Concentratiekampen S t/m T 1940-1945 / Concentratiekampen WOII / WO II

Concentratiekampen S t/m T 1940-1945

Nazi's hadden heel veel 'concentratiekampen'

Kampen en kampjes, variërend van massale kampen voor dwangarbeid in fabrieken tot een klein groepje Joodse gevangenen die onder bewaking het huis van een hoge nazi aan kant moesten houden. Er zaten Joden maar ook andere minderheden gevangen. Verder zijn ook de talloze overvolle getto’s, afgesloten stadsdelen voor joden, in Oost-Europa meegenomen in onze opsomming.

Uiteindelijk tellen wij dan ruim 40.000 kampen.

Zie ook:

Fronstalag

Frontstalags in Frankrijk

Buitenkampen

Concentratiekamp Sachsenburg

Letland

Concentratiekamp Salaspils was een nazi-kamp in bezet Letland (nabij Riga), operationeel tussen 1941 en 1944. Het diende als doorgangs- en strafkamp. Het staat vooral bekend om de erbarmelijke omstandigheden en gruwelijke medische experimenten, met name op kinderen die van hun ouders waren gescheiden. Ongeveer 18 kilometer ten zuidoosten van Riga, Letland. Men schat dat er in totaal zo'n 2.000 tot 3.000 mensen direct omkwamen door ziekte, ondervoeding, dwangarbeid en executies, hoewel de schattingen over het totale aantal gevangenen sterk uiteenlopen. Het kamp berucht om zijn afgescheiden kinderafdeling. Honderden kinderen stierven er door barre omstandigheden en bloedtransfusies ten behoeve van Duitse soldaten.

Concentratiekamp Saliers

Frankrijk

Concentratiekamp Saliers (Camp de Saliers) was het enige interneringskamp in het zuiden van Frankrijk dat specifiek door het Vichy-regime werd gebruikt om Sinti en Roma (toen nomaden genoemd) gevangen te houden. Het kamp lag ongeveer 14 kilometer ten zuiden van Arles in de Camargue, in het departement Bouches-du-Rhône. Het kamp werd geopend op 15 juni 1942 en gesloten op 15 oktober 1944. Er hebben in totaal ongeveer 700 Sinti en Roma gevangen gezeten, van wie het overgrote deel de Franse nationaliteit had. De Vichy-regering zette het kamp neer als een zogenaamd modeldorp in Camargue-stijl. Dit was bedoeld als propagandamiddel tegenover het buitenland om te verhullen hoe erbarmelijk de leefomstandigheden in andere kampen waren. In de praktijk was het een wreed concentratiekamp. De geïnterneerden werden gehuisvest in rieten hutten die niet bestand waren tegen het weer (zoals de harde Mistral-wind). Er was geen stromend water of elektriciteit, de hygiëne was verschrikkelijk en de voedselrantsoenen waren zwaar onvoldoende, wat leidde tot zware ondervoeding en sterfgevallen.

Concentratiekamp Saloniki

Griekenland

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het belangrijkste detentie- en deportatiecentrum in de regio Saloniki (Thessaloniki) Pavlos Melas. Kamp Pavlos Melas: Dit was de voornaamste nazi-gevangenis in de stad. Tussen 1941 en 1944 werden hier duizenden verzetsstrijders en burgers geïnterneerd. Het kamp werd voornamelijk bewaakt door Griekse collaborateurs onder toezicht van de Wehrmacht. De Joodse bevolking van de stad werd onder zware omstandigheden verzameld in de buurt van het station in het zogeheten Baron Hirsch-kamp. Vanaf hier vertrokken de transporttreinen. Saloniki had van oudsher een grote Joodse gemeenschap. In maart 1943 begonnen de nazi's met de massale deportatie van Joden naar het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau, wat leidde tot de vernietiging van meer dan 80% van de Joodse bevolking aldaar.

Saloniki - Baron Hirsch

Griekenland

Het Baron Hirsch-kamp (of het Baron Hirsch-getto) in Thessaloniki (Saloniki) was een Joodse woonwijk die door de nazi's in maart 1943 werd omgevormd tot een streng bewaakt doorgangskamp. Vanuit dit kamp, dat direct naast het oude treinstation lag, vonden de deportaties plaats naar de vernietigingskampen. De wijk werd eind 19e eeuw gebouwd door de Joodse filantroop Baron Maurice de Hirsch om onderdak te bieden aan Joodse vluchtelingen (o.a. na de grote stadsbrand van 1917). In februari en maart 1943 dwongen de Duitse bezetters, onder leiding van Alois Brunner en Dieter Wisliceny, de Joodse bevolking van Thessaloniki om naar de wijk te verhuizen. De nazi's kozen deze locatie vanwege de directe ligging aan de spoorlijnen. De wijk werd afgesloten met prikkeldraad en houten hekken. Op 15 maart 1943 vertrok de eerste deportatietrein vanuit het station van Thessaloniki richting Auschwitz-Birkenau. Tussen maart en augustus 1943 werden er negentien transporten georganiseerd. Ongeveer 43.000 tot 46.000 Joden werden via het Baron Hirsch-kamp naar de gaskamers gestuurd. Nadat de laatste deportatietrein in augustus 1943 was vertrokken, werd het kamp ontmanteld en werden de bouwmaterialen geveild en verkocht.

Concentratiekamp Samoluskivci

Oekraine

Concentratiekamp Samoluskivci (ook geschreven als Samoluskivtsi of het Poolse Samołuskowce) was een gedwongen werkkamp voor Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp bevond zich in het gelijknamige dorp in het westen van Oekraïne (regio Ternopil, destijds historisch Galicië). Het dorp Samoluskivtsi, tegenwoordig gelegen in het rajon Chortkiv binnen de oblast Ternopil in Oekraïne. Dit was een zogenaamd Zwangsarbeitslager für Juden (ZALfJ). Dit type kamp werd door de nazi's in bezet Oost-Europa opgezet om Joodse dwangarbeiders uit te buiten voor zware fysieke arbeid, zoals wegenbouw of landbouw, voordat zij naar vernietigingskampen werden gedeporteerd. De gevangenen bestonden hoofdzakelijk uit de lokale Joodse bevolking uit de omliggende dorpen en steden in de regio Galicië.

Salza

Duitsland

Concentratiekamp Salza, beter bekend als Mittelbau-Dora (of Dora-Mittelbau), was een berucht naziconcentratiekamp in Duitsland nabij Nordhausen (Thüringen). Het werd in de zomer van 1943 opgericht als buitenkamp van Buchenwald. Gevangenen werden onder onmenselijke omstandigheden gedwongen om in ondergrondse tunnels te werken aan de productie van V1- en V2-raketten. Van de 60.000 gevangenen zijn er door uitputting en mishandeling zeker 20.000 omgekomen.

Salzgitter-Drütte: Dit was het grootste subkamp van Neuengamme. Gevangenen werden direct onder de hoogovens en spoorwegviaducten van de staalfabriek gehuisvest en gedwongen om granaten te produceren.

Salzgitter-Watenstedt / Leinde: Dit kamp bood plaats aan ongeveer 2.000 mannelijke en 800 vrouwelijke gevangenen. Zij werden ingezet voor de productie van munitie onder erbarmelijke omstandigheden.

Salzgitter-Bad: Een subkamp specifiek voor vrouwelijke gevangenen. Vanaf eind 1944 moesten honderden vrouwen hier onder dwang werken aan granaathulzen.

Salzgitter - Drütte

Duitsland

Concentratiekamp Salzgitter-Drütte was van 13 oktober 1942 tot 7 april 1945 een belangrijk en groot buitenlager (buitenkamp) van concentratiekamp Neuengamme. Het kamp bevond zich direct op het fabrieksterrein van de Reichswerke Hermann Göring (het huidige Salzgitter AG) in de Duitse deelstaat Nedersaksen. De gevangenen werden hier ingezet als dwangarbeiders voor de grootschalige productie van artilleriegranaten en bommen. In het najaar van 1942 richtten de SS en de Reichswerke het kamp op om te voldoen aan de enorme vraag naar arbeidskrachten in de oorlogsindustrie. Gevangenen leefden onder erbarmelijke omstandigheden in ruimtes onder een verhoogde autoweg (een overkluizing) op het fabrieksterrein zelf. Het kamp groeide uit tot een van de grootste buitenkampen van Neuengamme, met op het hoogtepunt duizenden gelijktijdige gevangenen uit verschillende Europese landen. Op 7 april 1945 werd het kamp door de SS ontruimd vanwege de naderende geallieerde troepen. Ongeveer 3.420 gevangenen werden in treinen gestopt. In de nacht van 8 april 1945 werd de trein op het goederenstation van Celle getroffen door Amerikaanse bommen. Honderden gevangenen kwamen om door de explosie van een nabijgelegen munitietrein. Gevangenen die de ramp overleefden en probeerden te vluchten, werden door de SS, de lokale politie, de Wehrmacht en burgers opgejaagd en standrechtelijk geëxecuteerd (bekend als de Celler Hasenjagd). De overlevenden die niet ter plekke stierven of te zwaar gewond waren, moesten te voet verder marcheren naar het Bergen-Belsen Memorial.

Salzgitter - Watenstedt

Duitsland

Het concentratiekamp Salzgitter-Watenstedt (officieel bekend als kamp Watenstedt/Leinde) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een groot buitenkamp (subkamp) van het beruchte concentratiekamp Neuengamme. Het kamp lag nabij het dorp Leinde in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Het kamp werd in mei 1944 opgezet. Gevangenen leveren voor extreme dwangarbeid in de munitiefabrieken van de Stahlwerke Braunschweig GmbH, een dochteronderneming van de gigantische Reichswerke Hermann Göring. De gevangenen werden ondergebracht in houten en stenen barakken die eerder waren gebruikt voor civiele dwangarbeiders. Een werkkamp-detachement uit het nabijgelegen kamp Salzgitter-Drütte legde een elektrische omheining rond het complex aan. In totaal zaten er continu zo'n 3.500 gevangenen vast. Het kamp was verdeeld in twee secties: Een mannenkamp met ongeveer 2.000 gevangenen. Een vrouwenkamp (opgericht in juli 1944) met circa 800 tot 1.000 vrouwen. De grootste groepen politieke gevangenen kwamen uit Frankrijk, de Sovjet-Unie en Polen, maar er zaten ook Nederlanders gevangen. Aan het begin van 1945 werden er ook veel zieke Joodse gevangenen uit andere kampen naartoe gebracht. Gevangenen moesten in loodswijken zware fysieke arbeid verrichten tijdens diensten van 12 uur voor de productie van artilleriegranaten en bommen. De omstandigheden waren moordend. Er heersten honger en ziektes, en de SS-leiding (waaronder de beruchte Rapportführer Rowold) maakte zich schuldig aan zware mishandeling en publieke executies door ophanging op de werkvloer. In de laatste oorlogsmaanden fungeerde Watenstedt als een Auffanglager (opvangkamp) voor zieke gevangenen uit omliggende subkampen die niet meer konden werken. Op 7 april 1945 werd het kamp door de SS ontruimd vanwege de naderende geallieerde troepen. De gevangenen werden in overvolle goederenwagons gestopt. De treinen reden dagenlang doelloos door Noordoost-Duitsland en werden onderweg blootgesteld aan geallieerde bombardementen. Veel overlevenden kwamen uiteindelijk op 14 april aan in concentratiekamp Ravensbrück of kwamen via transporten om het leven in het opvangkamp Wöbbelin.

Salzungen

Duitsland

De concentratiekampen in Bad Salzungen waren twee buitenkampen van het hoofdkamp Buchenwald. Ze werden begin 1945 opgezet om Joodse mannen en krijgsgevangenen in te zetten voor zware dwangarbeid in de ondergrondse zoutmijnen en de vliegtuigmotorenproductie voor BMW. De kampen stonden onder beheer van de SS en waren operationeel van januari tot april 1945. Ze stonden bekend onder de codenamen van de bouwprojecten:

Bad Salzungen I (Ludwig Renntier): Hier werden vanaf begin januari 1945 zo'n 500 gevangenen tewerkgesteld die in de Kalischacht Kaiseroda I in Leimbach ondergebracht waren.

Bad Salzungen II (Heinrich Kalb): Dit kamp werd rond 20 januari 1945 geopend. Ongeveer 500 mannen werkten en leefden hier in de zoutmijnen in Springen (ca. 12 km ten noordwesten van Bad Salzungen), waar de omstandigheden en de hygiëne catastrofaal waren. Gevangenen moesten onder dwang tot wel 15 uur per dag zwaar beton- en graafwerk verrichten. De combinatie van zware arbeid, ondervoeding, mishandeling en de schadelijke, agressieve zoutdampen ondergronds zorgde voor veel slachtoffers en een hoog ziekteverzuim. Zieken en uitgeputte gevangenen werden periodiek teruggestuurd naar Buchenwald om plaats te maken voor nieuwe dwangarbeiders. Begin april 1945, vlak voor de bevrijding door de geallieerden, werden de kampen ontruimd. De SS dwong honderden gevangenen de dodenmars op naar het hoofdkamp Buchenwald of Flossenbürg. Velen van hen overleefden deze barre tocht niet en werden onderweg geëxecuteerd door de SS.

Salzwedel

Schippenbeil

Duitsland

Concentratiekamp Schippenbeil was een buitenkamp van concentratiekamp Stutthof. Het werd in september 1944 opgericht en bevond zich in de stad Schippenbeil, destijds gelegen in Oost-Pruisen (Duitsland). Tegenwoordig staat deze plaats bekend als Sępopol en ligt het in Polen. De gevangenen werden ingezet om nabijgelegen militaire vliegvelden en infrastructuur voor de Luftwaffe uit te breiden en te versterken. Het kamp telde maximaal 1.250 gevangenen. De populatie bestond voornamelijk uit Joodse vrouwen (uit onder andere Polen, Hongarije, Oostenrijk en Duitsland) en een klein aantal Joodse mannen. Het betrof een wreed werkkamp met zware dwangarbeid, ondervoeding en erbarmelijke leefomstandigheden. In de winter van 1944 vonden veel gevangenen de dood door uitputting en ziekte. Naarmate het Sovjetleger begin 1945 oprukte, werd het kamp ontruimd en werden gevangenen gedwongen tot dodenmarsen.

Schirkenpaß - Scherokopas = Szerokopas

Polen

Schirkenpaß (ook wel gespeld als Scherokopas of in het Pools Szerokopas) was een buitenkamp van concentratiekamp Stutthof. Het kamp was gelegen in powiat Thorn (district Thorn/Toruń) en was actief van 1 augustus 1944 tot 31 januari 1945.Het kamp werd voornamelijk gebruikt voor dwangarbeid. Er zaten ongeveer 180 gevangenen.

Schirmeck - Vorbruck = Labroque

Concentratiekamp Schirmeck-Vorbrück

Frankrijk

Schleusingen kent twee concentratiekampen (Thüringen, Duitsland):

Duitsland

Concentratiekamp Schönau wordt verwezen naar Siegmar-Schönau (een buitenkamp van Flossenbürg en Auschwitz) of Kleinschönau. Dit waren naziconcentratie- en dwangarbeidkampen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Concentratiekamp Schönfeld

Duitsland

Duitsland

Het concentratiekamp Schwäbisch Hall-Hessental (officieel KZ-Außenlager Hessental) was een nazi-buitenkamp in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Het functioneerde van zomer 1944 tot april 1945 als een satellietkamp van het grotere concentratiekamp Natzweiler-Struthof in de Elzas. Het kamp telde in totaal ongeveer 800 mannelijke gevangenen, vrijwel uitsluitend Poolse Joden. Velen kwamen oorspronkelijk uit de regio Radom en waren via Auschwitz en andere kampen hierheen getransporteerd. De gevangenen zaten dicht op elkaar gepakt in houten barakken van een voormalig kamp van de Reichsarbeitsdienst vlak bij het treinstation van Hessental. De situatie was onmenselijk door zware mishandeling door de SS, structurele hongersnood, gebrek aan schoeisel en dodelijke ziektes. De nazi's zetten de gevangenen in als slavenarbeiders voor militaire doeleinden: Fliegerhorst: Het herstellen en onderhouden van de nabijgelegen militaire vliegbasis (Fliegerhorst Hessental). Wunderwaffen: Infrastructuurwerk voor de productie van de Messerschmitt Me 262, de gloednieuwe Duitse straaljager. Spoorwegen: Zware herstelwerkzaamheden aan de omliggende spoorlijnen na geallieerde bombardementen. Lokale economie: Inzet bij lokale landbouwbedrijven, private ondernemingen en gemeentewerken in de stad Schwäbisch Hall. Toen de Amerikaanse troepen in april 1945 naderden, ontruimde de SS het kamp. Begin april moesten de verzwakte gevangenen meelopen in de Hessentaler Todesmarsch (dodenmars) richting concentratiekamp Dachau. Wie niet snel genoeg liep of omviel door uitputting, werd ter plekke door de SS doodgeschoten. In totaal zijn ruim 350 gevangenen in het kamp zelf of tijdens deze dodenmars om het leven gekomen.De Huidige Gedenkplaats

Schwabmünchen

Duitsland

In Schwabmünchen was er tijdens de Tweede Wereldoorlog een dwangarbeiderskamp (Zwangsarbeiterlager) van de firma Gebrüder Kroen. Daarnaast was het de eindbestemming van een dodenmars uit Dachau, waarna er een noodhospitaal in het dorp werd ingericht.

1. Het dwangarbeiderskamp van de firma Kroen Tijdens de oorlog was er in Schwabmünchen een kamp gevestigd voor dwangarbeiders die werden ingezet voor de bouw en constructie. Dit kamp viel onder toezicht van de nazi-autoriteiten en huisvestte onder meer buitenlandse arbeiders, van wie de omstandigheden zwaar en mensonterend waren.

2. Evacuatiemars uit Dachau (april 1945) Tegen het einde van de oorlog, eind april 1945, werden honderden gevangenen uit het nabijgelegen concentratiekamp Dachau (en diens buitenkamp Augsburg-Pfersee) op een dodenmars gedreven. Deze uitgeputte groep werd o.a. via Bobingen en Klimmach naar de regio rond Schwabmünchen gevoerd.

3. Bevrijding en het noodhospitaal De overlevenden van deze mars werden door het Amerikaanse leger bevrijd en voor dringende medische zorg overgebracht naar het ziekenhuis in Schwabmünchen. Vanwege de extreme ontberingen en ondervoeding overleden daar alsnog tientallen gevangenen. Zij werden oorspronkelijk begraven op de zogeheten Ausländerfriedhof bij de watertoren.

Schwalbe III Jonastal

Duitsland

Concentratiekamp Schwalbe III was van 6 november 1944 tot begin april 1945 een satellietkamp van het concentratiekamp Buchenwald. Het was gevestigd in het Jonastal bij Arnstadt (Duitsland). Gevangenen werden hier gedwongen tot zware dwangarbeid voor de bouw van ondergrondse wapenfabrieken en bunkers (U-Verlagerung Olga). Het Jonastal, nabij Arnstadt, Thüringen, Duitsland. Het fungeerde voornamelijk als Buchenwald-buiten[kamp], maar werd door de SS kortstondig als een onafhankelijk kamp bestempeld. Operationeel van 6 november 1944 tot begin april 1945. De bouw van een gigantisch ondergronds complex (projectnaam S III of Olga), bedoeld als commandocentrum en wapenfabriek voor het nazi-regime. De omstandigheden in het kamp waren mensonterend. De gevangenen leefden in tunnels en onderzware dwangarbeid-omstandigheden. Velen stierven door uitputting, ondervoeding, ziekte en brute mishandelingen door de SS. Begin april 1945, vlak voor de geallieerde bevrijding, werd het kamp ontruimd en werden de gevangenen op dodenmarsen gestuurd.

Concentratiekamp Schwaningen

Polen

Kamp Schwaningen (officieel operationeel tussen 1941 en 1943) was een Duits nazi-dwangarbeidskamp voor Joden en Poolse gevangenen. Het kamp lag in de Poolse stad Swarzędz, die na de Duitse annexatie in 1939 was omgedoopt tot Schwaningen. Geografisch bevond het kamp zich in het district Reichsgau Wartheland, op ongeveer 10 tot 12 kilometer afstand van de grotere stad Poznań (Posen). Het functioneerde primair als een Zwangsarbeitslager (dwangarbeidskamp). De nazi's transporteerden groepen Joden uit omliggende getto's, zoals het getto van Opatówek en het getto van Kutno, naar dit kamp. Gevangenen leefden in houten barakken en moesten onder extreem zware en ijskoude winteromstandigheden dwangarbeid verrichten. De gevangenen werden ingezet voor zware fysieke arbeid, waaronder het aanleggen van spoorlijnen voor Duitse bedrijven en het handmatig lossen van kolenwagons op het nabijgelegen spoorwegknooppunt. Het kamp maakte deel uit van de nazi-infrastructuur die uiteindelijk leidde tot vernietiging. Veel gevangenen die te zwak werden om te werken, werden vanuit Schwaningen op transport gezet naar vernietigingskampen zoals Auschwitz-Birkenau of Majdanek.

Naast het dwangarbeidskamp voor Joden was in Schwaningen (Poznań) ook het hoofdkwartier van Arbeitsgau III van de Reichsarbeitsdienst (RAD) gevestigd, de nazi-organisatie voor de algemene arbeidsdienstplicht.

Concentratiekamp Schwanowitz

Concentratiekamp Schwechat III, ook bekend als Wien-Floridsdorf III of onder de codenamen Santa III, was een buitenkamp van concentratiekamp Mauthausen. Gevangenen verrichtten er dwangarbeid in ondergrondse fabriekscellen (de bierkelders van Schwechat) voor de Heinkel-vliegtuigfabrieken. Schwechat, nabij Wenen in Oostenrijk (deels in de kelders van de lokale brouwerij). De productie en assemblage van vliegtuigonderdelen voor de Duitse oorlogsindustrie nadat reguliere fabrieken door geallieerde bombardementen waren verwoest. De leef- en werkomstandigheden in de kelders en omliggende kampen waren extreem zwaar, wat leidde tot hoge sterftecijfers onder de dwangarbeiders. Het kamp werd ontruimd en de gevangenen werden op dodenmarsen gestuurd of overgebracht naar andere kampen voorafgaand aan het einde van de oorlog in april 1945.

Schweidnitz

Concentratiekamp Schweidnitz

Polen

Kamp Schweidnitz (tegenwoordig het Poolse Świdnica) buitenkamp (Aussenlager) Schweidnitz, een nazi-werkkamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het viel organisatorisch onder het grote concentratiekamp Gross-Rosen. Er zaten voornamelijk dwangarbeiders opgesloten, waaronder ook Nederlandse en Belgische politieke gevangenen en verzetsmensen. Gevangenen moesten onder erbarmelijke omstandigheden werken voor grote Duitse elektronicabedrijven en de oorlogsindustrie, zoals Blaupunkt en Siemens. In februari 1945 werd het kamp vanwege het oprukkende Sovjetleger ontruimd. De gevangenen moesten toen deelnemen aan beruchte dodennarren richting andere kampen in Duitsland, zoals Buchenwald en Flossenbürg.

Schwerte

Duitsland

Kamp Schwerte was een bijkamp van concentratiekamp Buchenwald. Het was operationeel van april 1944 tot januari 1945. Gevangenen, voornamelijk Joodse dwangarbeiders, werden er zwaar uitgebuit bij spoorwegwerkzaamheden onder mensonterende omstandigheden. Schwerte-Ost, aan de rand van het Ruhrgebied in Duitsland. Dwang- en herstelarbeid voor de Deutsche Reichsbahn. Er werden in houten barakken tot wel 700 tot 710 gevangenen tegelijk vastgehouden. 7 april 1944 tot 25 januari 1945. De gevangenen in Schwerte werden voornamelijk ingezet voor het zware onderhoud en reparatiewerk aan de spoorlijnen en rangeerterreinen. De omstandigheden waren er dusdanig gruwelijk dat het kamp berucht stond om het hoge sterftecijfer.

Schwesing

Duitsland

Concentratiekamp Husum-Schwesing was tijdens de Tweede Wereldoorlog een buitenkamp van het grote concentratiekamp Neuengamme. Het kamp lag in de buurt van de Duitse stad Husum, in de wijk Engelsburg van de gemeente Schwesing (Sleeswijk-Holstein). Het heeft slechts een korte, maar uiterst dodelijke periode bestaan: van 26 september 1944 tot 29 december 1944. De gevangenen werden ingezet om de zogenaamde Friesenwall te bouwen. Dit was een enorme verdedigingslinie van antitankgrachten en fortificaties aan de Noordzeekust. De nazi's vreesden hier een geallieerde landing. De mannen moesten dagelijks 10 tot 12 uur lang onder erbarmelijke omstandigheden zware fysieke arbeid verrichten in de modderige moerasgrond. Het kamp bestond uit negen houten barakken en was oorspronkelijk gebouwd voor slechts 400 personen van de Rijksarbeidsdienst. Eind september bracht een eerste transport direct 1.500 gevangenen binnen. In oktober 1944 volgde een tweede transport met nog eens 1.000 mannen. In totaal werden er ruim 2.500 tot 2.600 gevangenen samengepropt. Door de combinatie van extreme kou, zware mishandeling, ondervoeding en catastrofale hygiëne braken er dodelijke ziektes uit. Officieel werden er 297 sterfgevallen geregistreerd, maar het werkelijke aantal slachtoffers ligt vermoedelijk hoger. De doden werden begraven op de Ostfriedhof in Husum. Een aanzienlijk deel van de gevangenen in Schwesing bestond uit Nederlanders. Onder hen bevond zich een grote groep mannen die in oktober 1944 was weggevoerd tijdens de beruchte Razzia van Putten. Velen van hen hebben het kamp niet overleefd.

Concentratiekamp Schwiebus

Concentratiekamp Seehofen was een nazi-dwangarbeiderskamp voor Joden (Zwangsarbeitslager für Juden) in de Tweede Wereldoorlog. Het was gelegen in het door Duitsland bezette deel van Polen (het Wartheland). Het kamp was gevestigd in Seehofen, de Duitse naam voor de huidige plaats Ziemnice. Dit dorp ligt in de gemeente Osieczna (vlakbij Leszno) in de regio Groot-Polen. Het kamp was in werking van begin 1940 tot maart 1942. De gevangenen werden ingezet voor zware dwangarbeid, waaronder landbouwwerkzaamheden.

Seerappen

Rusland

Concentratiekamp Seerappen (het huidige Ljoeblino in de regio Kaliningrad, Rusland) was vanaf september 1944 een buitenkamp van het concentratiekamp Stutthof. Het fungeerde als dwangarbeiderskamp waar honderden Joodse mannen en vrouwen onder zware omstandigheden werden ingezet op een nabijgelegen vliegveld van de Luftwaffe. Ongeveer 14 kilometer ten westen van het huidige Kaliningrad. De aanleg en het onderhoud van de faciliteiten op het vliegveld van Seerappen. De populatie bestond voornamelijk uit Joodse gevangenen uit onder andere Polen, Hongarije en Slowakije. In januari 1945 werden de gevangenen geëvacueerd en gedwongen om naar de regio rond Koningsbergen en Palmnicken te marcheren, wat leidde tot dodenmarsen.

Seestadtl = Ervenice

Tsjechie

Seestadtl is de Duitse naam voor het Tsjechische dorp Ervěnice. Het was tijdens de Tweede Wereldoorlog een satellietkamp (buitenkommando) van het concentratiekamp Flossenbürg. Het dorp lag in Noord-Bohemen (het Sudetenland), vlakbij de steden Chomutov en Most. Het kamp was in bedrijf van 1 september 1944 tot 7 oktober 1944. Er zaten uitsluitend mannen gevangen (ongeveer 1.300) die zware dwangarbeid moesten verrichten.

