toegepaste Nederlandse dakpan en bleef dit eeuwenlang.

 

 

 

Sneldek dakpannen (sneldekkers) is een andere benaming voor dakpannen van beton (betondakpannen). Betondakpannen en sneldekdakpannen zijn dus dezelfde. De naam sneldek is gegeven omdat de betonnen sneldekkers een grote afmeting hebben, waardoor het dak snel bedekt kan worden.

 

Tegeldakpannen, ook wel leidakpannen genoemd zijn gemaakt van klei en geven het dak een vlakke en egale structuur.

 

De Tuille-du-Nord is een zeer bekende machinaal vervaardigde
vlakke dakpan. De “Tuille du Nord” is afkomstig uit het Franse departement Nord.  Kenmerken:

Rechts aan de zijkant een bolle rand die over de aangrenzende pan komt te liggen;
De Tuille-du-Nord is duidelijk herkenbaar aan de twee halve maantjes;
De Tuille-du-Nord wordt recht boven elkaar gedekt.

 

De verbeterde hollandse pan, wordt ook wel verbeterde holle pan of holle pan met sluitingen genoemd. Dit type dakpan is ontstaan toen, dankzij het machinaal produceren van dakpannen, verbeteringen in aansluitingen van de pannen op elkaar mogelijk waren. Allereest werd de oud-Hollandse pan verbeterd met een kop- en zijsluiting. Dit voorkwam veel lekkages.

De verbeterde hollandse panis herkenbaar aan een streep van de zijsluiting, die als een richel op de aansluiting van twee pannen te zien is.

 

 

 

 

 

 

 

  • Dubbele mulden dakpan

Flagdach Ziegel dakpan

  • Friese Golfpan
  • Klein Romaanse dakpannen
  • Groot Romaanse dakpannen
  • Mulden dakpannen
  • Opnieuw verbeterde Hollandse dakpan
  • Oud Hollandse dakpannen
  • Oud Hollandse dakpannen handvorm
  • Pegon dakpan
  • Rheinland dakpan
  • Sneldek dakpannen
  • Tuiles de Nord
  • Verbeterde hollandse dakpan
  • Verbeterde Romeinse dakpan
  • Kruispan