Seibertsdorf

Duitsland

Sennelager was tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) een groot en berucht Duits krijgsgevangenenkamp (Kriegsgefangenenlager), en dus geen nazi-concentratiekamp uit de Tweede Wereldoorlog. Hoewel gevangenen en toenmalige publicaties het vanwege de erbarmelijke omstandigheden vaak een concentratiekamp noemden, was het officieel een kamp voor militaire krijgsgevangenen en geïnterneerde burgers. Het kamp lag in de regio Senne, net ten noorden van de Duitse stad Paderborn (Noordrijn-Westfalen). Het gebied werd al sinds de 19e eeuw door het Pruisische leger gebruikt als militair oefenterrein (Truppenübungsplatz). WO1-kampen: Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het terrein opgesplitst in drie grote subkampen: Senne I, II en III. Er werden tienduizenden geallieerde militairen vastgehouden, waaronder Belgen, Britten, Fransen en Russen. Daarnaast werden er in de beginfase van de oorlog ook veel burgers geïnterneerd, zoals Britse vissers en zeevaarders, en Belgische burgers die probeerden te vluchten of de grens over te steken. In met name de winter van 1914 en het voorjaar van 1915 waren de omstandigheden in Sennelager schrikbarend slecht: In de eerste maanden sliepen veel gevangenen in de open lucht op de zandvlakte, omringd door prikkeldraad, omdat er nog geen barakken waren gebouwd. Er heerste een groot tekort aan voedsel, medische zorg en sanitaire voorzieningen, wat leidde tot veel ziektes en sterfgevallen. Veel gevangenen werden vanuit Sennelager in zogenaamde Arbeitskommandos ingezet voor zware dwangarbeid in nabijgelegen kolenmijnen, steengroeven of op het land bij lokale boeren.

Sennheim = Cernay

Frankrijk

Concentratiekamp Sennheim (gelegen in de Elzas) is de Duitse naam voor het huidige Cernay in Frankrijk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond het vooral bekend als een SS-opleidings- en trainingskamp (SS-Ausbildungslager Sennheim). Vanaf 1941 werden hier SS'ers en rekruten opgeleid, en het kamp werd later in de oorlog ook ingezet voor interneringsdoeleinden.

Concentratiekamp Septfonds

Frankrijk

Camp de Judes, beter bekend als het interneringskamp of concentratiekamp Septfonds, was een Frans opvangkamp en werkkamp nabij het Zuid-Franse dorp Septfonds (Tarn-et-Garonne) dat tussen 1939 en 1945 werd gebruikt. Hoewel het oorspronkelijk werd gebouwd voor Spaanse vluchtelingen, veranderde het onder het Vichy-regime in een doorvoerkamp van waaruit honderden Joden naar Auschwitz zijn gedeporteerd. Het kamp kende verschillende fasen tijdens zijn bestaan: Oprichting (1939): Het Franse leger richtte het kamp in februari 1939 in om Spaanse Republikeinse vluchtelingen op te vangen die na de Spaanse Burgeroorlog de grens overvluchtten. Demobilisatiekamp (1939–1940): Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog deed het tijdelijk dienst als opleidingscentrum voor buitenlandse vrijwilligers in het Franse leger. Werkkamp (1940–1942): Onder het collaborerende Vichy-regime werd Septfonds een werkkamp (GTE: Groupements de Travailleurs Étrangers) voor buitenlandse arbeiders. Deportatiekamp (1942): In augustus 1942 veranderde de functie drastisch. Het kamp werd een verzamelpunt voor Joden in de onbezette zone van Frankrijk. Op 24 augustus 1942 werden 297 Joodse mannen, vrouwen en kinderen via het doorvoerkamp Drancy naar Auschwitz gedeporteerd.

Concentratiekamp Serebria

Oekraine

Het concentratiekamp Serebria (gelegen in het huidige Oekraïne) was tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdeel van het beruchte Transnistrië-netwerk onder Roemeens bestuur. Het functioneerde vanaf 1941 voornamelijk als een doorvoerkamp en selectiecentrum voor Joodse gedeporteerden. Serebriya (Serebria), een dorp in de oblast Vinnytsia in Oekraïne, ongeveer 5 kilometer ten westen van Mohyliv-Podilskyj. Het kamp werd gecontroleerd door de Roemeense Gendarmerie (onder de Transnistria Inspectorate) en bewaakt door het Moghilev Gendarmerie Legion.In tegenstelling tot de Duitse vernietigingskampen in Polen, waren de kampen in Transnistrië voornamelijk overvolle getto's en werkkampen, waar de meeste slachtoffers vielen door ziekte, ondervoeding en uitputting. De centrale activiteit in Serebria was het beroven van Joden. Gedeporteerden werden bij aankomst in het kamp grondig doorzocht en van hun bezittingen ontdaan voordat ze verder werden getransporteerd of ingezet voor dwangarbeid.

Concentratiekamp Sereď

Slowakije

Concentratiekamp Sereď was een belangrijk werkkamp en nazi-transitkamp in Slowakije tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd in september 1941 door de Slowaakse autoriteiten opgericht als een gedwongen werkkamp voor de Joodse bevolking. Gevangenen moesten werken in werkplaatsen voor onder andere houtbewerking, textiel en metaal. Transitkamp (1944–1945): Na de onderdrukking van de Slowaakse Nationale Opstand in 1944 nam de Duitse SS de controle over. Het veranderde in een concentratie- en doorgangskamp onder leiding van Alois Brunner. Ruim 11.500 mensen werden vanuit Sereď gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz-Birkenau, Bergen-Belsen en Theresienstadt.

Concentratiekamp Servigliano

Italie

Concentratiekamp Servigliano (ook bekend als Campo PG 59) was een Italiaans gevangenkamp in de regio Le Marche. Oorspronkelijk gebouwd tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd het in de Tweede Wereldoorlog door het fascistische regime gebruikt als krijgsgevangenenkamp en concentratiekamp. Opgericht in 1916 om Oostenrijkse krijgsgevangenen te huisvesten. In 1940 heropend als concentratiekamp voor Joden, politieke tegenstanders en buitenlandse burgers, en later als kamp voor geallieerde krijgsgevangenen. Na de wapenstilstand in september 1943 wisten duizenden geallieerde militairen uit het kamp te ontsnappen, geholpen door de lokale bevolking.

Concentratiekamp Settat

Marokko

Het concentratiekamp in Settat (Marokko) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een berucht internerings- en werkkamp onder bestuur van het Vichy-regime. Het kamp fungeerde als onderdeel van de Groupe des Travailleurs Étrangers en huisvestte Joodse vluchtelingen en politieke gevangenen die dwangarbeid moesten verrichten onder erbarmelijke omstandigheden. Het kamp was gelegen in Settat, ongeveer 80 kilometer ten zuiden van Casablanca. De officiële capaciteit lag rond de 120 gevangenen, maar het kamp zat vaak overvol. In 1942 werden er bijvoorbeeld meer dan 255 mannen tegelijk vastgehouden. Gevangenen werden zwaar onder druk gezet, leden honger en werden gedwongen tot zware fysieke arbeid in de regio.

Seuferwassergraben

Polen

Tijdens Tweede Wereldoorlog moesten gevangenen uit het Strafkompanie-kamp van Auschwitz-Birkenau onder dwang werken aan een gigantisch afwateringskanaal. Dit kanaal, bedoeld om regenwater naar de Vistula-rivier te leiden, stond destijds bekend als de Königsgraben

Concentratiekamp Sforzacosta

Italie

Concentratiekamp Sforzacosta (ook bekend als Campo Concentramento No 53 of PG 53) was een Italiaans interneringskamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het werd in 1942 geopend in het dorp Sforzacosta (provincie Macerata) en deed dienst als krijgsgevangenenkamp en later als doorgangskamp voor Joden. Het kamp werd in 1942 door het Italiaanse Ministerie van Oorlog opgezet. Het was gevestigd in voormalige pakhuizen van een linnenfabriek. Het diende voornamelijk om geallieerde krijgsgevangenen (veelal gevangen genomen in Noord-Afrika) te huisvesten. Doorgangskamp voor Joden: Na de Duitse bezetting van Noord- en Midden-Italië in 1943 namen de Duitsers het kamp over. Honderden Joodse gevangenen werden hier samengebracht voordat ze werden gedeporteerd naar nazi-concentratie- en vernietigingskampen.

Concentratiekamp Shestakovo

Oekraine

Concentratiekamp Shestakovo (ook wel geschreven als Sjestakovo) was een nazi-gevangenenkamp en werkkamp in het dorp Sjestakove in de regio Charkov in Oekraïne tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd door de Duitse bezetter opgezet als een werkkamp en nazi-gevangenis. Gevangenen werden hier ingezet voor zware dwangarbeid, waaronder de aanleg van infrastructuur en wegen. De bevolking van het kamp bestond voornamelijk uit Joodse inwoners uit de omliggende regio's en krijgsgevangenen. Op 15 december 1942 vond er een massamoord plaats in het kamp. De Duitse bezetters schoten op die dag 105 Joodse gevangenen in Shestakovo dood. Tegelijkertijd vond een vergelijkbare executie plaats in het nabijgelegen werkkamp Brodetskoe.

Concentratiekamp Shumen

Bulgarije

Het krijgsgevangenenkamp Shumen (vaak aangeduid als POW Camp Shumen) in Bulgarije was tijdens de Tweede Wereldoorlog een militair gevangenenkamp dat werd beheerd door het Bulgaarse leger. Het kamp was actief van 25 november 1943 tot 9 september 1944 en deed voornamelijk dienst als centrale opvanglocatie voor neergehaalde geallieerde piloten. In totaal hield het kamp 329 geallieerde militairen vast. Het overgrote deel bestond uit Amerikaanse bemanningsleden van bommenwerpers (die bijvoorbeeld waren neergehaald tijdens missies naar de Roemeense olievelden van Ploiești). Daarnaast verbleven er militairen uit onder andere Groot-Brittannië, Canada, Australië, Griekenland, Joegoslavië én twee Nederlandse broers. Het kamp bevond zich aanvankelijk in een recreatiecomplex ten westen van de stad Shumen. Vanwege overbevolking werd het in juli 1944 verplaatst naar voormalige militaire barakken op het Ilchov Bair-plateau (een heuvel die uitkijkt over de stad). Hoewel Bulgarije destijds een bondgenoot van nazi-Duitsland was, werd het kamp geleid volgens de richtlijnen van de Conventie van Genève (1929). De bewaking was relatief licht, maar de gevangenen kampten wel met slechte hygiëne, luizenplagen en strikte rantsoenering van voedsel en water. Na inspecties door het Internationale Rode Kruis en diplomatieke druk vanuit Zwitserland (dat optrad als beschermende mogendheid) verbeterden de voedselrantsoenen in de zomer van 1944. De stad Shumen was een van de locaties waar Bulgaarse Joden naartoe werden gedeporteerd toen ze in mei 1943 uit de hoofdstad Sofia werden verdreven. Daarnaast werden Joodse mannen in de regio Shumen ingezet in Bulgaarse werkbataljons (dwangarbeid) voor de aanleg en verbetering van infrastructuur, zoals de weg tussen Gorna Oryahovitsa en Shumen. Op 8 september 1944 trok het Sovjet-leger Bulgarije binnen, waarna de Bulgaarse regering de zijde van de geallieerden koos. De geallieerde gevangenen in Shumen werden vrijgelaten en via Turkije en Egypte gerepatrieerd.

Concentratiekamp Siczki

Polen

Siczki was een nazi- dwangarbeiderskamp (geen vernietigingskamp) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag in de bossen nabij het dorp Siczki, ongeveer 20 kilometer van de stad Radom in Polen. Gevangenen (voornamelijk lokale Joden en Polen) werden zwaar uitgebuit voor dwangarbeid, waaronder de aanleg van spoorwegen. Het kamp stond bekend om de slechte omstandigheden, mishandeling en ondervoeding. Daarnaast vonden er in de nabijgelegen bossen van Siczki en Firlej gruwelijke executies plaats van de lokale bevolking door de Gestapo.

Concentratiekamp Sidi Azaz

Italie

Sidi Azaz was een Italiaans concentratie- en dwangarbeiderskamp voor Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag in de woestijn nabij Homs in Libië en was vanaf 1942 in gebruik onder het fascistische bewind van Italië. Het kamp huisvestte voornamelijk Joodse mannen uit Tripoli, Homs en andere Libische steden. Volgens een decreet moesten Joodse mannen tussen 18 en 45 jaar dwangarbeid verrichten. De omstandigheden waren zwaar; gevangenen werden onderworpen aan uitputtende arbeid in de woestijn en leden onder honger, ziekte en mishandeling. Het kamp werd geadministreerd door Italiaanse en Duitse autoriteiten nadat de nazi's zich in 1941 met de regio bemoeiden.

Concentratiekamp Sidi El Ayachi

Marokko

Het Sidi El Ayachi-interneingskamp was een detentiekamp in Marokko, geopend door het Vichy-regime in de herfst van 1940. Het kamp werd initieel gebruikt om Joodse vluchtelingen op te sluiten en deed later (vanaf 1941) ook dienst als interneringskamp voor geallieerde zeelieden en andere gezinnen. Het kamp lag bij Azemmour, ongeveer 76 kilometer ten zuidwesten van Casablanca, aan de rechteroever van de Oum Rabia-rivier. Het kamp werd gebruikt om Joodse vluchtelingen en andere ongewenste individuen vast te houden. Tegen augustus 1942 huisvestte het 288 personen (138 mannen en 99 vrouwen). Hoewel de omstandigheden in vergelijking met andere kampen relatief leefbaar waren, bleven de gevangenen geïnterneerd en onderworpen aan de strenge antisemitische en discriminerende wetten van het Vichy-bewind. Vanaf de zomer van 1943, nadat de geallieerden Noord-Afrika hadden bevrijd (Operatie Torch in 1942), werden de kampen in de regio ontmanteld.

Si Rengorengo

Sumatra

Si Rengo Rengo was een Japans interneringskamp (jappenkamp) op Sumatra tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp stond bekend als de Dodenvalei door de erbarmelijke omstandigheden, zware dwangarbeid en de extreme honger. Het kamp lag ongeveer 10 kilometer van Rantauprapat (Noord-Sumatra) en circa 300 kilometer ten zuiden van Medan. Het was compleet geïsoleerd en lag midden in de rubberbossen en moerassen langs de Bila-rivier. Het kamp werd in oktober 1944 in gebruik genomen nadat de Japanners besloten vrouwen en kinderen uit eerdere kampen verder te isoleren en te verspreiden. Het kamp bestond uit twee delen: een vrouwen/kinderenkamp en het beruchte jongenskamp. Jongens vanaf 10 jaar werden hier wreed gescheiden van hun moeders. De gevangenen werden ondergebracht in lekkende, bouwvallige en overbevolkte ataploodsen. Er was sprake van ernstige ondervoeding, tropische ziekten, een tekort aan medicijnen en zware mishandeling door de Japanse bewakers.

Siauliai

Litouwen

Concentratiekamp Šiauliai (historisch bekend onder de Jiddische naam Shavli) begon oorspronkelijk in juli 1941 als het Getto van Šiauliai in het door nazi-Duitsland bezette Litouwen. In september 1943 nam de SS het beheer over van de Litouwse bewakers, waarna het getto officieel werd hernoemd en ingericht als een formeel nazi-concentratiekamp. Direct na de Duitse invasie van Litouwen dwong de bezetter de ongeveer 8.000 Joodse inwoners van Šiauliai in twee afgesloten stadsdelen (Kaukazas en Trakai-straat). In de herfst van 1943 besloot de SS het getto om te vormen tot concentratiekamp. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders in diverse omliggende werkkampen (bijkampen), onder andere voor de oorlogsindustrie en turfwinning. De Kinderaktion (november 1943): Onder leiding van de SS vond op 5 november 1943 een van de wreedste gebeurtenissen plaats. Tijdens deze kinderactie werden 574 kinderen en meer dan 200 ouderen en zieken gedeporteerd naar Auschwitz en direct vermoord. In juli 1944, toen het Rode Leger Litouwen naderde, besloten de nazi's het kamp volledig te ontruimen. De overlevende gevangenen werden via een transport over de Oostzee gedeporteerd naar Concentratiekamp Stutthof nabij Gdańsk. De mannen werden vanuit daar vaak direct doorgevoerd naar bijkampen van Concentratiekamp Dachau (zoals Kaufering).Van de oorspronkelijke Joodse bevolking van de stad overleefden uiteindelijk slechts ongeveer 500 mensen de Holocaust.

Siblin

Duitsland

Siblin was een tijdelijke stopplaats en een geïmproviseerd opvangkamp in een schuur in de buurt van het Duitse dorp Ahrensbök (Kreis Ostholstein). Het speelde een tragische rol tijdens de dodenmarsen in de slotfase van de Tweede Wereldoorlog. In april 1945 ontruimden de nazi's het concentratiekamp Auschwitz-Fürstengrube en het kamp Mittelbau-Dora vanwege de naderende geallieerden. Gevangenen die de uitputtende transporten overleefden, kwamen rond 13 april 1945 aan in het kleine dorp Siblin. De meerderheid van de uitgeputte gevangenen werd door kampcommandant Max Schmidt opgesloten in een grote veldschuur (de Siblinder Feldscheune). Ongeveer 20 geprivilegieerde gevangenen, waaronder leden van het kamporkest, werden ondergebracht op de nabijgelegen boerderij van Schmidts ouders. Tijdens het verblijf in de schuur van Siblin (tussen 13 en 30 april 1945) werden diverse gevangenen door de SS standrechtelijk geëxecuteerd. Redenen hiervoor waren onder andere klachten over het weinige voedsel of het stelen van rapen om te overleven. Op 30 april 1945 moesten de overlevenden de schuur verlaten. Ze werden op dodenmars gestuurd naar de havenstad Neustadt in Holstein. Daar werden de meesten aan boord gebracht van gevangenisschepen, waaronder de Cap Arcona. Op 3 mei 1945 werd dit schip door Britse bommenwerpers aangevallen (die dachten dat er nazi-troepen op zaten), waarbij meer dan 4.000 gevangenen om het leven kwamen.

Concentratiekamp Siebenbrunn (Mitterdombach)

Oostenrijk

Kamp Siebenbrunn (Mitterdombach) was een kortdurend dwangarbeidskamp voor Hongaarse Joden in Oostenrijk, gelegen in de deelstaat Stiermarken (district Hartberg). Het kamp was operationeel van juli tot augustus 1944. Het kamp was ondergebracht bij de landbouwer Hofer in Siebenbrunn (vandaag de dag een onderdeel van de gemeente Hartberg Umgebung). De gevangenen bestonden uit Joden die werden ingezet voor de landbouw en huishoudelijke taken.

Siebenhirten

Oostenrijk

Het Concentratiekamp Siebenhirten was een nazikamp voor dwangarbeid en tijdelijke opsluiting in Wenen-Liesing, Oostenrijk (tijdens de Tweede Wereldoorlog). Het functioneerde als onderdeel van een groter netwerk van nazi-dwangarbeidskampen dat rechtstreeks onder de leiding stond van Adolf Eichmann. Het kamp was gelegen in de regio Siebenhirten, behorend tot het 23e district (Liesing) van Wenen. Het diende voornamelijk als een getto-achtig opvangkamp en dwangarbeiderskamp voor Joodse arbeiders die als dwangarbeider werden ingezet in lokale industrieën of bouwprojecten in de omgeving van Wenen. Het kamp werd geopend in maart 1944 en bleef in bedrijf tot oktober 1944. Vanaf oktober 1944 werd het kamp ontruimd. De Joodse gevangenen die er verbleven werden in grote getale gedeporteerd naar vernietigingskampen, waaronder Auschwitz.

Concentratiekamp Siebenschlößchen

Polen

Siebenschlößchen (het huidige Poolse dorp Dziewoklucz) was tijdens de Tweede Wereldoorlog de locatie van een Duits nazi-kamp. Het was een nazi-dwangarbeiderskamp voor Joden (Zwangsarbeitslager für Juden). Het kamp bevond zich in de regio Groot-Polen (destijds door nazi-Duitsland geannexeerd als onderdeel van het Reichsgau Wartheland) in het district Chodzież (Duits: Kreis Kolmar i. P.). Gevangenen in dit kamp werden door de nazi's ingezet voor gedwongen arbeid onder het lokale landgoedbeheer (Gutsverwaltung). Het dorp Dziewoklucz werd in 1939 door de Duitse bezetter ontruimd, waarbij de Poolse bevolking werd gedeporteerd. In 1943 kreeg het dorp officieel de nazi-naam Siebenschlößchen. Het dwangarbeiderskamp maakte deel uit van het uitgebreide netwerk van nazi-kampen in het bezette Polen.

Concentratiekamp Siedlce

Polen

In Siedlce was de locatie van het krijgsgevangenkamp Stalag 366, een streng Joods getto en een doorgangsstation voor de omliggende vernietigingskampen. Stalag 366 (Krijgsgevangenkamp) Dit was een Duits krijgsgevangenkamp (Stammlager) dat functioneerde van oktober 1941 tot juli 1944. Er werden voornamelijk Sovjet-krijgsgevangenen vastgehouden onder erbarmelijke omstandigheden. Ongeveer 25.000 van hen kwamen om door honger, ziekte en executies. Daarnaast zaten er ook zo'n 2.000 Franse en Italiaanse gevangenen vast. De nazi's richtten in 1941 het Getto van Siedlce in om de grote Joodse bevolking (bijna de helft van de stad) te isoleren. In augustus 1942 dwongen de Duitsers de Joodse inwoners naar het treinstation te marcheren. Vanaf daar werden zij gedeporteerd naar het nabijgelegen vernietigingskamp Treblinka, waar de meesten direct werden vergast.Nabijgelegen Kampen

Concentratiekamp Siedliszcze

Polen

Siedliszcze was tijdens de Tweede Wereldoorlog een nazi- dwangarbeiderskamp (Arbeitslager) in het oosten van bezet Polen, gelegen in de buurt van Lublin. Het kamp, opgericht in 1942, huisvestte voornamelijk lokale en Tsjechische Joden die werden ingezet voor zware dwangarbeid. Gevangenen leefden onder erbarmelijke omstandigheden, uitputting en ziekte. Vanaf eind 1942 werden de gevangenen vanuit Siedliszcze gedeporteerd naar het nabijgelegen vernietigingskamp Sobibór om daar te worden vermoord. In 1943 werden er in het kamp tevens zo'n 120 mensen standrechtelijk geëxecuteerd, waaronder Joden, Roma (Zigeuners) en lokale boeren.

Siegmar - Schönau

Duitsland

Concentratiekamp Siegmar-Schönau was van september tot december 1944 een buitenkamp van concentratiekamp Flossenbürg en Auschwitz. Gevangenen, voornamelijk Joodse mannen uit Polen en Hongarije, werden gedwongen tot dwangarbeid in de wapenindustrie en het vervaardigen van vliegtuigonderdelen. Eind augustus/begin september 1944 tot 10 december 1944. Siegmar-Schönau (bij Chemnitz, Duitsland). Dwangbarbeid in fabrieken, georganiseerd door de nazi's. Ruim 400 Joodse gevangenen.Het kamp stond onder het centrale bestuur van Flossenbürg, maar fungeerde in de praktijk ook nauw met Auschwitz als doorvoer- en werkkamp.

Concentratiekamp Sielec Zawonie

Oekraine

Sielec Zawonie was een dwangarbeiderskamp voor Joden, gelegen in een bosgebied nabij Lemberg (Lviv, Oekraïne). Het kamp, dat ongeveer 870 gevangenen telde, viel onder het bestuur van het hoofdkamp in Mosty Wielkie en stond onder leiding van SS-Obersturmführer Willi Schulze. De gevangenen in het kamp werden voornamelijk ingezet voor zware dwangarbeid.

Siemensstadt

Duitsland

Concentratiekamp Siemensstadt (officieel bekend als Austerlager Berlin-Siemensstadt of KZ Haselhorst) was een groot nazi-buitenkamp in Berlijn. Het kamp functioneerde tussen juli 1944 en april 1945 onder het beheer van concentratiekamp Sachsenhausen. Gevangenen werden hier ingezet als dwangarbeiders voor de oorlogsindustrie van het elektronicaconcern Siemens. Gelegen in het Berlijnse stadsdeel Spandau (wijk Siemensstadt), op het kruispunt van de Gartenfelder Straße en de Paulsternstraße. Het leveren van goedkope slavenarbeid aan de Siemens-Schuckertwerke AG voor de productie van vliegtuigonderdelen en militaire kabels. Het kamp groeide uit tot het grootste binnenstedelijke buitenkamp van Berlijn. In januari 1945 bereikte de bezetting een piek van ruim 2.400 gevangenen.De populatie bestond uit zowel mannen als vrouwen uit diverse Europese landen, waaronder de Sovjet-Unie, Polen, Frankrijk en Noorwegen. Vanaf december 1944 werd er ook een grote groep Hongaarse Joden opgesloten. Begin 1945 arriveerden er bovendien overlevenden van het ontruimde subkamp Bobrek (bij Auschwitz), die de evacuatiemarsen hadden overleefd. Op 28 maart 1945 werd het barakkenkamp volledig verwoest tijdens een zwaar geallieerd bombardement op de Berlijnse oorlogsindustrie. De overlevende gevangenen werden vervolgens overgebracht naar het hoofdkamp Sachsenhausen of gedwongen deel te nemen aan de dodenmarsen, totdat het kamp officieel sloot op 10 april 1945.

(Opmerking: Dit kamp moet niet worden verward met het Siemenslager Ravensbrück. Dat was een ander specifiek dwangarbeiderskamp van Siemens dat direct naast het vrouwenconcentratiekamp Ravensbrück in Fürstenberg lag).

Siemianowice Slaskie = Siemianowitz

Polen

Het concentratiekamp in Siemianowice Śląskie (vroeger Siemianowitz) was werkkamp Laurahütte. Dit was een subkamp van Auschwitz dat opereerde tussen april 1944 en januari 1945, waar gevangenen werden ingezet voor de productie van luchtafweergeschut. Buitenkamp (Arbeitslager) van Auschwitz. Het kamp omvatte in januari 1945 ongeveer 937 gevangenen. Het kamp werd geëxploiteerd in opdracht van het bedrijf Berghütte (Königs- en Bismarckhütte) en Rheinmetall Borsig AG.

Concentratiekamp Sieniawa

Polen

Sieniawa was tijdens de Tweede Wereldoorlog een stad in het bezette Polen waar de nazi's een getto vestigden en in mei 1943 een massamoord pleegden waarbij honderden Joodse inwoners werden gefusilleerd. Sieniawa werd in september 1939 kort bezet door Duitsland, waarna de Sovjets het overnamen. In 1941 werd het stadje opnieuw door de nazi's veroverd en omgevormd tot een Joods getto. De Joodse bevolking werd zwaar uitgebuit en geterroriseerd. De uiteindelijke vernietiging van de Joodse gemeenschap vond plaats in mei 1943, toen de laatste 600 Joden door de Duitsers werden doodgeschoten op de plaatselijke Joodse begraafplaats. Veel overlevenden of Joden uit de regio werden vanuit het getto gedeporteerd naar vernietigingskampen, zoals het nabijgelegen Bełżec.

Concentratiekamp Siennica Rózana

Polen

In deze Poolse gemeente (gmina) in het district Krasnystaw lag een tijdelijk nazi-werkkamp en getto-locatie. Het maakte deel uit van de infrastructuur rondom Aktion Reinhardt, de systematische nazi-operatie om de Joden in het bezette Polen te vermoorden. In het voorjaar van 1942 dwong het Duitse leger Joden uit de grotere regio Krasnystaw naar Siennica Różana te verhuizen om ruimte te maken voor militaire troepen. Ongeveer 4.500 Joden die in de gmina Siennica Różana verbleven, moesten dwangarbeid verrichten. Zij werden voornamelijk ingezet in de landbouw en voor het sorteren en opruimen van bezittingen uit de omliggende getto's. Het kamp/getto fungeerde als een tussenstation. In de nazomer en herfst van 1942 stuurden de nazi's de resterende dwangarbeiders en gevangenen door naar het grotere werkkamp Trawniki of direct naar de gaskamers van vernietigingskampen zoals Bełżec en Sobibór.

Sievershausen

Duitsland

Sievershausen twee verschillende locaties in Duitsland

1. Krijgsgevangenen- en dwangarbeiderskamp Sievershausen (Dassel) Dit was een fysiek barakkenkamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. In het dorp Sievershausen (vandaag de dag een ortsteil van de stad Dassel, in het Landkreis Northeim, Nedersaksen). Het kamp bestond uit een houten barak aan de bosrand van de Solling, opgezet door het lokale bosbeheer (Forstamt Dassel). Er werden eerst ongeveer 30 Franse krijgsgevangenen en later 30 tot 40 Italiaanse militaire geïnterneerden (IMI) gevangen gehouden. Zij werden ingezet voor zware dwangarbeid in de bosbouw, zoals houtkap.

2. Lehrte-Sievershausen De kampen in Lehrte: Lehrte was een cruciaal spoorwegknooppunt. Hier bevond zich onder andere het gigantische Zwangsarbeiterdurchgangslager (Dulag) van de arbeidsdienst (op het huidige Miele-terrein), waar tussen 1942 en 1945 ongeveer 120.000 tot 130.000 dwangarbeiders (hoofdzakelijk uit de Oekraïne) doorheen zijn gesluisd. Ook lag hier het spoorwegkamp Ida.

Concentratiekamp Siewershausen

Polen

Concentratiekamp Šilalė Bos

Litouwen

Bij de plaats Šilalė in Litouwen het Tūbinės-bos (nabij Šilalė) een executieplaats en massagraf waar in september 1941 de Joodse bevolking systematisch is uitgemoord. Tijdens de Duitse bezetting van Litouwen vonden hier grootschalige massa-executies plaats door de Duitse Einsatzgruppen en lokale Litouwse collaborateurs. In het Tūbinės-bos liggen naar schatting 1.300 tot 1.500 Joodse slachtoffers begraven. Dit betrof voornamelijk de Joodse vrouwen, kinderen en ouderen uit Šilalė en omliggende dorpen zoals Pajūris en Kvėdarna. De slachtoffers werden in vrachtwagens naar het bos getransporteerd, gedwongen zich uit te kleden en aan de rand van vooraf gegraven kuilen doodgeschoten. De Joodse mannen uit het stadje waren kort daarvoor, in juli 1941, al op brute wijze vermoord in de lokale synagoge en op de Joodse begraafplaats.

Concentratiekamp Silec

Sint Annaberg

Polen

Sankt-Annaberg (tegenwoordig Góra Świętej Anny, Polen) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een nazi-dwangarbeiderskamp in Opper-Silezië. Het functioneerde vanaf 1940 als werkkamp voor Joodse mannen, en werd in november 1942 door de nazi's aangewezen als herstelkamp (Erholungslager) voor zieke en uitgeputte dwangarbeiders. Het kamp werd in eerste instantie opgezet als een werkkamp (Reichsautobahnlager) waar Joden uit Silezië als slavenarbeiders werden ingezet voor de aanleg van de snelweg Wroclaw-Katowice. In november 1942 veranderde de functie. Het kamp werd een Erholungslager voor zieke dwangarbeiders uit omliggende fabrieken en kampen. Hoewel de naam herstelkamp positief klinkt, werden gevangenen hierheen gestuurd om weer enigszins op krachten te komen, zodat ze daarna weer gedwongen konden werken. Wie niet snel genoeg herstelde, werd alsnog gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz. In januari 1945, toen het Sovjetleger oprukte, werd het kamp ontruimd. Dit ging gepaard met dodenmarsen en executies van honderden gevangenen.

Concentratiekamp Sisak I

Kroatie

Het concentratiekamp van Sisak (in Kroatië) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een onderdeel van het Jasenovac-complex. Het kamp bestond uit meerdere afdelingen (Sisak I en II) en functioneerde vanaf augustus 1941. Het werd vooral bekend als wreed concentratiekamp voor Servische, Joodse en Roma kinderen. Het kamp werd aanvankelijk opgezet als vluchtelingenkamp, maar diende in de praktijk als vernietigingskamp onder het Kroatische fascistische Ustaša-regime. Het stond bekend als het Sisak Kinderconcentratiekamp (een afdeling van het grotere complex), waar duizenden kinderen onder erbarmelijke omstandigheden werden vastgehouden. Het kamp werd geopend in 1941 en in mei 1945 bevrijd door partizanen.

Concentratiekamp Sisak II

Kroatie

Concentratiekamp Sisak II was een subkamp in de Tweede Wereldoorlog. Het werd in juli 1942 opgericht door het fascistische Ustaša-regime in Kroatië. Het kamp fungeerde specifiek als detentiecentrum voor Servische, Joodse en Roma-kinderen die van hun ouders waren gescheiden, en voor vrouwen en kinderen die ongeschikt werden geacht voor dwangarbeid. Sisak II maakte deel uit van het bredere Jasenovac-kampcomplex en stond officieel bekend onder misleidende namen als opvangkamp voor kinderen. Naar schatting hebben er zo'n 6.600 kinderen in het kamp vastgezeten. De leefomstandigheden waren erbarmelijk. Door zware mishandeling, uithongering en ziekten kwamen naar schatting 4.000 kinderen om het leven. Het kamp werd in mei 1945 bevrijd door Joegoslavische partizanen.

Concentratiekamp Sisteron

Frankrijk

Het concentratiekamp Sisteron (Centre de Séjour Surveillé) was een Frans interneringskamp in de Tweede Wereldoorlog. Het was gevestigd in de historische Citadel van Sisteron in de Franse Alpen. Tijdens het Vichy-regime en de Duitse bezetting werden hier politieke gevangenen, verzetsstrijders en Joden vastgehouden. Het kamp diende als een administratief detentiecentrum. Gedurende de oorlog werden er honderden gevangenen onder mensonterende omstandigheden gehuisvest. Gevangenen werden streng bewaakt, gebruikt voor dwangarbeid, of in 1944 gebruikt als gijzelaars. Op 15 augustus 1944 werd de citadel zwaar gebombardeerd door de geallieerden om de Duitse terugtrekking te blokkeren, waarbij het kamp en de gevangenis grote schade opliepen.

Concentratiekamp Skałat

Oekraine

Skochovice (Skočovice)

Tsjechie

Skochovice (Skočovice)Locatie: Gelegen nabij de stad Opava (Troppau) in het oosten van Tsjechië (historisch Tsjechisch-Silezië).Functie: Dit was een interneringskamp en doorgangskamp dat in de beginfase van de bezetting (vanaf 1939) door de nazi's werd gebruikt om politieke gevangenen en tegenstanders op te sluiten. De Gestapo bracht gevangenen hierheen voordat grotere politieke gevangenissen zoals het Kleine Fort in Theresienstadt volledig operationeel waren.

Concentratiekamp Slana

Kroatie

Concentratiekamp Slana (gelegen in de Slana-baai op het Kroatische eiland Pag) was een uiterst wreed concentratie- en vernietigingskamp dat tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gerund door de fascistische Ustaše-beweging, de handlangers van het nazi-regime in de Onafhankelijke Staat Kroatië (NDH).Samen met het nabijgelegen kamp voor vrouwen en kinderen in Metajna vormde het een van de eerste vernietigingskampen in Europa. Het kamp was slechts 122 dagen operationeel, van juni 1941 tot augustus 1941. Slana was specifiek een mannenkamp. De gevangenen waren voornamelijk Joden, Serviërs en Kroatische communisten/antifascisten. Men schat dat er in het Slana-kamp en het subkamp Metajna tussen de 4.000 en 12.000 mensen zijn vermoord of omgekomen. Het kamp lag in een kaal, woestijnachtig rotslandschap zonder natuurlijke schaduw. Gevangenen stierven massaal door brute mishandeling, uitputting, extreme hitte, honger en dorst, waarna de Ustaše overgingen op massale executies. Het kamp werd in augustus 1941 gedwongen gesloten door het Italiaanse leger. De Italianen waren bang dat de extreme en publieke wreedheden van de Ustaše tot massale opstanden onder de lokale bevolking zouden leiden. De overlevende gevangenen werden na de sluiting grotendeels getransporteerd naar het beruchte concentratiekamp Jasenovac.

Concentratiekamp Slavonska Požega

Kroatie

Het concentratiekamp Slavonska Požega was een transitkamp (verzamelkamp) in de Onafhankelijke Staat Kroatië (NDH). Het kamp werd in juli 1941 geopend door de fascistische Ustaše-beweging. Het kamp bevond zich in Slavonska Požega (het huidige Požega), ongeveer 143 kilometer ten zuidoosten van Zagreb. Het kamp diende voornamelijk als overgangskamp voor Servische en Sloveense gevangenen. Vanaf deze locatie werden de gevangenen doorgaans gedeporteerd naar andere, grotere vernietigings- en concentratiekampen in het Ustaše-regime, zoals het Jasenovac-complex. Het kamp was voornamelijk operationeel in de beginfase van de Tweede Wereldoorlog.

Slawentzitz = Slawencice

Polen

Slawentzitz is de voormalige Duitse naam van het dorp, dat tegenwoordig Sławięcice heet en onderdeel is van de stad Kędzierzyn-Koźle in het zuiden van Polen.Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Sławięcice de locatie van een dwangarbeiders- en concentratiekamp, dat ook wel bekend stond als Blechhammer. Het was vanaf april 1944 een officieel buitenkamp (Arbeitslager) van het concentratiekamp Auschwitz III (Monowitz). Er zaten voornamelijk Joodse dwangarbeiders die zwaar werk moesten verrichten in de nabijgelegen synthetische brandstoffabrieken. Bij de ontruiming van het kamp op 21 januari 1945 werden honderden gevangenen direct vermoord, waarna duizenden anderen op een dodenmars naar het westen werden gestuurd.

Oekraine

Concentratiekamp Smolensk

Rusland

Tijdens de Tweede Wereldoorlog functioneerde het gebied als een netwerk van nazi-concentratie-, krijgsgevangen- en doorgangskampen. Het bekendste hiervan was Dulag-184, een berucht doorgangskamp waar tienduizenden Sovjetsoldaten en Joden onder erbarmelijke omstandigheden werden vastgehouden en omkwamen. Hier volgt een overzicht van de belangrijkste feiten rondom de kampen in Smolensk:

Doorgangskamp Dulag-184: Dit kamp was gevestigd in de stad Smolensk en huisvestte hoofdzakelijk Sovjet-krijgsgevangenen. Door honger, ziekte en mishandeling stierven hier duizenden mensen.

Getto van Smolensk: Binnen de stad richtte de Duitse bezetter een getto in voor de Joodse bevolking. Vrijwel alle Joodse inwoners werden hier samengebracht om later te worden geëxecuteerd of gedeporteerd naar vernietigingskampen.

Executies: In de regio rond Smolensk vonden grootschalige executies plaats. De beruchtste daarvan is het Bloedbad van Katyn (ongeveer 20 km ten westen van Smolensk), waar in 1940 duizenden Poolse officieren en intellectuelen in opdracht van de Sovjet-Russische geheime dienst (NKVD) werden vermoord.

Concentratiekamp Smordva

Oekraine

Concentratiekamp Smordva (in de regio Wolynië, Oekraïne) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een van de eerste Joodse werkkampen in het bezette Oekraïne. Het kamp, opgericht in juli 1941, werd ondergebracht op het landgoed van een plaatselijke graaf. Aanvankelijk werden er ongeveer 200 Joodse mannen en later ook groepen Joodse vrouwen en meisjes gedwongen tot zware landbouwarbeid en het aanleggen van wegen. De omstandigheden waren extreem zwaar en wreed. Onder leiding van de etnisch-Duitse kampcommandant werden gevangenen vernederd, mishandeld met zwepen en vaak gedwongen om vernederende liederen te zingen tijdens het marcheren of zwaar werk. In oktober 1942 werd het kamp opgeheven. De Joodse gevangenen die het zware werk hadden overleefd, werden overgebracht naar het nabijgelegen ghetto van Demidivka. Daar zijn zij, samen met vele anderen, door nazi's doodgeschoten in massagraven.

Concentratiekamp Smorgonie

Wit Rusland

Concentratiekamp Smorgonie verwijst naar de getto van Smorgonie (nu Smarhon, Wit-Rusland) en de omliggende dwangarbeiderskampen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden hier duizenden Joden zwaar uitgebuit en omgebracht door de nazi's. Smorgonie lag destijds in de regio Wilno (Polen, nu Wit-Rusland). Duitse troepen bezetten de stad in juni 1941. In september 1941 dwongen de Duitse autoriteiten de Joodse bevolking in twee aparte getto's te leven. De omstandigheden waren er mensonterend. Veel Joden werden ingezet als dwangarbeiders onder erbarmelijke omstandigheden, een situatie die vaak vergelijkbaar was met kleinschalige concentratiekampen. In maart 1944 schoten de nazi's meer dan duizend Joden uit de getto dood. Velen werden ook overgebracht naar andere kampen, zoals het Kovno Ghetto. Ondanks de strenge bewaking wisten sommigen te ontsnappen naar de bossen om zich bij lokale partizanen te voegen.Wilt u specifieke informatie over:

Sobibor

Sobibór

Polen

Vernietigingskamp Sobibór was een van de meest dodelijke nazi-kampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het functioneerde van april 1942 tot november 1943 in het oosten van het bezette Polen. In tegenstelling tot reguliere concentratiekampen, die dienden als gevangenissen of werkkampen, was Sobibór puur gebouwd als een doodsfabriek om mensen direct bij aankomst systematisch te vermoorden. Het kamp werd opgezet als onderdeel van deze nazi-operatie, specifiek gericht op de totale vernietiging van de Joden in bezet Polen. Er zijn tussen de 170.000 en 250.000 mensen vermoord, vrijwel uitsluitend Joden. Meer dan 34.000 Nederlandse Joden werden naar Sobibór gedeporteerd en direct na aankomst vergast. Slechts achttien Nederlandse Joden overleefden de deportatie naar het kamp. Slachtoffers arriveerden per trein en werden misleid met een vriendelijk ogend perron. Binnen enkele uren werden zij in de gaskamers met motoruitlaatgassen verstikt. Op 14 oktober 1943 braken de resterende Joodse dwangarbeiders uit in een unieke, grootschalige gewapende opstand. Ongeveer 300 gevangenen wisten te ontsnappen. Kort na deze opstand braken de nazi's het kamp volledig af om alle sporen van hun misdaden uit te wissen.

Concentratiekamp Sobolew

Polen

Sobolew speelde het Poolse dorp Sobolew (gelegen in het woiwodschap Mazovië) een tragische en centrale rol nazi-ghetto, doorwerkkamp en strategisch deportatiepunt.

1. Het Ghetto van SobolewIn de loop van 1941 (mogelijk al eind 1940 als open ghetto) richtten de nazi's een Joods ghetto op in Sobolew. Hier werden ongeveer 2.000 Joden gevangengezet, waaronder de lokale Joodse bevolking en Joden die waren verdreven uit omliggende dorpen. De leefomstandigheden waren erbarmelijk en er heerste onder andere een tyfusepidemie.

2. Lokale DwangarbeidskampenRondom het ghetto functioneerden enkele kleinere nazi-werkkampen (Arbeitslager). Joodse dwangarbeiders moesten hier onder dwang zware fysieke arbeid verrichten voor de Duitse bezetter.

3. Het Deportatieknooppunt (Actie Reinhardt) Sobolew had een strategisch gelegen treinstation aan de spoorlijn tussen Warschau en Lublin. Tijdens Aktion Reinhardt (de systematische moord op de Joden in het Duitse Generaal-Gouvernement) werd Sobolew door de nazi's gebruikt als het centrale verzamel- en deportatiepunt voor de hele regio (Kreis Garwolin). Deportaties naar Sobolew: In september 1942 dreven de nazi's duizenden Joden uit omliggende getto's—zoals Żelechów, Łaskarzew, Parysów en Stoczek Łukowski te voet of per kar naar het station van Sobolew. Vanaf het station in Sobolew werden deze tienduizenden uitgeputte mensen in overvolle veewagons gepresst en direct gedeporteerd naar het vernietigingskamp Treblinka, waar vrijwel iedereen direct bij aankomst werd vergast.

In oktober 1942 werd het ghetto van Sobolew zelf, samen met de omliggende werkkampen, volledig geliquideerd. Een deel van de gevangenen werd ter plaatse geëxecuteerd en de rest werd naar Treblinka gedeporteerd. Hierna richtten de Duitsers nog een tijdelijk restghetto (szczątkowe getto) in voor de laatst overgebleven Joodse arbeiders, dat in januari 1943 definitief werd ontmanteld.

Soekamiskin

West Java
De Soekamiskin-gevangenis nabij Bandoeng (West-Java) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijk Japans burger- en krijgsgevangenkamp, viel Soekamiskin onder het stelsel van de Japanse interneringskampen in Nederlands-Indië. Het kamp operationeerde onder de Japanse bezetting tussen maart 1942 en september 1945.
In de eerste weken sloot de bezetter hier prominente Nederlanders en leden van de Nederlandse adel op. Later deed de locatie tevens dienst als krijgsgevangenkamp voor honderden geallieerde soldaten. Tot eind november 1942 was het een streng cellulaire gevangenis. Daarna kreeg de locatie meer het karakter van een open kamp met iets meer bewegingsvrijheid. Gevangenen leefden onder zeer erbarmelijke omstandigheden, wat leidde tot veel slachtoffers door ziekte en uitputting. Gevangenen die door de Japanse militaire politie (Kempeitai) werden verdacht van verzetswerk, werden hier of in de nabijheid zwaar gemarteld en verhoord.

Soemobito

Java

Kamp Soemobito was een republikeins interneringskamp (tijdens de Bersiap-periode) gevestigd in een voormalige suikerfabriek op Java. Het kamp functioneerde van 12 oktober 1945 tot maart 1947. Het bood onderdak aan duizenden Nederlandse en Indische vrouwen, kinderen en mannen die zware ontberingen leden. De suikerfabriek Soemobito lag ten zuidwesten van Modjokerto en ten noorden van de plaats Soemobito, langs de spoorlijn naar Djombang. Het lag in het oosten van Java, Indonesië. Het kamp werd op 12 oktober 1945 in gebruik genomen door Indonesische republikeinse strijdgroepen. Er zaten in totaal ongeveer 2391 gevangenen in het kamp, voornamelijk vrouwen en kinderen, maar later ook gearresteerde mannen De leefomstandigheden waren erbarmelijk. Voedsel was zeer schaars; gevangenen overleefden vaak op minimale rantsoenen. Naar schatting zijn er circa 80 mensen overleden als gevolg van ondervoeding, ziekte en mishandeling.

Soengeisengkol

Nederlands Indie

Concentratiekamp Soengei Sengkol was een Japans internerings- en krijgsgevangenenkamp in Nederlands-Indië, gelegen ten zuidwesten van Medan in Noord-Sumatra. Het kamp was ondergebracht in een voormalig koelie-hospitaal en deed tussen maart 1943 en begin oktober 1944 dienst als mannenkamp. Het diende voornamelijk als burgerkamp voor geïnterneerde mannen. Van 10 tot 26 oktober 1944 zijn er ook krijgsgevangenen ondergebracht die aan de beruchte Atjehweg hadden gewerkt. Zoals in veel Jappenkampen waren de omstandigheden zwaar en het onderwijs verboden. Desondanks organiseerden de geïnterneerden in het geheim een kampschooltje in de eetzaal.

Concentratiekamp Sokolyky

Polen

Sokoliki is nauw verbonden met de lokale getto's

1. Joodse gemeenschappen en getto's (Oost-Europa) Er bestonden voor de Tweede Wereldoorlog joodse gemeenschappen in dorpen met de naam Sokoliki (zoals Sokoliki Górskie, destijds gelegen in de Poolse regio Galicië, nu op de grens van Polen en Oekraïne).De joodse inwoners uit deze regio werden tijdens de Holocaust door de nazi's gedeporteerd naar nabijgelegen grotere getto's (zoals het getto van Mlynov of Sambor).

2. Krijgsgevangenenkampen (Stalag)

Concentratiekamp Sól

Polen

Soldau

Concentratiekamp Soldau

Polen

Concentratiekamp Soldau was een nazi-Duits kamp in de Poolse stad Działdowo (Duits: Soldau) dat tijdens de Tweede Wereldoorlog functioneerde als doorgangskamp, werkkamp en executieplaats. Van de naar schatting 30.000 gevangenen die er werden vastgehouden, kwamen er zeker 13.000 om het leven. Het kamp werd direct na de Duitse inval in Polen in september 1939 opgericht. Het diende onder andere voor het systematisch uitschakelen van de Poolse elite, geestelijken en intellectuelen (als onderdeel van de Intelligenzaktion). Later werd het ook gebruikt voor Joodse gevangenen en psychiatrische patiënten. Gevangenen werden vaak niet in het kamp zelf, maar in de omliggende bossen geëxecuteerd. Het Rode Leger bevrijdde het kamp op 18 januari 1945. Recente ontdekking: Het massagraf van Białuty

Concentratiekamp Solec nad Wisłą

Polen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Solec nad Wisłą (gelegen in het district Radom binnen het bezette Polen) een Duits strafwerkkamp (Straflager of Baudienst ) een dwangarbeiders- en strafkamp. Het kamp was operationeel vanaf juni 1942. Er zaten permanent meer dan 100 Poolse dwangarbeiders gevangen, samen met een onbekend aantal Joodse gevangenen. Het ging hierbij vaak om Polen die hun verplichte werkquota of landbouwleveringen aan de bezetter niet hadden gehaald. Het kamp stond onder controle van de Duitse waterbeheerautoriteit, de Wasserwirtschaftsverwaltung. Gevangenen moesten extreem zware fysieke arbeid verrichten, voornamelijk het bouwen van rivierdijken en het reguleren van de rivier de Wisła (Weichsel). De werk- en leefomstandigheden in het kamp waren onmenselijk zwaar. Naast het werkkamp richtten de nazi's in het dorp ook een Joodsgetto in. In 1937 woonden er zo'n 830 Joden in Solec nad Wisłą.Tijdens Aktion Reinhard in de herfst van 1942 werd de Joodse bevolking uit de regio (waaronder Solec) gedwongen verplaatst naar het doorvoerghetto in Tarłów. In oktober 1942 zijn de meesten van hen gedeporteerd en vermoord in vernietigingskamp Treblinka.

Concentratiekamp Sollenau

Oostenrijk

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Sollenau (in Neder-Oostenrijk) de locatie van een dwangarbeiderskamp (Zwangsarbeiterlager), dat in de nadagen van het conflict functioneerde als een buitenkamp of satellietkamp gelieerd aan het KZ Mauthausen. Het kamp werd gebruikt voor de huisvesting van dwangarbeiders, onder wie een groot aantal Joodse mannen en vrouwen. Gevangenen werden zwaar uitgebuit voor de lokale oorlogsindustrie, waaronder werk in textielfabrieken, metaalbewerking, houtkap en bouwprojecten. Sollenau diende ook als eindpunt en plaats van overlijden voor veel slachtoffers tijdens de Holocaust en de dodenmarsen uit andere kampen naar het einde van de oorlog in april 1945.

Concentratiekamp Solofra

Italie

Het concentratiekamp van Solofra was een Italiaans interneringskamp in de provincie Avellino, Campania, dat in juli 1940 door het fascistische regime werd geopend. Het deed voornamelijk dienst als vrouwenkamp voor politiek verdachten en prostituees. Het kamp was gevestigd in een privéwoning van de familie Bonanno, gelegen aan de Via Misericordia in het centrum van Solofra. Het betrof een pand met twee verdiepingen en een kleine tuin. Op de begane grond bevonden zich de kantoren, de keuken en de eetzaal. Hoewel de faciliteit oorspronkelijk was ontworpen voor Italiaanse politieke tegenstanders en vrouwen die werden beschouwd als een bedreiging voor de openbare orde of de goede zeden, werden er in de loop van de oorlog ook andere groepen geïnterneerd. De bewaking werd uitgevoerd door de lokale politie onder toezicht van de hoofdcommissaris van Avellino. Het kamp bood plaats aan ongeveer 40 tot 50 vrouwen per keer. Het kamp werd in de nazomer van 1943 gesloten toen geallieerde troepen oprukten en het fascistische systeem ineenstortte.

Concentratiekamp Soltysy

Sömmerda

Duitsland

Het concentratiekamp in Sömmerda was een officieel buitenkamp van het beruchte concentratiekamp Buchenwald. Het functioneerde van september 1944 tot april 1945 en werd specifiek opgericht om Joodse vrouwen (voornamelijk van Hongaarse afkomst) zware dwangarbeid te laten verrichten in de wapenfabrieken van Rheinmetall-Borsig. Het kamp herbergde ongeveer 1.300 vrouwen, die via Auschwitz waren geselecteerd voor de oorlogsindustrie. De vrouwen leefden en werkten onder erbarmelijke omstandigheden. Ze maakten munitie en wapens voor de nazi-oorlogsmachine om zo zelf aan de dood te ontsnappen. Minstens negen vrouwen kwamen tijdens de dwangarbeid om het leven. Ook werden er baby's, die in het kamp werden geboren, door de SS vermoord. Begin april 1945, vlak voor de bevrijding, werden de gevangenen op een dodenmars gestuurd.

Concentratiekamp Somovit

Bulgarije

Het concentratiekamp Somovit was een internerings- en dwangarbeidskamp voor Joden in Bulgarije, operationeel tijdens de Tweede Wereldoorlog (met name in 1943-1944). Het kamp viel onder de autoriteit van het Bulgaarse Commissariaat voor Joodse Zaken en diende onder meer als doorvoerkamp. Het kamp was gelegen in de regio Pleven, nabij het dorp Somovit in het noorden van Bulgarije. Het kamp werd voornamelijk gebruikt om Joodse mannen uit Sofia en andere delen van Bulgarije te interneren die werden gezien als opruiend of politiek ongewenst. De omstandigheden waren zwaar. Gedetineerden werden ingezet in dwangarbeidskampen en leden onder slechte huisvesting en schaarste, wat leidde tot onrust en protesten onder de gevangenen. Het kamp in Somovit werd door de autoriteiten ook gebruikt als verzamelplaats voor Joden die gepland stonden voor deportatie naar nazi-vernietigingskampen in bezette gebieden.

Sonda

Estland

Concentratiekamp Sonda was een nazi-dwangarbeiderskamp in Estland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was onderdeel van het grotere Vaivara-kampencomplex en diende voornamelijk als werkkamp voor Joodse gevangenen die werden ingezet in de plaatselijke leisteenindustrie en bosbouw. Het kamp lag in het noordoosten van Estland in de provincie Ida-Virumaa. Het Vaivara-complex (inclusief Sonda) werd in september 1943 opgericht door de Duitse bezettingsautoriteiten. Er werden duizenden Joden uit onder andere de getto's van Kaunas en Vilnius en het kamp Salaspils in Letland naartoe overgebracht om te werken onder zware omstandigheden. Naarmate het Rode Leger in de herfst van 1944 naderde, werd het kamp ontruimd. De gevangenen werden geëvacueerd of overgebracht naar andere kampen, zoals Stutthof.

Concentratiekamp Sondrio

Italie

Het concentratiekamp van Sondrio werd in december 1943 ingericht door de autoriteiten van de Italiaanse Sociale Republiek (RSI) in een gemeentelijk gebouw aan de Via Nazario Sauro in het centrum van Sondrio. Het diende als een provinciaal doorgangskamp om Joden te interneren en in beslag genomen bezittingen op te slaan. De prefectuur van Sondrio gaf opdracht tot het kamp na een landelijk decreet van 30 november 1943 (ondertekend door minister Buffarini-Guidi) waarin werd opgedragen alle Joden te arresteren en te interneren. Het was een provisorisch lokaal kamp. Joden uit de regio werden er tijdelijk vastgehouden voordat ze werden overgebracht naar grotere doorvoerkampen en vernietigingskampen, zoals Auschwitz. Het kamp is kortstondig in gebruik is geweest.

Sonneberg - West

Duitsland

Concentratiekamp Sonneberg-West was een buitenkamp van concentratiekamp Buchenwald, opgericht in september 1944. Gevangenen werden hier tewerkgesteld als dwangarbeiders voor de Firma G.E. Reinhardt Zahnradfabrik om tandwielen voor de Duitse oorlogsindustrie te produceren. Sonneberg-West lag in de Duitse deelstaat Thüringen en leverde voornamelijk arbeidskrachten voor machinefabrieken.

Sonnenburg

Concentratiekamp Sonnenburg

Polen

Concentratiekamp Sonnenburg (het huidige Słońsk, Polen) was een nazi-gevangenis en concentratiekamp. Het werd in 1933 geopend als een van de eerste vroege kampen en werd later strafgevangenis en onderdeel van het Nacht und Nebel (NN)-programma. Gelegen in het dorp Sonnenburg (Słońsk) in het voormalige Duitsland, nabij de huidige Pools-Duitse grens (regio Kostrzyn nad Odrą). Functioneerde als tuchthuis, strafgevangenis en concentratiekamp. Het was een centrale plek voor politieke gevangenen en verzetsstrijders uit heel bezet Europa. Het kamp werd in april 1933 opgericht door de SA, maar in april 1934 tijdelijk gesloten. Vanaf 1939 deed het weer dienst als zwaarbewaakte strafgevangenis voor het naziregime. Vlak voor de bevrijding vond hier op 31 januari 1945 een tragische massamoord plaats waarbij honderden gevangenen (merendeels politieke gevangenen) door de Gestapo werden geëxecuteerd voordat het Rode Leger arriveerde. Het kamp werd in maart 1945 bevrijd door het Rode Leger.

Sonnenburg / Slonsk

Polen

Concentratiekamp Sonnenburg (het huidige Słońsk in Polen) was tussen 1933 en 1945 een Duits concentratiekamp en strafgevangenis. Het fungeerde voornamelijk als een zwaar repressief werkkamp en maakte deel uit van het gevreesde Nacht und Nebel-programma, waarbij politieke tegenstanders spoorloos moesten verdwijnen. Słońsk, Polen (vroeger Sonnenburg, Duitsland). Het complex bestond al sinds de 19e eeuw als zwaarbewaakt tuchthuis en werd in april 1933 door de Gestapo in gebruik genomen als een van de allereerste concentratiekampen van nazi-Duitsland. Het kamp huisvestte voornamelijk politieke gevangenen, verzetsstrijders, communisten en intellectuelen uit bezette gebieden, waaronder een groot aantal Nederlanders, Fransen en Belgen. Vanaf 1941 werd het een van de hoofdlocaties voor het Nacht und Nebel-lot. Gevangenen werden hier in het diepste geheim vastgehouden, zwaar mishandeld en uitgebuit zonder dat familie of instanties op de hoogte werden gebracht van hun lot. Velen stierven door uithongering, ziekte of executie. Kort voor de bevrijding, in de nacht van 30 op 31 januari 1945, pleegde de SS een massamoord op ruim 800 gevangenen in het kamp, net voordat het Rode Leger arriveerde. Het kamp werd in maart 1945 definitief bevrijd.

Sonthofen

Duitsland

In de Zuid-Duitse stad Sonthofen (Beieren) was het district Sonthofen in de eindfase van de Tweede Wereldoorlog de locatie van een nazi-buitenkamp en speelde de stad een prominente rol in het nazi-regime door de aanwezigheid van een opleidingsinstituut.

1. Het nazi-buitenkamp (KZ-Außenlager Kottern-Fischen) In het district (Landkreis) Sonthofen bevond zich een subkamp van het concentratiekamp Dachau. Dit kamp lag verspreid over de nabijgelegen plaatsen Kottern en Fischen im Allgäu. De gevangenen werden ingezet als dwangarbeiders voor de oorlogsindustrie, specifiek in een fabriek van vliegtuigbouwer Messerschmitt. Onder de gevangenen die hier onder erbarmelijke omstandigheden moesten werken, bevonden zich ook buitenlandse dwangarbeiders, waaronder Nederlanders.

2. de NS-Ordensburg Sonthofen. Dit was een van de drie gigantische, speciaal gebouwde elite-opleidingscentra van de NSDAP. Hier werd de toekomstige politieke en militaire top van nazi-Duitsland geïndoctrineerd in de nationaalsocialistische ideologie. In juni 1944 hield SS-leider Heinrich Himmler in deze Ordensburg zijn beruchte Sonthofen-toespraak (Sonthofener Reden) voor Wehrmacht-generaals, waarin hij openlijk de massamoord op de Joodse bevolking verdedigde en toelichtte.

Sophienwalde

Polen

Concentratiekamp Sophienwalde (ook bekend als Bruss-Sophienwalde) was van augustus 1944 tot februari 1945 een officieel buitenkamp van concentratiekamp Stutthof. Het was gelegen in het huidige Dziemiany, Polen. Gevangenen werden onder zware omstandigheden ingezet voor dwangarbeid en de bouw van SS-trainingsfaciliteiten. Het kamp werd op 24 augustus 1944 geopend op bevel van de commandant van Stutthof. Het stond in officiële correspondentie ook bekend als Truppenübungsplatz Bruss in Sophienwalde. De nazi's vestigden het kamp om te voldoen aan de grote vraag naar dwangarbeiders voor de bouw van een militair oefenterrein (de SS-Westpreussen) inclusief barrières, garages en infrastructuur voor de Waffen-SS en Wehrmacht. De gevangenen, voornamelijk Joden en politieke gevangenen, werden gedwongen tot uitputtende arbeid. Ze leden honger, werden mishandeld en werkten onder erbarmelijke omstandigheden. Naarmate het Sovjetleger in februari 1945 oprukte, werd het kamp ontruimd en werden de overlevende gevangenen gedwongen tot dodenmarsen.

Sopron

Hongarije

Sopron was tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijk doorgangs- en dwangarbeidscentrum in Hongarije. Vanuit hier werden in 1944 ruim 1.600 tot 2.000 Joodse inwoners wreed gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz. Daarnaast werden Joden in en rond de stad ingezet als dwangarbeiders. Nadat nazi-Duitsland in maart 1944 Hongarije bezette (Operatie Margarethe), werd de Joodse bevolking in Sopron geïsoleerd en overgebracht naar getto's.Vrijwel alle gedeporteerden uit Sopron zijn in vernietigingskampen zoals Auschwitz vermoord. In de nadagen van de oorlog, begin 1945, fungeerde de regio als doorgangspunt voor honderden uitgeputte gevangenen die dwangarbeid verrichtten aan de Oostenrijkse grens of werden blootgesteld aan dodenmarsen.

Sorau

Polen

Concentratiekamp Sorau was een bijkamp van het concentratiekamp Flossenbürg. Het kamp bevond zich in Sorau (tegenwoordig Żary in het westen van Polen) en werd vanaf het najaar van 1944 gebruikt voor dwangarbeid. Gelegen in de regio Neder-Silezië, destijds Duitsland, thans Polen. Gevangenen in Sorau werden onder erbarmelijke omstandigheden tewerkgesteld in de lokale oorlogsindustrie, voornamelijk in de vliegtuigonderdelenproductie (onder andere voor Focke-Wulf fabrieken). Het kamp werd gekenmerkt door een extreem hard regime, ondervoeding, dwangarbeid en mishandelingen. Het kamp werd in de winter van 1945 (januari/februari) bevrijd door het oprukkende Rode Leger, waarna de overlevenden werden gerepatrieerd.

Concentratiekamp Soroca

Moldavie

Tijdens de Tweede Wereldoorlog functioneerde de regio als een tijdelijk getto en een reeks brute doorgangskampen (transitkampen). Onder het dictatoriale regime van de Roemeense maarschalk Ion Antonescu, die samenwerkte met nazi-Duitsland, werd de Joodse bevolking uit de regio hier verzameld, systematisch uitgemoord of gedeporteerd naar Transnistrië. Het getto van Soroca Direct na de bezetting van Soroca door Duits-Roemeense troepen in juli 1941 begon de Jodenvervolging: Prominente Joden, waaronder de opperrabijn, werden direct standrechtelijk geexecuteerd. De overgebleven Joodse inwoners (ruim 1.200 mensen) werden samengedreven in het meest verwoeste deel van de stad, dat werd ingericht als een tijdelijk getto. Dit getto diende puur als verzamelpunt in afwachting van de deportatiemarsen.

Transitkampen in de regio Soroca Rondom de stad werden grotere regionale concentratie- en transitkampen ingericht waar tienduizenden Joden uit heel Bessrabië onder erbarmelijke omstandigheden werden vastgehouden:

Het Cosăuţi-boskamp: Dit kamp lag in het bos op slechts 5 kilometer ten noorden van Soroca, vlakbij een oversteekplaats van de Dnjestr-rivier. Joden werden hier soms wel zes weken in de open lucht vastgehouden zonder enige basisvoorzieningen, beschutting of voedsel. Het bos was tevens een executieplaats waar duizenden slachtoffers in ravijnen werden doodgeschoten.

Kamp Vertujeni (Vertuzhany): Gelegen in het district Soroca. Dit was in de zomer van 1941 een van de meest overbevolkte kampen in de regio, waar op het hoogtepunt meer dan 22.000 Joodse mannen, vrouwen en kinderen onder bewaking van de Roemeense gendarmerie leefden.

Kamp Mărculeşti: Een ander groot verzamelkamp in het district waar Joden werden samengebracht en beroofd van al hun bezittingen voordat ze de Dnjestr moesten oversteken.

Vanaf september 1941 begonnen de gedwongen dodenmarsen vanuit de kampen in Soroca naar de regio Transnistrië (een door Roemenië bezet deel van Oekraïne). De gevangenen moesten te voet, in de gure kou en zonder eten of drinken, kilometers ver lopen. Velen bezweken onderweg aan uitputting, honger, tyfus of werden door de bewakers doodgeschoten als ze het tempo niet konden bijbenen.

Soski

Estland

Concentratiekamp Soski (ook bekend als KZ Soski) was een subkamp van het nazi-concentratiekamp Vaivara in het huidige Estland. Het was actief tussen oktober 1943 en februari 1944. Het kamp lag in een zwaar bebost moerasgebied, ongeveer 60 kilometer ten zuiden van het hoofdkamp Vaivara, vlakbij de rivier de Narva en het dorp Vasknarva. Er werden ongeveer 500 dwangarbeiders vastgehouden, voornamelijk Joden uit de getto's van Litouwen. De gevangenen moesten onder erbarmelijke omstandigheden zware arbeid verrichten, zoals het lossen van vrachtschepen, het winnen van olieschalie en de aanleg van een smalspoorbaan. Vanwege het oprukken van het Rode Leger in de nazomer van 1944 werd het kampsysteem in Estland door de SS ontruimd. Veel gevangenen werden geëxecuteerd of overgebracht naar andere kampen (zoals Klooga of het vernietigingskamp Stutthof).

Sosnowitz = Sosnowice

Concentratiekamp Sosnowitz-Schrodula

Polen

Het concentratiekamp Sosnowitz-Schrodula (Środula) was een getto en dwangarbeiderskamp in de Poolse stad Sosnowiec. Tussen juni en augustus 1943 werd het overgrote deel van de Joodse bevolking (ca. 35.000 personen) gedeporteerd naar vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. Hierna deed het tot januari 1945 dienst als buitenkamp voor dwangarbeid. Het kamp was gevestigd in de wijk Środula in Sosnowiec (destijds onderdeel van Opper-Silezië, bezet Polen).Getto: Vanaf 1942 werd de Joodse bevolking uit de regio gedwongen in dit afgesloten gebied te wonen. In juni en augustus 1943 vonden er grootschalige razzia's plaats. De meeste gevangenen werden op transport gezet en direct na aankomst in Auschwitz vermoord. Na de liquidatie van het getto bleef er een werkkamp over dat fungeerde als officieel buitenkamp van Auschwitz. De gevangenen werden onder zware omstandigheden tewerkgesteld in lokale fabrieken, waaronder de Ost Maschinenbau (Berghüte) en de Oberschlesische Maschinen- und Waggonfabrik.

Concentratiekamp Sospello

Frankrijk

Het concentratiekamp Sospello (tegenwoordig Sospel) was een interneringskamp in Zuid-Oost-Frankrijk (departement Alpes-Maritimes) dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Italiaanse bezettingsautoriteiten werd geëxploiteerd. Het kamp was gevestigd in de Salel-kazerne en bood plaats aan ongeveer 450 mannen.Het kamp werd tussen eind 1942 en september 1943 door de Italianen gebruikt om gevaarlijk geachte personen op te sluiten. Het ging voornamelijk om politiek actieve Joden, politieke tegenstanders, en burgers uit geallieerde landen (zoals Britten, Amerikanen, Fransen en Belgen). Hoewel het Italiaanse bewind in Frankrijk over het algemeen minder streng was dan het Duitse naziregime, werden geïnterneerden onder zware en gecontroleerde omstandigheden vastgehouden. Sospello maakte deel uit van een reeks Italiaanse interneringskampen in de uitgebreide Franse bezettingszone, waaronder ook de kampen in Modane en Embrun. Nadat Italië in september 1943 capituleerde en de Duitsers de regio overnamen, kwam er een einde aan dit specifieke kamp onder Italiaans bestuur.

Concentratiekamp Soudeilles

Frankrijk

Het werkkamp van Soudeilles was een Joods internerings- en werkkamp in het departement Corrèze in Frankrijk. Het was in gebruik van juni 1941 tot eind 1942 en diende exclusief voor het opsluiten van Joden van buitenlandse afkomst die illegaal in Frankrijk verbleven. Gevestigd in een stenen barak midden in het dorp Soudeilles. Het was een zogeheten GTE (Groupement de Travailleurs Étrangers). De geïnterneerden werden door het Vichy-regime gedwongen tot dwangarbeid. Het kamp bood plaats aan enkele tientallen Joden. Veel van hen werden later overgebracht naar het doorvoerkamp Drancy en uiteindelijk gedeporteerd naar vernietigingskamp Auschwitz.

Concentratiekamp Sowliny

Polen

Het werkkamp in Sowliny (bij Limanowa, Polen) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een Joods dwangarbeidskamp (een Julag) dat onder bewind van de nazi's viel. Gevangenen werden ingezet bij de lokale olieraffinaderij en wegenbouwprojecten. Het kamp werd in november 1942 geliquideerd toen de overgebleven gevangenen werden geëxecuteerd. Sowliny, een wijk of voormalig dorp direct ten noorden van de stad Limanowa in het zuiden van Polen. Het kamp werd in maart 1940 ingericht in de voormalige arbeidersgebouwen van een olieraffinaderij. Aanvankelijk werden hier Joodse en Poolse vluchtelingen uit Łódź ondergebracht. Vanaf juli 1942 fungeerde het uitsluitend als dwangarbeiderskamp voor Joodse mannen. De ongeveer 160 Joodse mannen die er in de zomer van 1942 zaten, werden gedwongen tot zware arbeid, waaronder de aanleg van wegen voor het bedrijf Vianowa.

Op 5 november 1942 werden de ongeveer 150 Joodse mannen die destijds in het kamp verbleven door de Gestapo en lokale politie naar een bos nabij Tymbark (ten westen van Limanowa) gemarcheerd en daar in een massagraf gefusilleerd.

Spaichingen

Duitsland

Concentratiekamp Spaichingen was een buitenkamp van het concentratiekamp Natzweiler-Struthof. Het functioneerde van september 1944 tot 18 april 1945.De gevangenen, voornamelijk mannen, werden onder erbarmelijke omstandigheden gedwongen tot zware dwangarbeid in lokale munitiefabrieken (waaronder de firma H. Kretz). Vlak voor het einde van de oorlog in april 1945 werd het kamp ontruimd en werden de overlevenden gedwongen tot een dodenmars richting het zuiden.

Spandau

Duitsland

Spandau verwijst naar de verschillende dwangarbeiderskampen in het Berlijnse stadsdeel Spandau tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast stond er de beruchte Spandaugevangenis, die vanaf 1947 berucht werd als opsluitingsplaats voor veroordeelde nazi-kopstukken na de Processen van Neurenberg.

Belangrijkste locaties:

Dwangarbeiderskampen (Arbeitslager Spandau)Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er in de regio Spandau (Berlijn) verschillende werkkampen. Grote aantallen dwangarbeiders en krijgsgevangenen uit heel bezet Europa, waaronder Nederland en België, werden hier te werk gesteld. De barakken stonden vaak in of direct naast grote industrieterreinen zoals Pichelswerder Strasse, en bij fabrieken als AutoUnion, Siemens en DIWAG (Deutsche Industrie Werken AG) waar tanks, granaten en ander oorlogsmaterieel werd geproduceerd. De arbeiders leefden in barakken onder zware bewaking. Ze werden blootgesteld aan slechte sanitaire voorzieningen, ondervoeding en zware geallieerde bombardementen op de oorlogsindustrie van Berlijn.

Concentratiekamp Spandau verwijst ook naar de Spandaugevangenis in West-Berlijn. Deze voormalige militaire gevangenis deed direct na de machtsovername door de nazi's in 1933 dienst als een proto-concentratiekamp. De Gestapo sloot er politieke tegenstanders op en paste er op grote schaal martelingen toe. Na de Rijksdagbrand werd het gebouw door het regime misbruikt voor zogenaamde preventieve beschermende hechtenis. Het fungeerde als doorgangsstation en gevangenis voor politieke gevangenen en verzetsstrijders (waaronder veel Poolse vrouwen), van wie een groot deel ter dood werd veroordeeld.De Neurenberg-gevangenen (1947–1987): Internationaal werd de locatie pas echt bekend na de Tweede Wereldoorlog.

De geallieerden gebruikten de zwaarbeveiligde gevangenis om zeven prominente nazi-kopstukken op te sluiten die tijdens de Processen van Neurenberg waren veroordeeld.De zeven gevangenen van Neurenberg:

Rudolf Hess (Plaatsvervanger van Hitler – levenslang)

Albert Speer (Rijksminister van Bewapening – 20 jaar)

Baldur von Schirach (Leider van de Hitlerjugend – 20 jaar)

Walther Funk (Rijksminister van Economische Zaken – vrijgelaten in 1957)

Erich Raeder (Grootadmiraal van de Kriegsmarine – vrijgelaten in 1955)

Karl Dönitz (Grootadmiraal en Hitlers opvolger – 10 jaar)

Konstantin von Neurath (Rijksminister van Buitenlandse Zaken – vrijgelaten in 1954)

Concentratiekamp Spatenfelde

Polen

Concentratiekamp Spatenfelde is een Duits dwangarbeidskamp voor Joden (Zwangsarbeitslager für Juden). Het kamp bestond van maart 1940 tot september 1941. Het kamp bevond zich in het bezette Polen. De nazi's gaven de Poolse stad Opatówek (gelegen in het district Kalisz) tijdens de bezetting van 1940 tot 1945 de Duitse naam Spatenfelde. Inwoners en gevangenen (met name de Joodse bevolking uit de omliggende getto's, zoals het getto van Koźminek) werden hier ingezet voor zware fysieke arbeid. Spatenfelde deed daarnaast deels dienst als een Umsiedlerlager. Dit was een kamp waar de lokale Poolse bevolking tijdelijk werd opgevangen nadat zij uit hun huizen waren verdreven om plaats te maken voor Duitse kolonisten. Na de opheffing van het kamp in september 1941 werden de overlevende gevangenen veelal gedeporteerd naar andere getto's of grotere concentratie- en vernietigingskampen, zoals Auschwitz-Birkenau.

Spergau

Duitsland

Kamp Spergau, gelegen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt, was een buitenkamp van concentratiekamp Buchenwald. Vanaf juli 1944 werden hier tientallen Nederlandse dwangarbeiders voornamelijk gevangenen uit razzia's tewerkgesteld bij de nabijgelegen Leuna-Werke. Velen kwamen om door bombardementen en zware omstandigheden. Ten zuiden van Merseburg, vlakbij de Leuna-fabrieken en het latere Zöschen Het functioneerde tevens als Arbeitserziehungslager (AEL), een werkkamp waarin gevangenen door middel van dwangarbeid werden heropgevoed. Het kamp eiste tientallen dodelijke slachtoffers onder de gevangenen. Het kamp werd in april 1945 bevrijd door geallieerde troepen, waaronder de Amerikaanse 2nd Infantry Division.

Concentratiekamp Spiegelberg

Een Stalag was oorspronkelijk geen concentratiekamp, maar een Duits krijgsgevangenkamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. De naam is een Duitse afkorting voor Mannschaftsstamm- und Straflager (of kortweg Stammlager). Deze kampen stonden onder het beheer van de Duitse Wehrmacht (het reguliere leger) en waren bedoeld voor manschappen en onderofficieren. Hoewel de strikte juridische en organisatorische status verschilde van de nazi-concentratiekampen (die door de SS werden geleid), vervaagde de grens in de praktijk regelmatig door de gruwelijke omstandigheden en het misbruik van gevangenen. Stalags waren primair gebouwd voor militaire krijgsgevangenen. Concentratiekampen waren bedoeld voor politieke tegenstanders, Joden, Roma en andere door de nazi's vervolgde groepen. West-Europese en Amerikaanse militairen in Stalags werden over het algemeen redelijk behandeld volgens de Conventie van Genève, al waren de omstandigheden karig. Militairen uit de Sovjet-Unie werden door de nazi's als Untermenschen gezien. In Stalags aan het oostfront stierven miljoenen Sovjet-krijgsgevangenen door bewuste uithongering, uitputting en executies. Deze kampen functioneerden feitelijk als vernietigingskampen. Aan het einde van de oorlog ontruimde de SS de concentratiekampen vanwege de naderende geallieerden. Duizenden uitgeputte concentratiekampgevangenen werden via dodenmarsen naar Stalags overgebracht.

Stalag 327 Jaroslau

Polen

Stalag 327 was een Duits krijgsgevangenkamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd in juli 1941 geopend in Jaroslau (het huidige Jarosław, Polen) en huisvestte voornamelijk Sovjet-krijgsgevangenen. Eind 1941 was het kamp relatief klein en telde het enkele honderden gevangenen.De locatie van de hoofdleiding en de subkampen veranderde in de loop van de oorlog: Jaroslau (juli 1941 - 1942): Hier bevond zich het hoofdkwartier.

Sanok: Het kamp werd hierheen verplaatst en omvatte tevens verschillende bijkampen (zoals in Pikulice en Nehrybka).

Przemyśl (december 1942 - augustus 1944): Het kamp werd definitief naar Przemyśl overgebracht. Hoewel de primaire groep gevangenen bestond uit Sovjetsoldaten, hebben er ook andere nationaliteiten vastgezeten.

Stalag 352 Majukowtschina

Wit Rusland

Stalag 352 (ook bekend als Stalag 352 Masjukowtschina) was een Duits krijgsgevangenenkamp in de Tweede Wereldoorlog, gevestigd in Masjukowtschina nabij Minsk, Wit-Rusland. Het kamp was operationeel van juni 1941 tot juli 1944 en bestond uit een boskamp en een stadskamp. Er kwamen naar schatting 80.000 krijgsgevangenen om het leven. Het kamp was oorspronkelijk gebouwd op een militair terrein in Masjukowtschina. Het overgrote deel van de gevangenen bestond uit Sovjet-soldaten, maar er werden ook andere nationaliteiten vastgehouden, zoals Italiaanse krijgsgevangenen. Naar schatting zijn er zo'n 80.000 mensen omgekomen door uithongering, ziekte en executies. Slechts van een kleine 14.000 slachtoffers is de identiteit bekend.

Stalag 369 Kobierzyn

Polen

Stalag 369 Kobierzyn (ook wel Stalag Koberczyn genoemd) was een Duits krijgsgevangenenkamp tijdens de Tweede Wereldoorlog, gelegen in Kobierzyn, een wijk in het zuidwesten van de Poolse stad Krakau. Het kamp deed voornamelijk dienst als een zwaar strafkamp voor geallieerde onderofficieren en soldaten die weigerden te werken voor de Duitse oorlogsindustrie. Het kamp werd officieel geopend op 3 mei 1942 en bleef in gebruik tot de ontruiming in augustus 1944 vanwege de opmars van het Rode Leger. In eerste instantie hield de Wehrmacht er Sovjet-krijgsgevangenen vast. Al snel werd het een strafkamp voor Franse en Belgische militairen die zich beriepen op de Conventie van Genève om arbeid voor het Derde Rijk te weigeren. Vanaf oktober 1943 werden er ook Nederlandse krijgsgevangenen ondergebracht. Hoewel de capaciteit van het kamp rond de 5.000 tot 6.000 man lag, hebben er in totaal naar schatting 17.000 geallieerde soldaten kortere of langere tijd gevangen gezeten. Omdat de gevangenen klaagden over het gebrek aan medische zorg, stuurden de Duitsers in maart 1944 de opgepakte Nederlandse reserveofficier van gezondheid Adriaan Erkelens naar het kamp om de circa 400 Nederlandse onderofficieren bij te staan. Eind juli en begin augustus 1944 werd het kamp ontruimd. De resterende gevangenen werden overgebracht naar grotere basiskampen in Duitsland, waaronder Stalag IV-B Mühlberg. Het kamp werd op 15 september 1944 officieel opgeheven.

Stalag 371 Stanislau

Oekraine

Stalag 371 Stanislau was een Duits krijgsgevangenkamp (Stammlager für kriegsgefangene Offiziere) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tussen augustus 1942 en begin 1944 bood het kamp onderdak aan ongeveer 2.000 Nederlandse officieren en cadetten die na de capitulatie van Nederland in mei 1940 opnieuw in krijgsgevangenschap waren genomen. De historische stad Stanislau lag destijds in de regio Galicië en is na de oorlog hernoemd naar Ivano-Frankivsk, gelegen in het westen van het huidige Oekraïne. Het kamp was gevestigd in een oude, robuuste cavaleriekazerne uit de tijd van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk. Het terrein was zwaar beveiligd met een vijf meter hoge muur, hoogspanningsprikkeldraad en wachttorens met mitrailleurs. Gevangenen werden strikt naar militaire rang ingedeeld in de slaapzalen; generaals kregen aparte kamers, terwijl lagere officieren en cadetten met tientallen personen in stapelbedden sliepen. Ondanks de isolatie en de strenge winterkou probeerden de Nederlandse officieren een actieve gemeenschap op te bouwen. Er werden studies georganiseerd, tentamens afgelegd, theatervoorstellingen gehouden en zelfs een eigen kamp-lied gecomponeerd (het Stanislau-lied). Een aantal gevangenen weigerde zich neer te leggen bij hun opsluiting; meerdere officieren waagden succesvolle of onsuccesvolle ontsnappingspogingen uit het kamp. Begin 1944 naderde het Rode Leger van de Sovjet-Unie de stad Stanislau. Vanwege dit oprukkende front ontruimden de nazi's het kamp in januari 1944. De Nederlandse officieren werden daarop met de trein getransporteerd naar andere Duitse kampen, voornamelijk naar Oflag XXI-C in Neubrandenburg.

Stalag IV-B

Duitsland

Stalag IV-B was tijdens de Tweede Wereldoorlog een van de grootste Duitse krijgsgevangenenkampen op Duitse bodem. Het kamp lag nabij de stad Mühlberg in de huidige deelstaat Brandenburg, ongeveer 48 kilometer ten noordoosten van Dresden. Tussen 1939 en 1945 werden hier militairen uit meer dan 30 verschillende landen opgesloten. Geopend in september 1939 om de eerste Poolse krijgsgevangenen op te vangen. Er verbleven manschappen en onderofficieren uit onder andere Frankrijk, Groot-Brittannië, de Sovjet-Unie, Nederland, België en de Verenigde Staten. Ongeveer 3.000 gevangenen kwamen in het kamp om het leven door slechte levensomstandigheden en ziektes. De meesten van hen liggen begraven in het nabijgelegen Neuburxdorf. Het kamp werd op 23 april 1945 bevrijd door het Rode Leger van de Sovjet-Unie.

Stalag IV-E Altenburg

Duitsland

Stalag IV-E Altenburg was een Duits krijgsgevangenkamp (Stammlager) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag nabij de stad Altenburg in de deelstaat Thüringen, ongeveer 45 kilometer ten zuiden van Leipzig. Het stond onder het bevel van Wehrkreis IV (het vierde militaire district van de Wehrmacht). Het kamp werd geopend in juni 1940 om de eerste Franse krijgsgevangenen van de Slag om Frankrijk op te vangen. De officiële administratieve registratie als Stalag IV-E vond plaats op 1 februari 1941. Op 1 juni 1942 werd het kamp organisatorisch omgedoopt tot Stalag 384. Het kamp bood plaats aan meer dan 18.000 gevangenen. Er verbleven soldaten van diverse nationaliteiten, waaronder Fransen, Polen, Belgen, Serviërs, Sovjets en Britse troepen die in Noord-Afrika waren gevangengenomen. Vrouwelijke militairen: In oktober 1944 werden enkele honderden vrouwelijke militairen van het Poolse Thuisleger (Armia Krajowa) die hadden meegevochten in de Opstand van Warschau vanuit Stalag IV-B Mühlberg naar Altenburg overgebracht. De overgrote meerderheid van de gevangenen verbleef niet in het hoofdkamp zelf, maar werd ingezet in honderden Arbeitskommandos (werkkampen) in de regio. Zij moesten dwangarbeid verrichten in de lokale landbouw en oorlogsindustrie, waaronder de fabrieken van het HASAG-concern. Het kamp en de bijbehorende subkampen werden in midden april 1945 bevrijd door Amerikaanse troepen van de 76th Infantry Division.

Stalag VII-A

Duitsland

Stalag VII-A (voluit Kriegsgefangenen-Mannschafts-Stammlager VII-A) net ten noorden van Moosburg an der Isar in Beieren was het grootste krijgsgevangenenkamp van nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Gedurende de oorlog stroomden er meer dan 150.000 geallieerde militairen uit meer dan 70 verschillende landen doorheen. Het kamp werd geopend in september 1939 en was oorspronkelijk ontworpen voor 10.000 Poolse gevangenen. Door de opmars van de oorlog raakte het kamp extreem overbevolkt met Fransen, Sovjets, Britten en Amerikanen. Het diende zowel als permanent verblijfskamp als een belangrijk doorgangskamp. Gevangenen werden van hieruit vaak doorgestuurd naar regionale werkbataljons (Arbeitskommandos) in de landbouw en industrie in Zuid-Duitsland. De omstandigheden waren zwaar, met name voor de Sovjet-krijgsgevangenen. Zij werden vanwege nazi-ideologieën het slechtst behandeld. Van de circa 1.000 gevangenen die in het kamp overleden, waren er ruim 800 Sovjet-militair. Op 29 april 1945 werd Stalag VII-A na een kort gevecht met de SS bevrijd door de Amerikaanse 14e Pantserdivisie. Op dat moment bevonden zich tussen de 76.000 en 110.000 gevangenen in het hoofdkamp en de omliggende werkeenheden.

Stalag X-B

Duitsland

Stalag X-B (officieel Kriegsgefangenen-Mannschafts-Stammlager X B) was een groot Duits krijgsgevangenen- en opvangkamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag in de Duitse deelstaat Nedersaksen, nabij het dorp Sandbostel, tussen Bremen en Hamburg. Tussen 1939 en 1945 passeerden meer dan 313.000 gevangenen uit 55 landen deze locatie. Het kamp werd in augustus 1939 geopend. In de loop van de oorlog huisvestte het militairen uit onder andere Frankrijk, de Sovjet-Unie, Polen, België en Groot-Brittannië. De meeste gevangenen verbleven niet permanent in het hoofdkamp, maar werden ingezet in meer dan 1.100 Arbeitskommandos in de regio voor zware arbeid in de landbouw en de oorlogsindustrie. In april 1945, tijdens de ontruiming van concentratiekamp Neuengamme en zijn buitenkampen, misbruikte de SS Stalag X-B als opvangkamp. Ongeveer 9.500 uitgeputte concentratiekampgevangenen kwamen hier terecht. De behandeling van de gevangenen verschilde sterk per nationaliteit: Slechte behandeling: Hoewel de Wehrmacht zich bij West-Europese gevangenen oppervlakkig aan de Conventie van Genève hield, kregen Sovjet-soldaten geen enkele bescherming. Tienduizenden gevangenen stierven door systematische uithongering, uitputting, brute moord en ziektes zoals tyfus. De schattingen van het totale dodental variëren van 8.000 tot wel 50.000 slachtoffers. Onder de circa 519 geregistreerde Nederlandse gevangenen bevond zich de Surinaamse verzetsstrijder en vakbondsleider Anton de Kom, die hier op 24 april 1945 vlak voor de bevrijding aan tuberculose overleed. Op 29 april 1945 werd het kamp bevrijd door Britse troepen. Vanwege de apocalyptische omstandigheden en hopen lijken noemden de Britten Sandbostel ook wel een miniatuur-Belsen.

Stalag Luft VIII B

Polen

Stalag Luft VIII B was een specifiek deel van het Duitse krijgsgevangenenkamp Stalag VIII B (later omgedoopt tot Stalag 344), dat tijdens de Tweede Wereldoorlog was ingericht voor geallieerd luchtmachtpersoneel. Het kamp lag nabij het dorp Lamsdorf (het huidige Łambinowice) in de historische regio Silezië, destijds Duitsland en nu Polen. Vanwege de enorme overbevolking in het bekende vliegenierskamp Stalag Luft III in Sagan werden in 1943 ongeveer 1.000 geallieerde luchtmachtmannen (voornamelijk onderofficieren) overgebracht naar Lamsdorf. Er werd een apart gedeelte met prikkeldraad afgemaakt, wat officieel Stalag Luft VIII B werd genoemd. Onder andere de legendarische Britse gevechtspiloot Douglas Bader (bekend om zijn prothesen en talloze ontsnappingspogingen) zat hier korte tijd vast voordat hij naar het streng beveiligde Slot Colditz werd gestuurd. Hoewel de winterse omstandigheden en het voedselgebrek erg zwaar waren, probeerden gevangenen de moed erin te houden. Toen het Sovjet-leger (het Rode Leger) in januari 1945 Silezië naderde, besloten de Duitsers het kamp in allerijl te ontruimen. Op 22 januari 1945 moesten alle krijgsgevangenen die fysiek in staat waren om te lopen vertrekken. Dit leidde tot de beruchte en uitputtende dodenmarsen in de bittere winterkou richting het westen (onder andere naar Duitsland en Beieren). Alleen de zieken en invaliden bleven achter in het kamphospitaal. Het kamp werd uiteindelijk op 7 maart 1945 bevrijd.

Stalag Luft XI B

Duitsland

Stalag Luft XI B de correcte benaming is Stalag XI-B. Dit was een van de grootste Duitse krijgsgevangenkampen (Stammlager) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel het een regulier legerkamp (Wehrmacht) was en geen specifiek Stalag Luft (luchtmachtkamp), werden er tegen het einde van de oorlog wel duizenden geallieerde luchtmachtmannen (Kriegies) naartoe gebracht via de beruchte evacuatiemarsen. Gelegen net ten oosten van de stad Fallingbostel in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Gedurende de oorlog stonden er op het hoogtepunt circa 95.000 gevangenen geregistreerd. De meesten hiervan werkten in externe werkkampen (Arbeitskommandos) in de regio. Het kamp was verdeeld in verschillende zones en huisvestte militairen uit diverse landen: Polen, Fransen en Belgen: De eerste grote groepen die vanaf september 1939 werden opgesloten. Sovjet-soldaten: Gehuisvest in het vreselijk slechte subkamp Stalag XI-D. Ruim 30.000 Sovjet-gevangenen kwamen hier om door uithongering en ziekte. Britten en Amerikanen: Grote groepen militairen, waaronder Britse parachutisten gevangengenomen tijdens de Slag om Arnhem (onder leiding van de bekende RSM John Lord). De verwarring met de naam Stalag Luft komt door de chaos in de winter van 1945. Toen de Sovjet-legers in het oosten oprukten, ontruimden de Duitsers de echte luchtmachtkampen (zoals Stalag Luft IV uit Polen). De gevangenispopulatie moest te voet honderden kilometers westwaarts marcheren tijdens de zogenaamde Death Marches. Duizenden overlevende vliegeniers van de RAF en USAAF kwamen zo in maart 1945 uitgeput aan in Stalag XI-B.Bevrijding Het kamp werd op 16 april 1945 bevrijd door de Britse 7e Pantserdivisie (beter bekend als de Desert Rats).

Stalag X-B

Duitsland

Stalag X-B (ook bekend als Kamp Sandbostel) was een groot Duits krijgsgevangenenkamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag in de buurt van het dorp Sandbostel in de deelstaat Nedersaksen (Noordwest-Duitsland). Tussen 1939 en 1945 passeerden meer dan 313.000 gevangenen uit 55 landen deze locatie. Het kamp werd in augustus 1939 door de Wehrmacht opgericht. Gevangenen kwamen onder andere uit Frankrijk, de Sovjet-Unie, Polen, België en Joegoslavië. Met name de Sovjet-soldaten werden door de nazi's buiten het oorlogsrecht geplaatst. Zij stierven massaal aan uiterste uitputting, honger en ziektes. In april 1945, vlak voor het einde van de oorlog, veranderde een deel van het kamp in een opvangkamp voor evacuaties uit concentratiekamp Neuengamme. Ongeveer 9.500 uitgeputte politieke gevangenen kwamen hier terecht. Onder hen was de bekende Surinaams-Nederlandse verzetsstrijder Anton de Kom, die hier in april 1945 overleed. Het Britse leger bevrijdde het kamp op 29 april 1945. De Britten troffen een humanitaire ramp aan die deed denken aan Bergen-Belsen, vol met tyfusepidemieën en massale sterfte. In de chaos en de weken direct na de bevrijding stierven alsnog duizenden mensen. Schattingen van het totale aantal doden in het kamp variëren van 8.000 tot wel 50.000 slachtoffers.

Stanley

Hong Kong

Het Stanley Internment Camp (vaak aangeduid als het Stanley-kamp) was een Japans interneringskamp in Hongkong tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp bestond van januari 1942 tot augustus 1945. Het kamp was gevestigd op het schiereiland Stanley in het zuiden van Hongkong Island. Het maakte gebruik van de gebouwen van het Stanley St. Stephen's College en de omliggende cipierswoningen van de Stanley-gevangenis. Er werden voornamelijk geallieerde burgers vastgehouden, waaronder Britse, Amerikaanse, Nederlandse en Canadese mannen, vrouwen en kinderen. Op het hoogtepunt zaten er ongeveer 2.800 burgers opgesloten. Hoewel het geen vernietigingskamp was, waren de omstandigheden zwaar. Gevangenen kampten met ernstige voedseltekorten, slechte hygiëne en tropische ziektes zoals beriberi en cholera. Er was nauwelijks medische zorg. Gedurende de bezetting kwamen meer dan 120 burgers in het kamp om het leven door ziekte en ondervoeding. Daarnaast executeerden de Japanse bezetters enkele tientallen gevangenen die verdacht werden van spionage of het bezit van illegale radio's.Veel slachtoffers van het kamp liggen begraven op de nabijgelegen Militaire Begraafplaats van Stanley.

Stara Kuznia = Stara Kuznica

Polen

Concentratiekamp Stara Kuźnia en Stara Kuźnica Het kamp stond tijdens de Tweede Wereldoorlog bekend als KZ Althammer. Het was een subkamp (Außenlager) van het beruchte concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz III (Monowitz). Het kamp werd in september 1944 door de SS opgericht in het Poolse dorp Stara Kuźnia (tegenwoordig een stadsdeel van Ruda Śląska, nabij Katowice). De gevangenen (voornamelijk Joodse mannen uit het getto van Łódź, Hongarije, Frankrijk en Griekenland) werden ingezet als dwangarbeiders voor de bouw van een thermische elektriciteitscentrale.

Stara Wies

Polen

Altdorf (ook bekend als Stara Wieś) was een klein Joods dwangarbeiderskamp en een officiële buitenpost (Außenlager) van concentratiekamp Auschwitz. Het kamp was gevestigd in het dorp Stara Wieś (vlakbij Pszczyna in Polen). Oktober 1942 tot het voorjaar van 1943. Het kampement huisvestte gemiddeld zo'n 10 tot 20 Joodse gevangenen. Gevangenen werden ingezet voor zware bosbouw en houtkap in opdracht van de plaatselijke bosbeheerdienst (Oberforstamt Pless). Het kamp bevond zich in de kelder van een huis in het dorp.

Stargard

Polen

Stargard (vandaag de dag Stargard in Polen) het nazi-buitenkamp (Außenlager) Stargard, dat organisatorisch onder het vrouwenconcentratiekamp Ravensbrück viel. Daarnaast stond de locatie in de Tweede Wereldoorlog zeer bekend om het grote krijgsgevangenkamp Stalag II-D.

1. Buitenkamp Stargard (Concentratiekamp) Opgericht medio 1943 met gevangenen uit zowel het vrouwenkamp Ravensbrück als het mannenkamp Flossenbürg. Het leveren van goedkope dwangarbeiders voor de nazi-wapenindustrie, specifiek voor de fabriek Gerätewerk Pommern GmbH in Stargard. Het kamp ook wel bekend als Aussenkommando Klützow. Het werd gebouwd nabij een militair vliegveld waarbij barakken werden afgescheiden met houten schuttingen en prikkeldraad. Begin 1945 werden de overgebleven gevangenen wegens het oprukkende Rode Leger geëvacueerd en teruggebracht naar het hoofdkamp Ravensbrück.

2. Stalag II-D (Krijgsgevangenkamp) een van de grotere Duitse krijgsgevangenkampen (Stammlager). Operationeel van oktober 1939 tot april 1945. Het begon als doorgangskamp (Durchgangslager) voor Poolse militairen. Later stroomden er honderdduizenden militairen in van diverse nationaliteiten, waaronder Fransen, Sovjets, Amerikanen en Nederlanders. Na de capitulatie van Nederland in mei 1940 werden grote groepen Nederlandse militairen in veewagons naar Stalag II-D in Stargard getransporteerd. Zij werden van daaruit vaak tewerkgesteld in zogeheten Arbeitskommandos in de regio voor bosbouw of defensiewerken.

Stari Trg

Kosovo/Slovenie

Stari Trg (wat letterlijk Oude Markt of Oude Plein betekent in Slavische talen) verwijst naar twee locaties uit de Tweede

1. Het nazi-dwangarbeiderskamp bij de Trepča-mijnen (Stari Trg, Kosovo) een nazi-kamp is de Stari Trg-loodmijn, onderdeel van het enorme Trepča-mijncomplex nabij Mitrovica in het bezette Kosovo. Tijdens de Duitse bezetting van Joegoslavië was deze mijn van strategisch topniveau voor de nazi-oorlogsindustrie. Stari Trg leverde maar liefst 40 procent van het lood dat de nazi's gebruikten voor onder andere munitie en batterijen voor U-boten.Het kamp: Om deze productie te maximaliseren, hielden de Duitsers ter plekke een speciaal dwangarbeiderskamp (Arbeitslager) operationeel.De omstandigheden: Servische, Montenegrijnse en lokale Albanese gevangenen werden onder gewapend Duits toezicht gedwongen tot levensgevaarlijke slavenarbeid in de mijnen. Weigering of sabotage betekende directe executie of deportatie naar vernietigingskampen.

2. Stari Trg pri Ložu, Slovenië) in het huidige Slovenië. Dit gebied werd tijdens de Tweede Wereldoorlog niet door de Duitsers, maar door het fascistische Italiaanse leger bezet. Hoewel hier geen permanent concentratiekamp stond, voerden de Italianen in de zomer van 1942 (onder leiding van generaal Mario Roatta) een brute tactiek van de verschroeide aarde uit om Sloveense partizanen te bestrijden. Dorpen rondom Stari Trg werden omsingeld, platgebrand en willekeurige burgers werden standrechtelijk geëxecuteerd als represaille. Veel inwoners uit deze regio werden door de Italianen gedeporteerd naar het beruchte Italiaanse concentratiekamp Kamp Rab op het gelijknamige Kroatische eiland.

Starnberg

Duitsland

Starnberg en de omliggende regio (Landkreis Starnberg) waren tijdens de Tweede Wereldoorlog op verschillende manieren direct verbonden met het concentratiekamp Dachau:

1. Het Außenkommando Starnberg Starnberg had vanaf 22 januari 1945 een officieel, klein buitenkamp (Außenkommando) van Dachau. Ingezette gevangenen moesten niet-geexplodeerde geallieerde bommen opsporen en ontmantelen. Dit was een zeer klein commando van aanvankelijk zes geregistreerde gevangenen.

2. Außenlager Feldafing (Regio Starnberg) In de directe nabijheid, in de gemeente Feldafing (behorend tot het district Starnberg), lag een veel groter buitenkamp. Gevangenen moesten hier vanaf april 1942 dwangarbeid verrichten bij de bouw van de elitaire nazi-school Reichsschule der NSDAP. Dit kamp werd begin 1945 ontruimd, waarna de overlevenden werden teruggestuurd naar het hoofdkamp Dachau.

3. De Dodemarsen (Todesmärsche) Eind april 1945, vlak voor de bevrijding door de Amerikanen, ontruimde de SS de kampen rondom München. Duizenden uitgeputte gevangenen uit Dachau en de Kaufering-buitenkampen werden op dodemarsen richting het zuiden gedreven. De routes liepen rechtstreeks door de stad Starnberg en omliggende dorpen zoals Percha en Leutstetten. Velen stierven onderweg door uitputting of werden door de SS doodgeschoten. Er staan vandaag de dag bronzen herdenkingsmonumenten langs deze routes (ontworpen door Hubertus von Pilgrim).

Starogard

Polen

Concentratiekamp Starogard (historisch bekend als Preussisch Stargard, tegenwoordig Starogard Gdański in Polen) was een subkamp (Aussenarbeitslager) van het nazi-concentratiekamp Stutthof. Het kamp opereerde in ieder geval tussen maart 1942 en oktober 1942. De gevangenen werden ingezet als gedwongen arbeiders onder toezicht van de SS. Het kamp stond onder leiding van de SS-Totenkopfverbände van het hoofdkamp Stutthof. SS-Unterscharführer Gustav Eberle en Erich Jassen hielden toezicht op het werk. De gevangenen verbleven in houten barakken en moesten onder zware omstandigheden dwangarbeid verrichten. In de regio rond Starogard Gdański vonden direct na de Duitse inval in 1939 ook grootschalige nazi-wreedheden plaats buiten het kampsysteem om. In het nabijgelegen Szpęgawski-bos vermoordde de Einsatzgruppe duizenden Poolse intellectuelen, geestelijken en patiënten uit de psychiatrische inrichting van Starogard. Veel overlevenden van deze vroege zuiveringen werden later gedeporteerd naar Stutthof of haar subkampen.

Staßfurt

Het Hoofdkamp Stutthof lag ten oosten van Danzig (Gdańsk). Dit was het eerste nazi-concentratiekamp buiten de vooroorlogse Duitse grenzen (geopend op 2 september 1939). Het fungeerde later in de oorlog ook als vernietigingskamp met eigen gaskamers. Stutthof werd op 9 mei 1945 door het Rode Leger bevrijd en was daarmee het laatste actieve nazi-concentratiekamp dat werd ontzet.

Concentratiekamp Starachowice

Polen

Het concentratie- en dwangarbeiderskamp van Starachowice in Polen was tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdeel van de Hermann Göring Werke. Gevangenen werden er onder erbarmelijke omstandigheden ingezet bij de munitieproductie en in ijzerertsmijnen. Het kamp werd in twee fasen geëxploiteerd (Julag I en Julag II) en in juli 1944 definitief geliquideerd.1939 - 1941: Na de Duitse inval in september 1939 vorderde nazi-Duitsland de lokale wapenfabrieken. Joodse mannen uit de regio (17-60 jaar) werden gedwongen hier zware dwangarbeid te verrichten voor een hongerloontje. In februari 1941 werd er een open getto opgericht. Julag I (1942): Na de liquidatie van het getto in de zomer van 1942 richtte de SS het werkkamp op. Op het hoogtepunt zaten hier ongeveer 5.000 Joodse gevangenen opgesloten. Julag II (1943 - 1944): In de zomer van 1943 werden de gevangenen overgebracht naar een nieuw kampterrein, bekend als Julag II. Het kamp werd in juli 1944 ontruimd en de overgebleven gevangenen werden gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz-Birkenau.

Concentratiekamp Stari Grad

Kroatie/Servie

Stari Grad

1. Concentratiekamp Sajmište (Belgrado, Servië)n Het kamp lag aan de overkant van de rivier de Sava, pal tegenover de historische binnenstad van Belgrado, die officieel de gemeente Stari Grad (Oude Stad) heet. Geopend in december 1941 als Judenlager Semlin. Het werd door de nazi's gebruikt om tienduizenden Joden, Roma en Servische antifascisten op te sluiten en te vermoorden, onder andere met behulp van een mobiele gaskamer (een gaswagen).

Twee locaties

Polen

Concentratiekamp Sternberg/Neumark, vaak aangeduid als Zwangsarbeitslager für Juden Sternberg/Neumark, was een nazi-dwangarbeiderskamp gevestigd in de huidige Poolse stad Torzym (destijds Sternberg in der Neumark, Duitsland). Het functioneerde als een werkkamp specifiek voor Joodse gevangenen. Het kamp was gelegen in de regio Brandenburg/Neumark (het huidige Torzym, Polen). Het kamp was in gebruik van december 1940 tot minstens medio 1942. Het werd beheerd in samenwerking met bouwbedrijf Otto Konrad Hoch und Tiefbau Berlin. De gevangenen werden op brute wijze ingezet als dwangarbeiders voor de aanleg van de Reichsautobahn (de huidige snelweg A2 in Polen).

De gevangenen werden blootgesteld aan ondervoeding, uitputting en zware mishandelingen, typisch voor de Zwangsarbeitslager voor Joden in die periode.

Concentratiekamp Stettin-Bredow

Polen

Concentratiekamp Stettin-Bredow, ook bekend als Vulkanwerft, was een van de vroege wilde nazi-concentratiekampen in Stettin (tegenwoordig Szczecin, Polen). Het kamp was tussen oktober 1933 en maart 1934 in bedrijf en werd berucht om de extreme wreedheid van de SS-bewakers. Gelegen in de wijk Bredow op het terrein van de voormalige Vulkan-scheepswerf. Officieel diende het als politiedetentiecentrum voor beschermende hechtenis, maar het was in de praktijk een speciale ondervragings- en interneringslocatie voor de Gestapo en de SS. Gevangenen (voornamelijk politieke tegenstanders, communisten en Joden) werden opgesloten in de kelders van de scheepswerf. Ze werden zwaar mishandeld. Het kamp werd op 11 maart 1934 gesloten en de gevangenen werden overgebracht naar andere faciliteiten.

Concentratiekamp Stezyca

Polen

Concentratiekamp Stężyca verwijst naar een dwangarbeiderskamp (Arbeitslager) en een locatie waar tijdens de Tweede Wereldoorlog verschillende Joodse en Poolse dwangarbeiders werden ondergebracht en ingezet. Stężyca is een dorp en gemeente in het huidige district Ryki, in het woiwodschap Lublin in Polen (ongeveer 100 kilometer ten zuiden van Warszaw). Tijdens de Duitse bezetting van Polen fungeerde het kamp (rond 1943) voornamelijk als werkkamp. De gevangenen werden onder zware omstandigheden ingezet bij dwangarbeid, zoals landbouw- en infrastructuurprojecten. Het kamp bestond voornamelijk uit Joodse inwoners uit de omliggende getto's en regio's, evenals enkele lokale Polen die als dwangarbeider werden ingezet. dat er in en rondom het kamp en het dorp executies hebben plaatsgevonden en Joodse inwoners zijn gedeporteerd naar vernietigingskampen tijdens de zogenaamde Aktion Reinhardt.

Concentratiekamp Stixenstein (Sieding)

Oostenrijk

Het concentratiekamp in Stixenstein (vlakbij Sieding en Ternitz in Neder-Oostenrijk) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een buiten- of dwangarbeiderskamp dat functioneerde als dependance van het beruchte concentratiekamp Mauthausen. Gelegen in de regio Neunkirchen, aan de voet van de Alpen. Gevangenen werden ondergebracht in het gebied rond de historische Burg Stixenstein en het kamp Bodenwiese (Vöstenhof). Vanaf de zomer van 1944 fungeerde het kamp als dwangarbeiderskamp specifiek voor Hongaarse Joden, waaronder mannen, vrouwen en kinderen. De gevangenen werden zwaar ingezet voor instandstellings- en bosbouwwerkzaamheden. De omstandigheden waren er mensonterend. Het kamp werd in de nazomer van 1944 ingericht, nadat gevangenen uit het nabijgelegen kamp Bodenwiese hierheen werden verplaatst.

Stocken

Duitsland

Kamp Hannover-Stöcken was een buitenkamp van concentratiekamp Neuengamme. Het bestond van juli 1943 tot april 1945 in Duitsland. Gevangenen werden er zwaar uitgebuit in de wapenindustrie en bij de productie van accu's, wat leidde tot honderden doden door honger, uitputting en executies. Het kamp was gevestigd in Stöcken, een stadsdeel van Hannover. Er zijn meer dan 400 doden geregistreerd in het kamp. Veel zieke en uitgeputte gevangenen werden teruggestuurd naar het hoofdkamp Neuengamme om te worden vermoord, of stierven tijdens de dodenmarsen aan het einde van de oorlog. Er waren feitelijk twee subkampen in Stöcken: één bij de Accumulatoren-Werke en één bij de Continental bandenfabriek. Laatstgenoemde ontving in september 1944 een transport van 1.000 Joodse gevangenen uit het getto van Łódź.

Concentratiekamp Stockerau

Oostenrijk

Stockerau in of nabij deze Oostenrijkse stad waren diverse dwangarbeiderskampen gevestigd. Deze kampen huisvestten honderden gevangenen, waaronder Hongaarse Joden, die werden ingezet voor zware arbeid in lokale industrieën, zoals bij machinefabriek Held. Vanaf 1944 werden er grote groepen Joodse mannen en vrouwen uit Hongarije in Stockerau tewerkgesteld. Zij werden ondergebracht in dwangarbeiderskampen. Veel oorspronkelijke Joodse inwoners van Stockerau zijn in 1941 en 1943 weggevoerd naar vernietigingskampen in onder andere Auschwitz en Opole, waar zij tijdens de Holocaust zijn vermoord.

Stoboi = Stoboy

Concentratiekamp Straatsburg (Westpreußen) was een nazi-buitenkamp dat vanaf 30 november 1944 operationeel was in de Poolse stad Brodnica (destijds door de Duitse bezetter omgedoopt tot Strasburg in Westpreußen). Het kamp stond onder de administratieve leiding van het hoofdkamp Stutthof. Gelegen in Brodnica (Woiwodschap Koejavië-Pommeren, Polen), destijds onderdeel van de nazi-regio Reichsgau Danzig-Westpreußen. Administratief viel het direct onder het Concentratiekamp Stutthof. Het fungeerde als een dwangarbeidskamp (buitenkamp of Außenlager). Daarnaast opereerde de nazi-bezetter in deze regio in de vroege oorlogsjaren ook een strafkamp onder leiding van de Einsatzgruppen en een lokaal interneringskamp van de beruchte Selbstschutz. De gevangenen bestonden voornamelijk uit joodse vrouwen en Poolse burgers die onder erbarmelijke omstandigheden zware fysieke dwangarbeid moesten verrichten.

Concentratiekamp Straschin-Prangschin

Duitsland

De stad was het centrum van verschillende nazi-concentratiekampen (Außenlager), deportatieplaatsen. Deze subkampen vielen organisatorisch onder de hoofdconcentratiekampen Natzweiler-Struthof (in de Elzas) of Flossenbürg.

1. KZ-Außenlager Echterdingen-Bernhausen (Luchthaven Stuttgart) Direct op het terrein van de huidige Luchthaven Stuttgart. Operationeel van november 1944 tot januari 1945. Er werden 600 Joodse dwangarbeiders vastgehouden (velen overgebracht vanuit Auschwitz en Stutthof) om bombardementsschade aan de landingsbanen te herstellen. Ten minste 119 gevangenen stierven binnen twee maanden door uitputting en een vlektyfusepidemie.

2. Belangrijke subkampen in de regio Stuttgart Rondom de stad lagen grotere buitenkampen waar gevangenen onder gruwelijke omstandigheden in de wapen- en vliegtuigindustrie moesten werken: KZ- Leonberg: Gelegen net ten westen van Stuttgart. Gevangenen moesten in de oude Engelberg-autotunnel werken aan de productie van Messerschmitt-gevechtsvliegtuigen. KZ- Vaihingen Dit kamp fungeerde eerst als dwangarbeidskamp voor een ondergrondse fabriek en werd later in de oorlog een hospitaalkamp (Sanitätslager) waar ernstig zieke gevangenen uit de hele regio naartoe werden gebracht om te sterven.

Concentratiekamp Stutthof

Polen

Concentratiekamp Stutthof was het eerste nazi-concentratiekamp dat buiten het vooroorlogse Duitsland werd opgericht en het allerlaatste kamp dat door de geallieerden werd bevrijd. Het kamp lag 34 kilometer buiten Danzig (het huidige Gdańsk in Polen), nabij het dorp Sztutowo. In totaal hebben hier meer dan 110.000 mensen gevangen gezeten, van wie er naar schatting 63.000 tot 65.000 zijn omgekomen. Sztutowo, Polen (destijds de Vrije Stad Danzig). Van 2 september 1939 tot 9 mei 1945. Eerste kamp buiten Duitsland: Geopend daags na de Duitse inval in Polen. Laatste bevrijde kamp: Bevrijd door het Sovjet-leger, één dag na het officiële einde van de oorlog. Opgericht om hoofdzakelijk dissidente Polen en de intelligentsia te elimineren. Groeide uit tot een officieel Konzentrationslager en werd onderdeel van de planmatige Holocaust. Gevangenen uit 28 landen, waaronder Joden, verzetsstrijders en krijgsgevangenen. Vlak voor de bevrijding stuurde de SS de resterende gevangenen op dodelijke evacuatiewandelingen.

Concentratiekamp Sucha

Polen

Sucha Beskidzka in Zuid-Polen, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een getto was gevestigd. Vanuit dit getto zijn de Joodse inwoners in 1942 gedeporteerd naar het nabijgelegen vernietigingskamp Auschwitz. In de regio rond Sucha werden Joodse families in getto's geplaatst alvorens ze werden afgevoerd. Veel inwoners uit Sucha zijn direct na aankomst in Auschwitz-Birkenau in de gaskamers vermoord of bezweken in het kamp.

Concentratiekamp Suchowola

Polen

Poolse stad Suchowola (gelegen in het woiwodschap Podlachië) speelde een tragische rol tijdens de Holocaust door de oprichting van het Ghetto van Suchowola en de daaropvolgende deportaties naar het nabijgelegen doorgangskamp Kiełbasin. Na de Duitse inval in juni 1941 werd in de herfst van dat jaar het Ghetto van Suchowola opgericht. De nazi's dwongen niet alleen de lokale Joodse bevolking (die destijds bijna de helft van de stad besloeg) het ghetto in, maar brachten er ook Joden uit omliggende dorpen zoals Janów, Korycin en Dąbrowa Białostocka onder. In totaal leefden er ruim 5.000 mensen. De Joodse bewoners moesten onder dwang een omheining bouwen. Ze leefden in extreme overbevolking, leden honger en moesten zware dwangarbeid verrichten. In de herfst van 1942 (oktober/november) hieven de nazi's het ghetto op. De Joden moesten te voet of per kar tientallen kilometers afleggen naar het doorgangskamp Kiełbasin (nabij Grodno, het huidige Wit-Rusland). Dit transitkamp ook wel aangeduid als het Kolbasin kamp. Vanuit dit doorgangskamp werd het overgrote deel van de Joden uit Suchowola gedeporteerd naar de vernietigingskampen Treblinka en Auschwitz, waar zij direct na aankomst zijn vermoord.

Sudelfeld

Duitsland

Concentratiekamp Sudelfeld (ook bekend als KZ-Außenlager SS-Berghaus Sudelfeld) was een satellietkamp van Concentratiekamp Dachau. Het kamp bestond tussen 1940 en 1945 in Beieren (Duitsland), en was opgedeeld in twee specifieke locaties rondom de bergpas Sudelfeld (vlakbij Bayrischzell).

1. Het SS-Berghaus Vanaf 1938 werd hier in opdracht van de SS gebouwd aan een luxe vakantieoord voor SS'ers. Gevangenen uit Dachau werden gedwongen de zware bouwwerkzaamheden uit te voeren. Tot 1940 werden zij dagelijks met bussen heen en weer vervoerd, waarna er een permanent buitenkamp werd opgezet. Het hoofdgebouw van dit complex functioneert tegenwoordig als jeugdherberg en wordt gemarkeerd door een gedenkplaat.

2. Het Luftwaffe-kamp Van augustus 1943 tot januari 1944 bestond er tevens een tweede buitenkamp op Sudelfeld. Hier werden specifiek elektromagnetisme-specialisten geïnterneerd. Deze gevangenen werden onder zware dwang ingezet voor geheime hoogfrequent-onderzoeksprojecten van de Luftwaffe.

Südspitze = Sydspissen

Noorwegen

Concentratiekamp Südspitze Duitse benaming is inderdaad hetzelfde als Sydspissen. Het lag op de zuidpunt (Sydspissen) van het eiland Tromsøya in Noord-Noorwegen. Opgezet door de Duitse bezettingsautoriteiten in juni 1941. Het diende als politiek gevangenenkamp (Polizeihäftlingslager Südspitze) voor Noorse verzetsstrijders, intellectuelen, Joodse mannen en later als dwangarbeiderskamp voor Sovjetgevangenen. De omstandigheden waren er berucht zwaar. Vanwege overbevolking en wreedheden werden gevangenen al snel overgeplaatst naar het nabijgelegen kamp Tromsdalen.

Concentratiekamp Suha Balca

Oekraine

Suha Balca (of Sukha Balka) was een Roemeens dwangarbeiders- en concentratiekamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag in de regio Transnistrië, een gebied in het zuidwesten van het huidige Oekraïne dat destijds door Roemenië werd bezet en bestuurd onder de militaire dictatuur van Ion Antonescu. Eind oktober en begin november 1941 vormden de Roemeense autoriteiten een vervallen Sovjet-staatsboerderij (sovkhoz) om tot een overheidsonderneming genaamd Ferma de Stat Suha Balca. Het kamp werd gebruikt voor de opsluiting en uitbuiting van Joden en Roma. Er werden zowel Joden vastgehouden die uit Roemenië waren gedeporteerd, als lokale Oekraïense Joden. Daarnaast werden er meer dan 1.600 Roma naartoe gedeporteerd. Gevangenen leefden onder erbarmelijke omstandigheden in grote agrarische gebouwen waar voorheen vee en graan werden opgeslagen. Het kamp werd bewaakt door Roemeense gendarmerie. De gevangenen moesten zwaar agrarisch werk verrichten op de velden, stallen schoonmaken en de boerderij renoveren. In 1943 werden er ook winstgevende ambachtelijke werkplaatsen ingericht (zoals voor kleermakers, elektriciens en kappers) waar Joodse specialisten moesten werken. Het kamp was tevens een oord van massale wreedheden: Op 23 september 1942 werden 413 Joodse gevangenen uit Suha Balca naar het nabijgelegen Rastadt gemarcheerd. Daar werden zij door de Selbstschutz (een lokale politie-eenheid van etnische Duitsers) vermoord, waarna hun lichamen werden verbrand.Volgens schattingen zijn er in de regio rondom Rastadt en Suha Balca in totaal zo'n 20,000 Joden vermoord en in massagraven begraven of verbrand.

Concentratiekamp Suha Verba

Oekraine

Suha Verba was een concentratie- en werkkamp in het district Mostovoi (Transnistrië), onderdeel van het door nazi-Duitsland en Roemenië bezette gebied tijdens de Holocaust. Het kamp, gelegen nabij de gelijknamige collectieve boerderij, diende als executieplaats waar in juni 1942 naar schatting 1.200 Joden werden vermoord. Mostovoi-district, Transnistrië. Het betrof voornamelijk gedeporteerde Joden, van wie velen uit Odessa afkomstig waren. Gevangenen werden gedwongen hun eigen graf te delven, waarna ze door lokale etnische Duitsers (Volksduitsers) werden doodgeschoten.

Suhl

Duitsland

Het concentratiekamp in Suhl was een relatief klein buitenkamp van het concentratiekamp Buchenwald. Het functioneerde slechts zeer kort, van 15 juli tot 2 oktober 1943. Het kamp werd gevestigd bij de Wilhelm-Gustloff-Werke in Suhl (Thüringen, Duitsland). De gevangenen werden door de SS ingezet voor de bouw van barakken die moesten dienen als huisvesting voor dwangarbeiders. Er zaten doorgaans tussen de 80 en 100 gevangenen in het kamp, voornamelijk politieke gevangenen uit onder andere Rusland en Polen. Het regime was zwaar. Minstens één gevangene werd na een vluchtpoging door een bewaker doodgeslagen. Begin oktober 1943 werd het kamp in Suhl alweer opgeheven. De gevangenen werden teruggestuurd naar het hoofdkamp Buchenwald en overgebracht naar de ondergrondse fabrieken van Mittelbau-Dora.

Concentratiekamp Sulejów

Concentratiekamp Swierze

Polen

Concentratiekamp Swierze (Świerże) verwijst naar een Joods getto en tijdelijk doorgangskamp dat in de lente van 1940 door de nazi's werd opgezet in het dorp Świerże (nabij Chełm in de regio Lublin, Polen). In het voorjaar van 1940 dwongen de nazi-Duitsers de Joodse bevolking van Świerże en omringende dorpen om in het getto te wonen. In december 1940 werden hier tevens zo'n 80 Joodse vluchtelingen uit Krakau naartoe gestuurd. In de periode 1941-1942 verbleven er tussen de 450 en 800 Joden in het getto, inclusief vluchtelingen uit andere omliggende regio's. Het getto van Świerże fungeerde uiteindelijk als een doorgangskamp voor vernietiging. In september 1942 werden de gevangenen gedeporteerd naar het vernietigingskamp Sobibór, alwaar de meesten werden vermoord.

Concentratiekamp Sychevka

Rusland

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Sychevka (ook wel Sytschewka genoemd, in de oblast Smolensk, Rusland) de locatie van een Duitse militaire doorgangslager (Dulag 182) en een getto voor de Joodse bevolking. Het fungeerde niet als officieel concentratiekamp, maar als wreed interneringskamp voor krijgsgevangenen en dwangarbeiders.

Dulag 182: De Duitse Wehrmacht richtte hier een doorgangslager in voor gevangengenomen Sovjetsoldaten en burgers. De omstandigheden waren er mensonterend, met massale sterfte door honger, ziekte en zware dwangarbeid.

Getto: Na de Duitse bezetting in oktober 1941 werden de overgebleven Joodse inwoners van Sychevka geregistreerd en geïsoleerd in een getto. Ze werden ingezet als dwangarbeiders.

In de regio vonden diverse massa-executies plaats. Onder andere in januari 1942 werden Joodse inwoners door Duitse eenheden (zoals de Sonderkommando 7a) buiten het dorp Piskovo gefusilleerd. Tijdens de bloedige Slagen om Rzjev en Sychevka (waaronder Operatie Mars in 1942) was het gebied een van de zwaarst bevochten frontlinies van het Oostfront.

Concentratiekamp Szydlow

Polen

Szydłów een stad in Zuidoost-Polen waar een getto was gevestigd. De Joodse inwoners werden in oktober 1942 gedeporteerd naar vernietigingskampen. Tijdens de Duitse bezetting van Polen vonden in Szydłów de volgende tragische gebeurtenissen plaats: In oktober 1942 werden de ongeveer 680 Joodse inwoners van Szydłów door de nazi's overgebracht naar het getto van Chmielnik. Degenen die niet in staat waren om te lopen, werden direct gefusilleerd. Vanuit Chmielnik werden de Joden uit Szydłów op transport gezet naar het vernietigingskamp Treblinka, waar ze in de gaskamers werden vermoord. Er zijn ook executies in Szydłów zelf uitgevoerd.

Concentratiekamp Szydłowiec

Polen

In de Poolse stad Szydłowiec was de locatie van een groot Joods getto en een wreed nazi-dwangarbeidskamp. Het overgrote deel van de Joodse bevolking uit deze regio is via de getto's van Szydłowiec gedeporteerd en vermoord in het vernietigingskamp Treblinka. De geschiedenis van de Jodenvervolging in Szydłowiec verloopt via een aantal duidelijke fasen: Bezetting en eerste getto (1939 – september 1942) Bezetting: Het Duitse leger nam de stad op 9 september 1939 in. Direct daarna begonnen de anti-Joodse maatregelen en de inzet van Joden als dwangarbeiders. Het Eerste Getto: In de loop van 1940 en 1941 werd de Joodse bevolking (die destijds driekwart van de stad uitmaakte) geïsoleerd. Later werden hier ook Joden uit omliggende dorpen en steden naartoe gedreven, waardoor de populatie interim opliep tot meer dan 16.000 mensen. Eerste Liquidatie: Op 23 september 1942 omsingelden Duitse troepen en hulptroepen het getto. Ongeveer 10.000 tot 12.000 Joden werden te voet naar het nabijgelegen treinstation in Sadek gedreven en per veewagen gedeporteerd naar vernietigingskamp Treblinka. Velen werden tijdens de mars al doodgeschoten. Het Herstelde Getto en dwangarbeid (november 1942 – januari 1943) De Valstrik: In november 1942 richtten de nazi's een zogenaamd hersteld getto (Joodse woonwijk) in. Ze beloofden Joden die in de bossen ondergedoken zaten veiligheid en werk als ze zouden terugkeren. Ongeveer 5.000 Joden verzamelden zich in dit zwaar beschadigde, met prikkeldraad afgezette getto. Zij werden ingezet voor zware dwangarbeid in lokale werkplaatsen of geselecteerd voor nabijgelegen grotere munitiekampen (zoals het beruchte Hasag-kamp in Skarżysko-Kamienna). Op 8 januari 1943 werd ook dit tweede getto omsingeld. Op 13 januari 1943 voerden de SS en Oekraïense hulptroepen de resterende bewoners af. Na brute plunderingen en executies ter plaatse werden de laatste 5.000 Joden eveneens naar Treblinka gestuurd om te worden vergast. Hiermee hield de eeuwenoude Joodse gemeenschap van Szydłowiec op te bestaan.

Szymanów

Polen

Er heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog geen Duits concentratiekamp of dwangarbeiderskamp met de naam Szymanów bestaan. Wanneer de plaats Szymanów (gelegen nabij Warschau in Polen) in de context van de Holocaust wordt genoemd, gaat dit vrijwel altijd over de grootschalige redding van Joodse kinderen. Het klooster van Szymanów als schuilplaatsIn Szymanów bevindt zich een historisch klooster van de Zusters van de Onbevlekte Ontvangenis (Siostry Niepokalanki). Tijdens de Duitse bezetting speelde dit klooster een centrale, moedige rol in het verzet: Opvang van kinderen uit het getto: In samenwerking met de Poolse ondergrondse hulporganisatie voor Joden, Żegota (waaronder de bekende verzetsstrijdster Irena Sendler), werden Joodse kinderen clandestien uit het Getto van Warschau gesmokkeld. Valse identiteiten: De nonnen vingen deze kinderen en wezen op in hun kostschool. Ze gaven hen valse katholieke identiteiten om hen te beschermen tegen de nazi's. Alle nonnen in het klooster waren op de hoogte van de situatie. Het verbergen van Joden werd door de Duitse bezetter in Polen bestraft met de doodstraf voor de helper én diens hele familie of gemeenschap. Hulp aan volwassenen: Naast kinderen bood het klooster ook tijdelijk onderdak en voedsel aan volwassen Joodse vluchtelingen.

Concentratiekamp Tabakova Cheshma

Bulgarije

Tabakova Cheshma was een Joods concentratiekamp in Bulgarije, gelegen aan de rand van de stad Pleven. Het kamp functioneerde begin 1944 onder toezicht van het Commissariaat voor Joodse Zaken (KEV). Het kamp diende als strafkamp voor Joden die zich niet hielden aan de antisemitische wetgeving (zoals het negeren van avondklokken of het niet dragen van de Jodenster). Ook werden er mensen vastgehouden op verdenking van communistische sympathieën of zwarthandel. Na een brand in het kamp in het voorjaar van 1944 werden de gevangenen overgebracht naar het nabijgelegen kamp Kailŭka.

Tailfingen

Duitsland

Concentratiekamp Hailfingen-Tailfingen was een nazi-buitenkamp (Außenlager) van het elzassische concentratiekamp Natzweiler-Struthof. Het kamp bestond van november 1944 tot februari 1945 op de grens van de dorpen Hailfingen en Tailfingen in Baden-Württemberg, Duitsland. De SS bracht 601 Joodse mannen naar het kamp. Veel slachtoffers kwamen via het concentratiekamp Stutthof en Auschwitz. Dwangarbeiders sliepen op de grond in een houten vliegtuighangar. Gevangenen moesten een startbaan voor militaire nachtjagers bouwen. Zeker 75 mannen stierven direct door uitputting en mishandeling.

Taloenkamp

Indonesie

Onder de naam Taloenkamp (of kamp Taloen) zijn in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende Bersiap-periode in voormalig Nederlands-Indië twee verschillende interneringskampen bekend:

1. Taloenkamp in Garoet (Krijgsgevangenkamp) Garoet (ten zuidoosten van Bandoeng, West-Java). Een Japans krijgsgevangenkamp dat functioneerde van maart 1942 tot juli 1942. Gevangenen werden ondergebracht in de plaatselijke Normaalschool en de aangrenzende Hollands-Inlandse School (HIS). Dit kamp werd door de Japanse bezetter specifiek gebruikt om Australische krijgsgevangenen te detineren.

2. Kamp Taloen in Blitar (Republikeins Bersiap-kamp) Taloen (ongeveer 15 kilometer ten oosten van Blitar, Oost-Java). Een Republikeins interneringskamp tijdens de Bersiap-periode, geopend vanaf januari 1946. Een groot landhuis aan de rand van het dorp zonder meubilair en elektriciteit. Circa 136 tot 140 Indo-Europese vrouwen en kinderen die eerder in kamp Slemanan vastzaten. De leefomstandigheden waren slecht; men sliep op de grond en kreeg minimale rantsoenen.

Tallinn

Concentratiekamp Tallinn

Estland

In en en rondom de Estse hoofdstad Tallinn bestond tijdens de Duitse bezetting (1941–1944) een netwerk van subkampen, strafkampen en executieplaatsen onder nazi-regime. De belangrijkste locaties van nazi-terreur in en nabij Tallinn zijn onder te verdelen in drie categorieën:

1. De Centrale Gevangenis van Tallinn (Patarei) De Centrale Gevangenis van Tallinn (Tallinna Keskvangla, beter bekend als Patarei) werd direct na de Duitse inval in 1941 omgevormd tot een werkkamp en gevangenis (Arbeitserziehungslager) onder leiding van de Estse Veiligheidspolitie en de SD. Hier werden politieke gevangenen, verzetsstrijders en Joden opgesloten en verhoord. Duizenden gevangenen werden vanuit deze gevangenis per vrachtwagen naar executieplaatsen buiten de stad gebracht, zoals de anti-tankgracht van Valdeku. Na de oorlog werd het complex door de Sovjet-Unie (KGB) tot 2005 gebruikt als gevangenis.

2. Concentratiekamp Klooga (38 km buiten Tallinn) Klooga was het grootste en beruchtste nazi-concentratiekamp in de nabijheid van Tallinn. Het opende in september 1943 als een subkamp van het grotere Vaivara-kampencomplex in het oosten van Estland. Een dwangarbeidskamp waar zo'n 2.000 tot 3.000 gevangenen (grotendeels Joden uit de getto's van Vilnius en Kaunas) moesten werken in de hout- en betonindustrie. De massamoord: Op 19 september 1944, toen het Rode Leger snel naderde, executeerde de SS in één dag circa 2.000 resterende gevangenen. Hun lichamen werden op grote brandstapels gegooid om het bewijs te vernietigen.

3. Jägala en de executieplaats Kalevi-Liiva (30 km buiten Tallinn)Het werkkamp Jägala bestond slechts één jaar (augustus 1942 – augustus 1943) en werd gerund door Estse collaborateurs en de SD. Het diende als doorgangs- en selectiekamp voor transporten met Joden uit onder andere Theresienstadt, Berlijn en Frankfurt. Wie niet kon werken (vooral ouderen en kinderen), werd direct naar de nabijgelegen duinen van Kalevi-Liiva gebracht en in massagraf-kuilen gefusilleerd. Naar schatting zijn op deze specifieke plek tussen de 3.000 en 6.000 mensen vermoord.

Concentratiekamp Talzaza Menaba

Algerije

Talzaza Menaba (ook gespeld als Menabba) was een berucht dwangarbeiderskamp in Algerije, dat in 1941 werd opgezet door de autoriteiten van het Vichy-regime. Het deed dienst als een strafkamp (subkamp van Colomb-Béchar). Het kamp lag in de woestijn in het noordwesten van Algerije, ongeveer 35 kilometer ten noorden van Colomb-Béchar en vlakbij de Marokkaanse grens.De gevangenen werden gedwongen tot zware steengroevearbeid. Deze stenen werden gebruikt voor de aanleg van de Trans-Sahara spoorlijn (de Méditerranée au Niger spoorlijn). Het kamp bood officieel plaats aan ongeveer 100 dwangarbeiders. Het bestond voornamelijk uit buitenlandse arbeiders en politieke gevangenen. De omstandigheden in het woestijnkamp waren zeer zwaar, wat leidde tot ernstige uitputting en ziekten onder de gevangenen.

Concentratiekamp Tamanar

Marokko

Concentratiekamp Tamanar, gelegen in het zuidwesten van Marokko (tussen Agadir en Essaouira), was tijdens de Tweede Wereldoorlog een dwangarbeiders- en interneringskamp. Het werd vanaf juni 1940 bestuurd door het collaborerende Vichy-regime. Het kamp huisvestte voornamelijk buitenlandse arbeiders, politieke dissidenten, Joodse vrijwilligers van het Franse Vreemdelingenlegioen en Spaanse republikeinen. Het stond formeel bekend als Groupe des Travailleurs Étrangers (GTE) No. 7. Gevangenen verbleven in kleine barakken. Hoewel het geen nazi-vernietigingskamp was, werden de gevangenen blootgesteld aan zware dwangarbeid en erbarmelijke omstandigheden. Na de geallieerde landingen in Noord-Afrika (Operatie Torch in november 1942) werden de kampen onder controle van de geallieerden geplaatst en geleidelijk ontmanteld.

Tamuan

Thailand

Tamuan (Tamuang) was een Japans krijgsgevangenen- en hospitaalkamp in Thailand tijdens de Tweede Wereldoorlog. Gelegen aan de Birmaspoorweg, diende het als opvang- en verzamelplaats voor duizenden geallieerde krijgsgevangenen, waaronder veel Nederlanders, die dwangarbeid moesten verrichten. Ongeveer 39 kilometer ten noorden van Nong Pladuk en 11 kilometer ten zuiden van Kanchanaburi. Werd in april 1944 ingericht als het grote centrale hospitaalkamp voor zieke en ondervoede dwangarbeiders.

Tanahtinggi

Nieuw Guinea

Concentratiekamp Tanah Tinggi een Japans interneringskamp in Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast werd het hoger gelegen deel van het Nederlandse strafkamp Boven-Digoel (Nieuw-Guinea) ook wel Tanah Tinggi genoemd.

1. Tanahtinggi (Japans Burgerkamp, Java) Dit was een burgerkamp gevestigd in de voormalige jeugdgevangenis van Tanahtinggi (Tangerang), ongeveer 20 km ten westen van Batavia en 2 km van het centrum van Tangerang. Een interneringskamp voor vrouwen en kinderen uit geheel Java. Het kamp was in gebruik van september 1943 tot maart 1944. Gevangenen werden ondergebracht in cellen en zalen rondom binnenplaatsen, omheind door prikkeldraad.

2. Tanah Tinggi (Nederlands strafkamp, Boven-Digoel) Boven-Digoel was een Nederlands interneringskamp in Nieuw-Guinea voor Indonesische politieke gevangenen (communisten en nationalisten). Binnen deze locatie bestond een tweedeling: Tanah Merah: Het hoofdkamp aan de rivier (de rode aarde) waar de gevangenen leefden. Tanah Tinggi: Het hoger gelegen kamp (de hoge aarde) waar politieke gevangenen werden geplaatst die weigerden te werken. Het kamp werd gebruikt van 1927 tot 1947. Het kamp was bedoeld als geïsoleerde verbanningsoord. Omdat het niet op een klassiek strafkamp mocht lijken, werden er scholen, winkels en andere voorzieningen nagebootst.

Tannenwald

Duitsland

Concentratiekamp Tannenwald (officieel: KZ-Außenkommando Tannenwald) was een klein buitenkamp van het concentratiekamp Buchenwald. Het kamp was gevestigd in Kransberg (nabij Bad Homburg en Usingen in de Duitse deelstaat Hessen) en functioneerde van december 1944 tot eind maart 1945. De 10 tot 42 politieke gevangenen (voornamelijk Joden uit de Sovjet-Unie en Polen) werden gedwongen tot zware dwangarbeid. Ze moesten tunnels en een ondergrondse vluchtbunker bouwen die diende als verbindingsroute tussen het kasteel en het dorp. Kasteel Kransberg diende in die periode als hoofdkwartier voor de bouwinspectie van de Waffen-SS en was gelieerd aan het nabijgelegen Führerhauptquartier Adlerhorst. Het kamp werd eind maart 1945 ontruimd in de aanloop naar de geallieerde opmars, waarbij de gevangenen op transport werden gezet.

Tannhausen

Polen

Concentratiekamp Tannhausen (ook wel bekend als AL Tannhausen of Zentralrevier Tannhausen) was een subkamp van concentratiekamp Gross-Rosen, gevestigd in het huidige Jedlina-Zdrój (voorheen Tannhausen) in Polen. Het kamp was onderdeel van het geheime Projekt Riese en fungeerde tevens als het centrale ziekenboeg-kamp voor zieke en uitgeputte dwangarbeiders. Het kamp werd in april/mei 1944 opgezet in de leegstaande textielfabriek van Websky, Hartmann and Wiesen AG. De gevangenen werden door de Organisation Todt ingezet voor zware dwangarbeid. Dit bestond uit de bouw van een immens en geheim ondergronds tunnel- en bunkersysteem in het Uilengebergte (Projekt Riese) voor het Duitse opperbevel.Zentralrevier: Vanaf november 1944 kreeg Tannhausen een extra zware functie als Zentralrevier (centraal ziekenverblijf) voor het gehele Riese-complex. Honderden zieke, ondervoede en aan vlektyfus lijdende gevangenen uit omliggende kampen werden hierheen overgebracht. De dwangarbeiders waren voornamelijk Joodse mannen uit Hongarije, Griekenland, Polen en West-Europa. De omstandigheden in het kamp waren mensonterend. Hoewel het de functie van ziekenboeg had, waren medicijnen en voedsel er schaars en stierven velen aan de gevolgen van ziekte en extreme uitputting.

Tannroda

Duitsland

Tannroda was een buitenkamp van concentratiekamp Buchenwald in Thüringen, Duitsland. Het werd in 1942 opgezet om dwangarbeiders te leveren aan de papierfabriek Mitteldeutsche Papierwerke. Het kamp was gevestigd in Tannroda (regio Thüringen). De gevangenen werden ingezet als ongeschoolde arbeiders in de papierindustrie. Het viel onder het directe bewind van de SS als onderdeel van het uitgebreide Buchenwald-netwerk.

Tantoei

Molukken

Tantoei was een Japans kampement op het eiland Ambon (Molukken) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het functioneerde tussen 1942 en 1945 als krijgsgevangenenkamp en burgerkamp, waar gevangenen leden onder zware mishandeling, uithongering en dodelijke geallieerde bombardementen. Ten noorden van Ambon-stad, aan de kust. Het kampement was opgesplitst in een krijgsgevangenenkamp (voornamelijk Australische militairen) en een burgerkamp (Nederlandse vrouwen en kinderen). 3 februari 1942 tot 10 september 1945. Van de circa 1.250 gevangenen hebben ongeveer 400 het kamp niet overleefd. Tijdens geallieerde luchtaanvallen in februari 1943 werden munitiedepots getroffen. Hierbij vielen tientallen doden onder de krijgsgevangenen en burgers.

Tarashcha concentratiekamp

Oekraine

In Tarashcha (Oekraïne) deze stad was tijdens de Tweede Wereldoorlog het toneel van de Holocaust in Oekraïne. De nazi's richtten zich hier direct op de systematische uitroeiing van de Joodse bevolking, die destijds bijna de helft van de lokale inwoners uitmaakte. In plaats van transport naar een concentratiekamp, pasten de nazi's en hun collaborateurs in Tarashcha de Holocaust door kogels toe: Inzet van de Einsatzgruppen: In de zomer en herfst van 1941 bezetten Duitse legereenheden en het beruchte Einsatzkommando 5 (onderdeel van Einsatzgruppe C) de stad. Zij vorderden een lokale school om als hun hoofdkwartier te dienen. Vrijwel de gehele Joodse gemeenschap van Tarashcha werd ter plekke vermoord. Gevangenen werden kortstondig vastgehouden in de lokale gevangenis of verzameld op centrale punten, om vervolgens in de directe omgeving te worden geëxecuteerd. Belangrijke locaties van deze massamoorden zijn de binnenplaats van de lokale gevangenis, het ravijn van Glubochek en de Joodse begraafplaats van Tarashcha.

Concentratiekamp Tarczyn

Polen

In Tarczyn (Polen) richtten de Duitse bezetters in deze plaats een Joods getto en dwangarbeidskampen in. Het Duitse leger bezette de stad in midden september 1939. Invoering dwangarbeid: Onmiddellijk na de inval dwong de bezetter de lokale Joodse bevolking tot zware fysieke dwangarbeid.

2. Het Getto van Tarczyn (1940–1941) Omstreeks het midden van 1940 en begin 1941 werd de Joodse bevolking uit Tarczyn en de omliggende dorpen uit de regio Grójec geconcentreerd in een getto binnen de stad. Het getto huisvestte ongeveer 1.600 Joden.

3. Liquidatie en deportatie naar de vernietigingskampen Deportatie naar Warschau: Op 28 februari 1941 liquideerden de Duitsers het getto van Tarczyn. De volledige Joodse populatie werd gedwongen verhuisd naar het Getto van Warschau. Eindbestemming Treblinka: Tussen juli en september 1942 werd het overgrote deel van de uit Tarczyn afkomstige Joden vanuit Warschau gedeporteerd naar het Vernietigingskamp Treblinka, waar zij vrijwel direct na aankomst in de gaskamers werden vermoord. Slechts een heel klein aantal Joodse inwoners uit Tarczyn heeft de Holocaust overleefd, voornamelijk door onder te duiken bij de lokale Poolse bevolking.

Concentratiekamp Târgu Jiu

Roemenie

Het concentratiekamp Târgu Jiu was een detentiecentrum in West-Roemenië dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door het fascistische regime van Ion Antonescu werd gebruikt. Het kamp diende vanaf 1940 als centrale opsluitplek voor politieke gevangenen, communisten (waaronder de latere dictator Nicolae Ceaușescu) en Joden. Het complex werd oorspronkelijk gebouwd als gevangenis tussen 1888 en 1895. In 1939 werd het eerst kortstondig gebruikt om Poolse vluchtelingen op te vangen. Vanaf de zomer van 1940 werd het omgevormd tot een interneringskamp onder direct toezicht van het Roemeense Ministerie van Binnenlandse Zaken. De autoriteiten sloten er leden van verboden politieke partijen, stakende mijnwerkers en communisten op. Joodse Roemenen werden erheen gestuurd om vervolgens dwangarbeid te verrichten in nabijgelegen steengroeven (zoals in Bumbești).

Doorgangskamp: Vanaf 1941 deed het kamp vooral dienst als doorgangskamp; gevangenen werden van hieruit gedeporteerd naar concentratiekampen en getto's in het wreed bezette Transnistrië.De omstandigheden in het kamp waren erbarmelijk. Zo kregen de gevangenen er extreem karige rantsoenen, zoals diervoer (erwten) en met stro aangelengd brood. Dit leidde structureel tot zware ondervoeding en aandoeningen zoals verlammingen aan de ledematen.

Concentratiekamp Târgul Vertujeni

Moldavie

Het concentratiekamp Tîrgul Vertiujeni (gelegen in het huidige Moldavië) werd in de zomer van 1941 door de Roemeense autoriteiten opgericht. Het fungeerde als een gruwelijk doorgangskamp voor duizenden Joden uit Bessarabië. Velen stierven er door honger en ziekte, of werden vanuit hier gedeporteerd naar vernietigingskampen in Transnistrië. Het kamp lag in Bessarabië, in de buurt van de rivier de Dnjestr. Tegenwoordig bevindt deze regio zich in Moldavië (Florești-district). Het kamp werd gecreëerd en bestuurd door het Roemeense leger tijdens het bewind van maarschalk Ion Antonescu, die als bondgenoot van nazi-Duitsland opereerde. Na de eerste moordgolven in omliggende provincies werden de overlevende Joden samengedreven in Vertiujeni. De omstandigheden in het kamp waren erbarmelijk, gekenmerkt door ernstig gebrek aan voedsel en medische zorg. Gevangenen werden in erbarmelijke omstandigheden vastgehouden voordat zij via deportatiemarsen (de dodenmarsen) werden overgebracht naar Transnistrië. Velen van hen overleefden deze tocht niet of vonden alsnog de dood in beruchte kampen aldaar, zoals Bogdanovka.

Concentratiekamp Tarnobrzeg

Polen

In de Poolse stad Tarnobrzeg bevond zich tijdens de Tweede Wereldoorlog een Duits dwangarbeiderskamp voor Joden (Zwangsarbeitslager). Het kamp speelde een centrale rol in de vervolging en uitbuiting van de lokale Joodse gemeenschap. Het dwangarbeiderskamp (1940–1942) Oprichting: Het kamp werd begin 1940 door de Duitse bezetter opgezet in de gebouwen van het voormalige rabbinaat en een nabijgelegen synagoge/gebedshuis aan de Szeroka-straat.: Het kamp huisvestte permanent tussen de 40 en enkele honderden Joodse dwangarbeiders. De gevangenen moesten onder erbarmelijke omstandigheden zware fysieke arbeid verrichten. Ze werden voornamelijk ingezet voor wegenbouw en infrastructuurprojecten voor het Duitse bedrijf Bermann Company. Het kamp werd in de nazomer of het najaar van 1942 geliquideerd. De overlevende dwangarbeiders werden overgeplaatst naar grotere werkkampen in de regio, zoals het kamp in Mielec. In de stad werd een open getto ingericht voor de Joodse bevolking. In juli 1942 omsingelden de SS en de nazi-gendarmerie de stad. De zieken en ouderen werden direct geëxecuteerd op de lokale Joodse begraafplaats. De overige Joden werden gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz-Birkenau en Bełżec.

Concentratiekamp Tarnopol

Oekraine

Het Concentratiekamp Tarnopol (historisch bekend als het Julag Tarnopol) was een nationaalsocialistisch dwangarbeiderskamp voor Joden. Het kamp lag in de stad Tarnopol (het huidige Ternopil in West-Oekraïne). Het functioneerde als een subkamp (bijkamp) van het beruchte Janowska-concentratiekamp in Lwów (Lviv). De SS richtte het kamp op in november 1942. Dit gebeurde na grootschalige deportaties vanuit het lokale Joodse Ghetto Tarnopol naar het vernietigingskamp Bełżec. Het kamp bestond uit ongeveer 20 huizen nabij de Podolska-Nidshastraat. Het was met prikkeldraad afgescheiden van het reguliere ghetto. In het kamp werden hoofdzakelijk Joodse vaklieden en fysiek sterke mannen en vrouwen gevangengezet voor zware dwangarbeid. Zij moesten onder meer werken voor de Duitse Wehrmacht. Toen het ghetto van Tarnopol in juni 1943 volledig werd ontruimd, bleef het werkkamp nog kortstondig bestaan met zo'n 2.000 Joodse dwangarbeiders. Op 23 juli 1943 liquideerde de Gestapo samen met de Oekraïense hulppolitie het kamp. Ongeveer 1.500 Joodse gevangenen werden die dag naar het nabijgelegen dorp Petryków (Petrykiv) gebracht en daar bij massagraven geëxecuteerd. De resterende circa 100 gevangenen werden overgebracht naar het hoofdkamp Janowska, waar de meesten alsnog zijn vermoord. Van de oorspronkelijke Joodse bevolking van Tarnopol (circa 18.000 mensen voor de oorlog) overleefden uiteindelijk slechts een paar honderd mensen de Holocaust, grotendeels door onder te duiken.

Concentratiekamp Tarnow

Polen

De stad was namelijk het startpunt van het allereerste massatransport van gevangenen naar het concentratiekamp Auschwitz. Op 14 juni 1940 deporteerde de Duitse bezetter 728 Poolse politieke gevangenen vanuit de gevangenis in Tarnów naar het nieuw opgerichte concentratiekamp Auschwitz I. Deze groep bestond voornamelijk uit verzetsstrijders, studenten en intellectuelen. Deze datum markeert officieel de ingebruikname van Auschwitz als nazi-kamp. In totaal vertrokken er gedurende de oorlog zo'n 50 transporten met circa 7.000 gevangenen vanuit deze specifieke gevangenis naar Auschwitz. Naast de gevangenis richtten de nazi's in de stad het Ghetto van Tarnów in. Hier werden tienduizenden Joodse burgers onder erbarmelijke omstandigheden opgesloten en gedwongen tot dwangarbeid. Toen de nazi's het getto in september 1943 definitief ontmantelden (liquideerden), werden de overlevende 10.000 Joden gedeporteerd:7.000 mensen werden direct naar de gaskamers van Auschwitz-Birkenau gestuurd.3.000 mensen werden overgebracht naar het nabijgelegen concentratiekamp Plaszów in Krakau.

Concentratiekamp Tartak

Polen

Concentratiekamp Tartak een nazi-dwangarbeiderskamp (soms aangeduid als Julag II) dat in de bossen bij het Poolse stadje Starachowice (gelegen in de regio Wierzbnik) lag. Het kamp dankte zijn naam aan het Poolse woord voor zagerij, aangezien het kamp was gevestigd op het terrein van een voormalige houtzagerij. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezetten de nazi's Starachowice en zetten zij fabrieken en mijnen in voor de oorlogsindustrie (onder het beheer van de Hermann Göring Werke). Joden uit de regio werden hier te werk gesteld. Het kamp was berucht om zijn uitputtende omstandigheden. Gevangenen maakten lange werkdagen onder zware dwangarbeid, leden extreme honger en werden streng bewaakt door SS'ers en Oekraïense bewakers. In de zomer van 1943 werden de overlevenden uit het nabijgelegen getto van Wierzbnik hierheen overgebracht. Het kamp werd uiteindelijk in juli 1944 definitief geliquideerd, waarna de gevangenen werden gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz en Majdanek.

Tarthun

Duitsland

Concentratiekamp Tarthun (ook bekend als Westeregeln of onder de codenaam Maulwurf) was een buitenkamp van concentratiekamp Buchenwald. Het kamp werd eind 1944 opgezet en dwangarbeiders werden hier uitgebuit in de lokale kalimijnen en de ondergrondse vliegtuigfabrieken van Junkers. Het kamp lag in de deelstaat Saksen-Anhalt, nabij Egeln en ongeveer 30 kilometer ten zuiden van Schönebeck. Circa 560 gevangenen werden ingezet in de Kaliwerke (schachten III en IV/VI) in Tarthun en Westeregeln. Het zware en levensgevaarlijke werk bestond uit het gereedmaken van ondergrondse ruimtes voor de Junkers Flugzeug- und Motorenwerke. De nazi's wilden hier de productie van jachtvliegtuigen onderbrengen om ze te beschermen tegen geallieerde bombardementen. De omstandigheden in het kamp waren erbarmelijk. Gevangenen leden zwaar onder ondervoeding, uitputting, ziektes en het meedogenloze SS-regime. Velen overleefden de periode niet en bezweken aan de ontberingen, longontsteking of griep. De SS hield administratie bij van het kamp onder de dekmantel Maulwurf (Mol).

Concentratiekamp Tartu

Estland

Het concentratiekamp van Tartu (opgericht medio juli 1941) was een nazi-concentratiekamp in Estland. Gevangenen, voornamelijk Joden, Roma en politieke tegenstanders, werden ondergebracht in het tentoonstellingspaviljoen van de stad. Velen werden kort daarna in massa-executies in nabijgelegen anti-tankgrachten vermoord. Het kamp werd gevestigd in het tentoonstellingspaviljoen (näituseväljak) in Tartu. Tijdens de nazibezetting (1941-1944) werden bijna alle Joden uit Tartu, samen met Roma en andere gevangenen, in de zomer en herfst van 1941 systematisch geëxecuteerd door lokale collaborateurs en de nazi's. Gevangenen werden in kleine groepen naar anti-tankgrachten langs de weg Tartu-Riga gebracht, aldaar gefusilleerd en in zand bedolven. Sovjet-periode: Eerder, in juli 1941, vond in dezelfde stad ook een massamoord plaats toen de NKVD (de Sovjet-veiligheidsdienst) tientallen politieke gevangenen in de gevangenis van Tartu executeerde voordat de Duitsers de stad innamen.

Concentratiekamp Tarutino

Oekraine

Tarutino (het huidige Tarutyne in Oekraïne, destijds gelegen in Bessarabië/Roemenië) t diende in de zomer van 1941 echter als doorgangskamp en executieplaats onder het Roemeense bewind (geallieerd met nazi-Duitsland). Nadat Duitse en Roemeense legers de stad in juli 1941 bezetten, werden Joodse eigendommen direct geplunderd door soldaten en lokale burgers. Joodse inwoners werden op een veld verzameld. Onder het voorwendsel dat zij gefotografeerd zouden worden voor identiteitskaarten, werden ze voor een met een doek bedekt machinegeweer gezet. Ze werden in koelen bloede doodgeschoten en in massagraven gedumpt. In augustus 1941 werden daarnaast ongeveer 1200 Joden uit omliggende dorpen in de stad samengeperst. Het ghetto in Tarutino werd eind 1941 opgeheven. De Joden werden te voet of via deportatietreinen via trans-Dnjestrië naar het beruchte vernietigingskamp Bogdanovka gestuurd, waar tienduizenden Joden zijn omgekomen.

Tarsao

Thailand

Tarsao was een Japans krijgsgevangenkamp en doorgangskamp langs de Birma-Siam-spoorweg in Thailand, gelegen op ongeveer 130 kilometer van Non Pladuk. Het deed dienst als werkkamp, bevoorradings-hub en een groot (maar uiterst primitief) hospitaalkamp voor zieken uit hoger gelegen kampen. Gelegen aan de rivier de Kwai Noi, op zo'n 130 km van het beginpunt van de spoorlijn. Het kamp functioneerde in fases als werkkamp, doorgangskamp en een massaal hospitaalkamp. De omstandigheden waren mensonterend. Door zware regenval (moesson), modder, zware dwangarbeid en een totaal gebrek aan medicijnen heersten er dodelijke ziektes als cholera en dysenterie. Vanwege de enorme aantallen doden werden er in en rond Tarsao diverse begraafplaatsen aangelegd, waaronder de bekende St. Luke's Cemetery, die in 1944 werd ingewijd.

Concentratiekamp Tătăreşti

Oekraine

Het concentratiekamp Tătăreşti (ook wel gespeld als Tătăraşi) was een Roemeens internerings- en executiekamp voor Joden tijdens de Holocaust. Het kamp bevond zich in de stad Tătăreşti in de regio Zuid-Bessarabia, het toenmalige Roemenië (tegenwoordig Tatarbunary in Oekraïne). Het kamp werd in de zomer van augustus 1941 geliquideerd, waarbij de achtergebleven gevangenen massaal werden geëxecuteerd. Het kamp werd door het Roemeense fascistische regime onder leiding van maarschalk Ion Antonescu gebruikt om de Joodse bevolking uit de regio te isoleren en te elimineren. Op 9 augustus 1941 kreeg de kampcommandant het bevel om het kamp op te doeken, tijdens de liquidatie werden alle overgebleven 451 Joodse gevangenen geëxecuteerd. De executies werden geleid door de Roemeense kapitein Gh. Ion Vetu en de Duitse luitenant Heinrich Fröhlich. Na de moordpartij werden de bezittingen en kostbaarheden van de slachtoffers door de daders geroofd. Tătăreşti maakte deel uit van een netwerk van doorgangskampen en getto's in Bessarabia en Boekovina. Joden die de eerste executiegolven overleefden, werden later tijdens de dodenmarsen gedeporteerd naar de regio Transnistrië.

Taucha

Concentratiekamp Taucha

Duitsland

Concentratiekamp Taucha was een buitenkamp van het concentratiekamp Buchenwald, gelegen nabij Leipzig in Duitsland. Het kamp werd in het najaar van 1944 geopend en dwong honderden Joodse mannen en vrouwen tot zware dwangarbeid in de munitiefabrieken van de HASAG (Hugo Schneider AG). Het complex bevond zich aan de Wurzner Strasse 33 in Taucha, op ongeveer zes mijl ten oosten van Leipzig. De eerste groep van circa 100 gevangenen arriveerde in oktober 1944 vanuit Auschwitz II-Birkenau. Het kamp herbergde aparte afdelingen voor Joodse mannen en vrouwen die middels prikkeldraad van elkaar gescheiden werden. Gevangenen maakten onder mensonterende omstandigheden munitie en anti-tankwapens voor de Duitse oorlogsindustrie. Toen de geallieerde Amerikaanse troepen in april 1945 naderden, dwongen de nazi's ruim 1300 gevangenen tot een dodenmars richting Tsjechië. Hierbij kwamen velen om door honger en uitputting, hoewel enkelen wisten te ontsnappen.

Concentratiekamp Técső

Oekraine

Técső (tegenwoordig Tiachiv in Oekraïne) de locatie van twee grote getto's die in april en mei 1944 door Hongaarse autoriteiten werden opgezet. Vrijwel alle 10.000 Joodse inwoners uit de regio werden vandaar gedeporteerd naar Auschwitz-Birkenau. Vanaf 16 april 1944 dwongen de Hongaarse autoriteiten de Joodse bevolking van Técső om in de joodse wijk rond de synagoge te wonen. Er werd ook een extra kamp op de stadsrand gebouwd voor Joden uit omliggende dorpen. Beide locaties waren overbevolkt en de omstandigheden waren catastrofaal. De gemeenschappelijke keuken kon massale uithongering niet voorkomen en gevangenen werden blootgesteld aan mishandeling en zware dwangarbeid. Eind mei 1944 werden alle gevangenen in veewagons gezet en gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau.

Tegel

Duitsland

Berlijnse wijk Tegel speelde een grote rol in het nazi-systeem van dwangarbeid en gevangenschap. In Berlin-Tegel bevond zich een belangrijk subkamp (Außenlager Tegel) van het concentratiekamp Sachsenhausen, evenals een beruchte militaire gevangenis en diverse grote dwangarbeiderskampen.

Außenlager Tegel (Sachsenhausen) Een officieel subkamp (Außenlager) van het nabijgelegen concentratiekamp Sachsenhausen. Gevestigd bij de fabrieken van Borsig, een gigantische producent van locomotieven en wapens. Ongeveer 550 mannelijke en vrouwelijke gevangenen moesten hier onder zware omstandigheden dwangarbeid verrichten.

Gevangenis Tegel (Gefängnis Tegel) De Justizvollzugsanstalt Tegel was (en is) een van de grootste gevangenissen van Duitsland. Tijdens het nazi-regime werden hier duizenden politieke gevangenen, verzetsstrijders en weigeraars opgesloten en ter dood veroordeeld. Veel gevangenen werden vanuit deze locatie direct gedeporteerd naar concentratiekampen zoals Dachau.

NS-Zwangsarbeiterlager (Krumpuhler Weg) Dit was een van de grootste civiele dwangarbeiderskampen in Berlijn, gerund door een dochteronderneming van Borsig. Het kamp bood plaats aan ruim 1.500 buitenlandse dwang- en contractarbeiders (waaronder veel Fransen en burgers uit de Sovjet-Unie). De leefomstandigheden waren erbarmelijk.

Teichwolframsdorf

Concentratiekamp Teichwolframsdorf

Duitsland

Teichwolframsdorf was een gepland buitenkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Flossenbürg, maar heeft in de praktijk nooit daadwerkelijk als functionerend kamp bestaan. Het kamp bestond hoofdzakelijk op papier in de administratie van de SS. Het plan van de SS was om in Teichwolframsdorf vrouwelijke gevangenen als dwangarbeiders in te zetten voor de Landgeräte GmbH (een bedrijf nabij Werdau in Saksen).

Hoewel er geen permanent kamp was, kreeg de plaats in de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog wel direct te maken met de gruwelen van de Holocaust: Op 17 april 1945 werd het nabijgelegen buitenkamp Berga/Elster (een subkamp van concentratiekamp Buchenwald) door de SS ontruimd. Een stoet van 1500 uitgeputte gevangenen werd op een dodenmars richting Theresienstadt en Dachau gedreven.Deze dodenmars liep direct door Teichwolframsdorf. Tijdens de zware tocht door de regio kwamen honderden gevangenen om door uitputting, honger of executie door de SS-bewakers.

Concentratiekamp Teiş-Târgovişte

Roemenie

Het concentratie- en dwangarbeidskamp Teiş-Târgovişte, gelegen in het zuiden van Roemenië, werd in juli 1941 door het Roemeense regime opgericht. Het kamp fungeerde als veiligheidsmaatregel en dwong voornamelijk Joodse mannen uit de strategische en olie-rijke regio rond Ploieşti en Târgovişte tot zware dwangarbeid. Het dorp Teiş ligt nabij Târgovişte in het district Dâmboviţa, op ongeveer 80 kilometer ten noordwesten van Boekarest. Het kamp werd in de zomer van 1941 geopend om Joodse mannen (en in sommige gevallen communisten en politieke gevangenen) uit de strategische oliewinningsregio's en Noord-Moldavië te interneren. In augustus 1941 telde het kamp meer dan 1.100 Joodse mannen, voornamelijk geëvacueerd uit Ploieşti. De gevangenen werden ingezet voor zware fysieke arbeid, zoals het repareren en schoonmaken van de straten in Târgovişte. Hoewel de omstandigheden extreem zwaar en mensonterend waren, werden er in dit specifieke kamp niet op grote schaal executies gerapporteerd zoals in andere regio's.

Concentratiekamp Telergma

Concentratiekamp Theimhof

Tsjechie

Theimhof ( gelegen nabij Valtice/Feldsberg in Tsjechië) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een nazi-dwangarbeidskamp (Arbeitslager). Het functioneerde als een werkkamp waar gevangenen werden ingezet voor zware dwangarbeid in de bosbouw en landbouw. Het kamp hield onder andere gedeporteerde Joodse gezinnen gevangen. Veel van hen werden via het doorgangskamp Strasshof in Oostenrijk naar Theimhof getransporteerd. Het lag in de regio Feldsberg (nu Valtice, Tsjechië), een gebied dat na de annexatie door nazi-Duitsland onder de Rijksgouw Neder-Donau viel. Aan het einde van de oorlog (begin 1945) werden de overlevende gevangenen vaak weer teruggebracht naar grotere verzamel- of concentratiekampen, zoals het getto van Theresienstadt (Terezín), voordat ze definitief werden bevrijd.

Thekla

Duitsland

Concentratiekamp Thekla (officieel Leipzig-Thekla) was een buitenkamp van concentratiekamp Buchenwald. Het kamp stond in de gelijknamige wijk in Leipzig, Duitsland, en werd in maart 1943 opgericht. Gevangenen werden hier als dwangarbeider ingezet in de wapenindustrie. Gevangenen werden zwaar mishandeld, leden chronisch honger en moesten onder erbarmelijke omstandigheden werken voor Erla Maschinenwerk GmbH. Het Bloedbad van Abtnaundorf (18 april 1945): Toen de geallieerden naderden, sloten SS'ers en de Gestapo ruim 80 zieke en zwakke gevangenen op in barak nummer 5. De nazi's staken de barak in brand en schoten op gevangenen die probeerden te vluchten over de met prikkeldraad omheinde omheining. Minstens 80 mensen kwamen hierbij op gruwelijke wijze om het leven. Toen Amerikaanse troepen het kamp op 18 en 19 april 1945 bereikten, troffen zij een onvoorstelbare chaos aan en de verkoolde resten van de slachtoffers.

Concentratiekamp Thenneberg

Oekraine

Het concentratiekamp Ţibulovca (ook wel gespeld als Tzibulovka) was een door Roemeense autoriteiten beheerd interneringskamp in Transnistrië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd berucht om zijn extreme omstandigheden en het hoge sterftecijfer als gevolg van uithongering en bevriezing. Het dorp Ţibulovca, gelegen in de regio Balta (tegenwoordig Oekraïne), werd medio juli 1941 bezet door Duitse en Roemeense troepen. In september van dat jaar kwam het onder Roemeens bestuur. In november 1941 werden er ongeveer 1.200 Joden opgesloten, waarvan er meer dan 1.140 stierven tijdens de strenge winter van 1941-1942. Begin 1942 waren er nog maar ongeveer 178 overlevenden, van wie velen ernstige bevriezingsverschijnselen hadden.

Tiefstack

Duitsland

Concentratiekamp Tiefstack (officieel een buitenkamp van KZ Neuengamme) was een vrouwenkamp in Hamburg-Billbrook dat bestond van februari tot april 1945. Er werden ongeveer 500 Joodse Tsjechische vrouwen vastgehouden die zware dwangarbeid verrichtten. Het kamp was gevestigd op het terrein van de Diago-fabriek en de cementfabriek in Tiefstack (Andreas-Meyer-Straße). De gevangenen moesten betonplaten maken voor noodwoningen, puinruimen na geallieerde bombardementen en antitankgrachten graven. Op 20 maart 1945 werd het kamp grotendeels verwoest door een geallieerd bombardement, waarbij meerdere vrouwen omkwamen. De overlevenden werden op 7 april 1945 door de SS overgebracht naar concentratiekamp Bergen-Belsen.

Tiegenhagen

Polen

Concentratiekamp Tiegenhagen (Duits: Arbeitseinsatzstelle Tiegenhagen) was een nazi-werkkamp en een officieel subkamp (Außenlager) van het concentratiekamp Stutthof. Het lag in het voormalige West-Pruisen, in het dorp dat tegenwoordig Cyganki heet (nabij Nowy Dwór Gdański in het huidige Polen). Het functioneerde hoofdzakelijk als een Arbeitseinsatzstelle (dwangarbeidspost). Gevangenen uit het hoofdkamp Stutthof werden hierheen getransporteerd om zware dwangarbeid te verrichten, met name in de landbouw en bij infrastructurele projecten in de regio rond het vlek Tiegenhof. De gevangenen in het Stutthof-netwerk bestonden in eerste instantie uit de Poolse intelligentsia, maar later vooral uit grote groepen Joodse gevangenen (met name vrouwen), evenals politieke gevangenen uit heel Europa. Aan het einde van de oorlog, rond januari 1945, werd het gebied ontruimd vanwege de oprukkende Sovjettroepen. Dit leidde tot de beruchte dodenmarschen waarin de verzwakte gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden te voet verder werden gedreven.

Tiegenhof

Polen

Concentratiekamp Tiegenhof verwijst naar twee verschillende locaties tijdens de Tweede Wereldoorlog:

Psychiatrisch Ziekenhuis Dziekanka (Gniezno, Polen):Tijdens de Duitse bezetting (1939-1945) werd dit ziekenhuis door de nazi's hernoemd tot Landesheil- und Pflegeanstalt Tiegenhof. Het werd een beruchte moordlocatie, gebruikt als onderdeel van het Aktion T4-euthanasieprogramma en voor zogeheten wilde euthanasie op psychiatrische patiënten.

Stutthof (huidig Sztutowo, Polen): Dit was het officiële nazi-concentratiekamp. Gevangenen arriveerden vaak per trein op het station van het nabijgelegen stadje Tiegenhof (het huidige Nowy Dwór Gdański), waarna ze via een smalspoor werden overgebracht naar het hoofdkamp van Stutthof. Het stadje Tiegenhof (Nowy Dwór Gdański) ligt ongeveer 40 kilometer ten oosten van Gdańsk en was destijds een belangrijk overslag- en doorgangspunt voor gevangenen van kamp Stutthof.

Timişoara LPRS nr. 17

Roemenie

Timișoara LPRS nr. 17 (Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici nr. 17) was een militair detentie- en werkkamp in de Roemeense stad Timișoara tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd initieel in 1941 gebouwd in samenwerking met de Wehrmacht en huisvestte duizenden krijgsgevangenen, met name Sovjet-officieren. Het kamp diende niet als vernietigingskamp, maar als krijgsgevangenenkamp en dwangarbeidskamp. Gevangenen werden tewerkgesteld in fabrieken, bij het leger of bij andere Roemeense en Duitse ondernemingen. Het kamp lag op een terrein van circa 17 hectare, destijds eigendom van de bekende familie Neuman, in de driehoek tussen de huidige straten rond de wijk ten noorden/westen van de stad (nabij het huidige winkelcentrumcomplex aan de weg naar Arad). Hoewel officieren uit Calafat (zoals majoors en luitenants) naar LPRS nr. 17 werden overgebracht vanwege betere faciliteiten, bleven de omstandigheden zwaar. Desalniettemin kregen tewerkgestelde krijgsgevangenen via officiële regelingen rantsoenen vergelijkbaar met die van actieve Roemeense soldaten.

Timisul de Jos LPRA nr. 18

Roemenie

Timisul de Jos LPRA nr. 18 (Lagărul de Prizonieri de Război Americani, of Lagăr LPRA No. 18) was een krijgsgevangenenkamp in het Roemeense Timișu de Jos. Het werd in de lente van 1943 opgezet en huisvestte voornamelijk Amerikaanse piloten en bemanningsleden die waren neergehaald tijdens de geallieerde bombardementen op de olieraffinaderijen in Ploiești. Het kamp lag in een bergachtige regio, zo'n 9 km ten zuiden van Brașov en 134 km ten noordwesten van Boekarest. Vanwege de ligging in het dennenbos waren de leefomstandigheden en de lucht aanzienlijk beter dan in andere gevangenenkampen. Hoewel de hoofdmacht bestond uit Amerikaanse vliegeniers (met name na de grote luchtaanvallen in augustus 1943) werden er ook andere geallieerde militairen en burgers vastgehouden: Vijf Joegoslavische officieren en onderofficieren. Twee Britse onderofficieren. Twee Britse burgers (in werkelijkheid zionisten uit Palestina die met een geallieerde missie waren geparachuteerd).

De afkorting LPRS staat voor Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici (Roemeens voor Krijgsgevangenenkamp voor Sovjets). Dit waren kampen die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden opgezet en beheerd door het koninkrijk Roemenië, dat destijds een bondgenoot was van nazi-Duitsland. Hoewel de officiële militaire term duidt op een krijgsgevangenenkamp, functioneerden veel van deze LPRS-locaties in de praktijk als concentratie- of dwangarbeiderskampen. Hier werden naast gevangengenomen militairen van het Rode Leger vaak ook Joodse burgers en andere vervolgde groepen opgesloten en onder erbarmelijke omstandigheden aan het werk gezet.

LPRS nr. 1 (voluit Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici Nr. 1 Slobozia) was een krijgsgevangenenkamp voor Sovjetsoldaten, opgericht op 1 september 1941 door het Roemeense leger in Slobozia, Roemenië. Het kamp werd gebouwd in een open veld en bestond uit voormalige cavaleriekazernes en boerderijen, omheind met prikkeldraad.De afkorting LPRS staat voor Lagăre de Prizonieri de Război Sovietici (Sovjet Krijgsgevangenenkampen).

LPRS nr. 4 (voluit: Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici Nr. 4) was een Roemeens krijgsgevangenenkamp voor Sovjet-soldaten in de stad Vaslui tijdens de Tweede Wereldoorlog.De afkorting LPRS staat in het Roemeens voor Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici (Krijgsgevangenenkamp voor Sovjets). Roemenië vocht destijds als bondgenoot van nazi-Duitsland aan het oostfront tegen de Sovjet-Unie. Het kamp was gevestigd in de stad Vaslui, in de historische regio Moldavië (het zogenaamde Regat) in het oosten van Roemenië. Het diende als registratie- en doorgangskamp. Gevangengenomen Sovjet-militairen werden bij aankomst eerst geregistreerd in een centrum op het terrein van een grote orthodoxe kerk. De omstandigheden in het kamp waren uiterst zwaar. Door extreme vervuiling en overbevolking braken er dodelijke epidemieën uit, zoals een grote uitbraak van vlektyfus in de winter van 1941. Gevangenen werden vanuit Vaslui vaak doorgevoerd naar andere werkkampen of grotere interneringskampen binnen het Roemeense netwerk, zoals het kamp in Bolgrad (LPRS nr. 8) of Budești (LPRS nr. 7 en 13). Het kamp stond onder het uiteindelijke gezag van de Roemeense Generale Staf (Marele Stat Major). De lokale commandant van het kamp was kolonel Aliodor Ionescu.

Tiraspol LPRS nr. 5

Moldavie

Concentratiekamp Tiraspol LPRS nr. 5 (Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici Nr. 5) was in de herfst van 1941 door de Roemeense autoriteiten opgezet in het toenmalige door hen bezette Transnistrië. Dit kamp diende voornamelijk voor de opsluiting van krijgsgevangenen en dwangarbeiders. Het kamp werd voornamelijk gebruikt om Sovjet-krijgsgevangenen (POWs) vast te houden en in te zetten voor dwangarbeid. Gevangenen werden in 1942 en 1943 vaak vanuit dit kamp overgebracht naar andere locaties, zoals werkkampen in Golta, om daar in de landbouw en bosbouw te werken. Het kamp stond bekend onder de afkorting LPRS nr. 5. Tegen het einde van 1943 werd de naam van dit kamp veranderd in Kamp nr. 12. De regio Transnistrië stond onder Roemeens bestuur en herbergde in deze periode meerdere kampen en getto's waar tienduizenden Joden en krijgsgevangenen onder onmenselijke omstandigheden leefden of werden omgebracht.

LPRS nr. 6 (voluit Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici Nr. 6) was een krijgsgevangenenkamp in het Roemeense Dornești (regio Suceava). Het kamp, dat viel onder het IV Territoriale Commando, werd in de zomer van 1941 opgezet en huisvestte uiteindelijk tot ongeveer 3.750 Sovjet-krijgsgevangenen.

LPRS nr. 7 (afkorting voor Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici nr. 7) was een Sovjet-krijgsgevangenenkamp in het Moldavische Bălți, dat op 20 augustus 1941 door het Roemeense leger werd opgericht. Het kamp bood plaats aan bijna 6.000 gevangenen en stond bekend om zijn barre leefomstandigheden en uitbraken van tyfus. Plaats: Bălți, Moldavië (destijds onder Roemeens bestuur). Krijgsgevangenenkamp voor Sovjet-soldaten. 20 augustus 1941. Ongeveer 5.790 tot 6.000 gevangenen. Ongeveer 1.900 werden in Bălți gehouden; de rest werd in werkkampen in de omgeving ondergebracht. In de late herfst en winter van 1941 heerste er ernstige tyfus in het kamp. Omdat er geen zeep en medische middelen waren, stierven honderden gevangenen aan ziektes en ondervoeding. Zelfs Joodse artsen die werden ingezet om te helpen, raakten besmet en overleden. Vanaf april en mei 1942 dwongen inspecties betere huisvesting en voeding af, waarna de situatie in het kamp iets verbeterde.

LPRS nr. 8 staat voor Lagăr de Prizonieri de Război Sovietici No. 8, een kamp voor Sovjet-krijgsgevangenen dat in de herfst van 1941 werd opgericht in Bolgrad (destijds Roemenië, tegenwoordig Oekraïne). Het kamp lag oorspronkelijk in Bolgrad. Halverwege of eind 1942 werd het verplaatst naar Turnu Măgurele, in het zuiden van Roemenië. Het kamp viel onder het 3e Territoriale Commando, maar werd gecontroleerd door de Roemeense generale staf. De bewaking werd uitgevoerd door Roemeense gendarmes. De eerste groep bestond voornamelijk uit Sovjet-krijgsgevangenen. In oktober 1941 werden gevangenen van Roemeense afkomst (uit Bessarabië en Bukovina) vrijgelaten. Tegen augustus 1944 telde het kamp in Bolgrad 5.763 gevangenen.

LPRS nr. 10, voluit Lagărul de Prizonieri de Război Sovietici nr. 10, was een werkkamp voor Sovjet-krijgsgevangenen in Corbeni (Roemenië) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp viel onder het Roemeense leger en werd in oktober 1941 opgericht. De gevangenen in LPRS nr. 10 werden gedwongen tot zware dwangarbeid. Ze moesten onder meer infrastructuur onderhouden en werken aan de bouw van een modeldorp dat was vernoemd naar de Roemeense maarschalk Ion Antonescu. Corbeni, Roemenië Huisvesting en inzet van Sovjet-krijgsgevangenen Operationeel vanaf het najaar van 1941 tot in ieder geval 1943

Tiraspol LPRS nr. 11

Moldavie

Tiraspol Kamp nr. 11 (LPRS nr. 11) was een groot krijgsgevangenenkamp in Transnistrië, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Roemeense leger werd beheerd. Onder leiding van luitenant-kolonel Victor Ioanid fungeerde het kamp vanaf eind 1941 tot begin 1944 als centraal overplaatsings- en werkkamp. Het hoofdkamp in Tiraspol bood initieel plaats aan meer dan 1.800 Sovjet-krijgsgevangenen. Het werd bewaakt door een Roemeense bezetting van 16 officieren, 13 onderofficieren en honderden soldaten. Vanwege de grote toestroom van gevangenen, breidde Kamp nr. 11 uit met een wijdvertakt netwerk van subkampen verspreid over de regio Transnistrië. Deze subkampen lagen onder meer in Birzula (Râbniţa), Odessa, Tighina, en Elsass.Gevangenen uit Kamp nr. 11 werden ingezet voor zware dwangarbeid in verschillende Roemeense en Duitse militaire en civiele instellingen in de regio. Het gebied rond Tiraspol werd in augustus 1941 bezet door Duitse en Roemeense troepen. Naast dit krijgsgevangenenkamp was Tiraspol ook het toneel van massale executies waarbij ongeveer 10.000 lokale Joden werden omgebracht.

LPRS Nr. 12 Het kamp was gevestigd in Maia (district Ilfov) in Roemenië. Het functioneerde specifiek als een kamp voor gevangengenomen officieren uit het Rode Leger (de Sovjet-Unie). Het kamp werd in november 1941 ingericht op een groot landgoed dat oorspronkelijk toebehoorde aan Barbu Catargiu, een voormalig premier van Roemenië. Het kamp viel onder het Roemeense Generale Staf (Marele Stat Major) en stond onder het directe commando van kapitein Ilie Constantinescu.

LPRS Nr. 13 (vaak in documenten gecombineerd met Nr. 7) was een groot krijgsgevangenenkamp in Budești, Roemenië (tegenwoordig in het district Călărași), dat tijdens de Tweede Wereldoorlog werd beheerd door het Roemeense leger. Hoewel vaak aangeduid in de context van concentratiekampen, was het officieel een werkkamp en krijgsgevangenenkamp voor militairen van het Rode Leger van de Sovjet-Unie. Het kamp werd in eerste instantie opgericht in Bălți (Bessarabia, nu Moldavië) als LPRS Nr. 7. Later werd het kamp verplaatst naar Budești (nabij Boekarest) en kreeg het de aanduiding LPRS Nr. 7 en 13 om het te onderscheiden van de eerdere locatie. Het groeide uit tot een van de grootste Sovjet-krijgsgevangenenkampen in Roemenië. In 1943 hield het kamp ongeveer 11.200 gevangenen vast. De omstandigheden in het kamp waren erbarmelijk. Gevangenen verbleven in houten barakken en leden massaal aan honger, uitputting en ziekten zoals tuberculose en enterocolitis. LPRS Nr. 13 registreerde het hoogste aantal sterfgevallen onder de Roemeense krijgsgevangenenkampen. Officieel werden er 938 doden geregistreerd, die in massagrafen in de buurt werden begraven.Nadat Roemenië in augustus 1944 van zijde wisselde in de oorlog, werd het kamp ontruimd. De overlevende gevangenen werden overgedragen aan de oprukkende Sovjetautoriteiten, waarna het kamp in september 1944 definitief werd gesloten.

Tjideng

Java

Kamp Tjideng (Cideng) was een Japans interneringskamp voor vrouwen en kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog, gelegen in een buitenwijk van het toenmalige Batavia (het huidige Jakarta) op Java. Tussen augustus 1942 en augustus 1945 zaten hier ruim 11.000 Europeanen, voornamelijk Nederlanders, onder mensonterende omstandigheden gevangen. De Japanse kampcommandant Kenichi Sonei voerde een schrikbewind. Hij stond bekend als extreem gewelddadig en onvoorspelbaar, en mishandelde gevangenen zwaar om willekeurige redenen. Na de oorlog is hij ter dood veroordeeld en geëxecuteerd. Oorspronkelijk was de wijk gebouwd voor ongeveer duizend mensen, maar uiteindelijk werden er ruim 11.000 vrouwen en kinderen opeengepakt. Hygiëne, voedsel en medische zorg waren er minimaal, en er overleden honderden gevangenen. Op 21 juli 1945 escaleerde het geweld in het kamp. Commandant Sonei liet tientallen vrouwen en meisjes mishandelen en kaalknippen. Deze gebeurtenis staat bekend als een van de meest traumatische momenten uit de geschiedenis van de kampen in Nederlands-Indië.

Tjikoedapateuh

Java

Concentratiekamp Tjikoedapateuh, ook bekend als het 15e Bataljon of Bunsho II Kamp 1, was een Japans internerings- en krijgsgevangenenkamp in Bandoeng (West-Java) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tussen maart 1942 en oktober 1945 werden hier in totaal ongeveer 10.000 tot 11.700 militairen en burgers vastgehouden. Het kamp was gevestigd in de oude KNIL-kazernes in het centrum van Bandoeng. Het terrein werd begrensd door de Kampementstraat (nu Jl. Aceh), Noorder Kampementstraat, Van Oldenbarneveltweg (nu Jl. Tongkeng) en de Noorder Magazijnstraat. Van maart 1942 tot januari 1944 diende het complex als krijgsgevangenenkamp voor geallieerde militairen (waaronder Nederlanders, Britten en Australiërs).Mannen en jongens: Vanaf januari 1944 werd het kamp ingericht als burgerkamp voor mannen en oudere jongens. Het terrein was zwaar beveiligd met prikkeldraad, wachttorens en een omheining. Vanaf juli 1944 werd er specifiek een deel van het kamp afgescheiden voor jongens en jonge mannen. Dit jongenskamp stond bekend om zijn ondergrondse scoutingactiviteiten.

Tjimahi

Java

Concentratiekamp Tjimahi (ook wel Cimahi) was een van de grootste Japanse interneringscomplexen tijdens de Tweede Wereldoorlog, gelegen in de garnizoensstad Tjimahi (West-Java, Indonesië). Het fungeerde tussen april 1942 en januari 1944 als krijgsgevangenkamp en werd daarna gebruikt als groot mannenkamp voor duizenden geïnterneerden. Gelegen in het noordelijke stadsdeel van Tjimahi, nabij Bandoeng. Het was een van de grootste kampen waar meer dan 12.000 geallieerde krijgsgevangenen en (oudere) mannen verbleven. Vanaf april 1942 fungeerde het complex als krijgsgevangenkamp. Eind januari 1944 werd het omgevormd tot een burgermannenkamp in de barakken en woningen van het 4e en 9e KNIL Bataljon. Tjimahi was niet één afgesloten kamp, maar bestond uit verschillende verspreide kampementen. Naast de grote kazernes (zoals Kamp 4) omvatte het gebied andere locaties zoals de Barosweg en de Willemstraat. Daarnaast waren er werkkampen op boerderijen in de directe omgeving, waaronder Leuwigadjah en Pasir Benteng.

Tjihapit

Java

Tjihapit (Cihapit) was een Japans burger- en vrouwenkamp in Bandoeng (West-Java) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het functioneerde van 17 november 1942 tot 23 augustus 1945. De wijk werd omheind met prikkeldraad en diende als gevangenis voor ruim 13.500 vrouwen, kinderen en enkele oude mannen. Het kamp besloeg een afgesloten woonwijk in het noordoosten van Bandoeng. Het gebied werd grofweg begrensd door de Riouwstraat (nu Jl. R.E. Martadinata), de Tjihapitweg (Jl. Cihapit), de Tjiliwoengstraat (Jl. Ciliwung), de Houtmanstraat (Jl. Supratman) en de Groote Postweg (Jl. Ahmad Yani). Gevangenen werden ondergebracht in bestaande Europese woonhuizen, die zwaar overbevolkt raakten. De wijk was afgezet met prikkeldraad en gedek (gevlochten bamboe) om pottenkijkers buiten te houden. Het kamp bood voornamelijk onderdak aan vrouwen, kinderen en oudere mannen, maar in bepaalde periodes werden er ook KNIL-militairen vastgehouden. Het was een van de grootste vrouwen- en kinderkampen in Zuidoost-Azië. De aantallen liepen op tot meer dan 13.500 personen. Door zware omstandigheden zoals ondervoeding, ziekte en gebrek aan medische zorg, zijn er in het kamp minstens 253 mensen overleden.

Tjilatjap

Java

Tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië fungeerden er in Tjilatjap (het huidige Cilacap op Java) Infanteriekampement en andere locaties als internerings- en krijgsgevangenenkampen. Tussen 1942 en 1943 werden hier duizenden geallieerde militairen en Europeanen vastgehouden onder zware omstandigheden. In en rond Tjilatjap (het zuidelijke kustgebied van Java) waren tijdens de Tweede Wereldoorlog verschillende kampen actief: Infanteriekampement (Kamp 1 / Oude Kamp): Het belangrijkste kamp, gelegen in het centrum van Tjilatjap, inclusief het Militair Hospitaal. Hier werden vanaf 15 maart 1942 zo'n 2.960 KNIL-, Britse en Australische militairen opgesloten. Artilleriekampement: Was van 15 maart 1942 tot 5 februari 1943 in gebruik voor ongeveer 4.950 krijgsgevangenen. Gevangenis in Tjilatjap: Heeft in de eerste weken na de capitulatie (voorjaar 1942) kortstondig gefunctioneerd als krijgsgevangenenkamp. Het regime was streng en berucht om het harde optreden van de Japanse luitenants Hiruyama en Takita. Gevangenen werden zwaar ingezet, onder meer voor het opruimen van de gebombardeerde haven en landbouwwerkzaamheden. Door de slechte omstandigheden kwamen in de gezamenlijke kampen in Tjilatjap in totaal circa 80 krijgsgevangenen om het leven. De krijgsgevangenen werden later veelal overgebracht naar grotere kampen in Tjimahi, of als dwangarbeider via Singapore en Thailand te werk gesteld.

Tjipinang

Indonesie

Concentratiekamp Tjipinang (ook wel geschreven als Cipinang) was een Japans interneringskamp in het zuiden van Batavia (nu Jakarta). Het kamp was gevestigd in de Tjipinang-gevangenis, de grootste gevangenis van Nederlands-Indië, en functioneerde als burger- en politiek kamp tussen 1944 en 1945. Het binnenterrein van de Tjipinang-gevangenis, Jakarta (Indonesië). Operationeel van 1944 tot en met 1945. Mannen, jongens, vrouwen en kinderen (voornamelijk Nederlanders), evenals politieke gevangenen. De politieke gevangenen zaten op een afzonderlijke afdeling in het oostelijke puntje van het complex. Er verbleven continu duizenden gedetineerden. De leiding lag bij kampcommandant Matsuoka Takeshiro.

Concentratiekamp Tluste

Oekraine

Tluste (tegenwoordig Tovste, Oekraïne) functioneerde de locatie achtereenvolgens als een nazi-getto en een nazi-dwangarbeidskamp (Zwangsarbeitslager für Juden). Nazi-Duitsland nam het destijds Poolse Tłuste in 1941 in. Het viel onder het bestuur van Kreis Czortkow binnen het Distrikt Galizien. Rond maart of december 1942 richtte de Gestapo een getto in. Hier werden duizenden Joden uit Tluste en omliggende dorpen samengedreven. Het getto kende extreme overbevolking en dodelijke epidemieën zoals vlektyfus. Naast het getto openden de nazi's een werkkamp. Gevangenen (vooral vrouwen) werden ingezet op grootschalige agrarische plantages voor de kweek van kok-saghyz (een paardenbloemsoort gebruikt voor strategische Duitse synthetische rubberproductie). In de herfst van 1942 deporteerde de bezetter ruim 1.200 Joden vanuit Tluste naar het vernietigingskamp Bełżec. Op 6 juni 1943 liquideerde de Gestapo samen met de Oekraïense hulppolitie het getto definitief. Ongeveer 3.000 Joden werden opgespoord, naar de lokale Joodse begraafplaats gebracht en daar standrechtelijk geëxecuteerd. Enkel een kleine groep dwangarbeiders op de rubberplantages bleef gespaard tot de uiteindelijke bevrijding door het Rode Leger in 1944.

Concentratiekamp Tniet-Agarev

Torgau

Duitsland

In Torgau bevond zich tijdens de Tweede Wereldoorlog een nevenvestiging (Außenlager) van het concentratiekamp Buchenwald, maar de stad is historisch gezien vooral berucht als het absolute centrum van het militaire rechtssysteem van de Wehrmacht. Hier werden duizenden deserteurs, politieke gevangenen en verzetsstrijders opgesloten. Het Nationaalsocialisme (1936–1945) Wehrmachtgevangenissen: Torgau huisvestte twee centrale legergevangenissen waar de nazi-militaire rechtspraak werd voltrokken. Dit waren het gemoderniseerde Fort Zinna (de grootste Wehrmachtgevangenis) en de Wehrmachtgevangenis Brückenkopf. Hier zaten hoofdzakelijk dienstweigeraars, deserteurs, verzetsstrijders uit heel Europa en militairen die beschuldigd werden van ondermijning van de weerkracht of spionage.

Vanaf september 1944 werd in Torgau een officieel subkamp van Concentratiekamp Buchenwald ingericht. Eerst kwamen er honderden vrouwelijke politieke gevangenen aan (veelal uit het Franse verzet) die dwangarbeid moesten verrichten in de lokale munitiefabriek, de Heeres-Munitionsanstalt. Later volgde een mannenkamp.

Concentratiekamp Tortoreto

Italie

Het concentratiekamp van Tortoreto werd in juli 1940 door het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken opgericht in de regio Abruzzo. Het was een interneringskamp voor politieke dissidenten en buitenlandse Joden. Het kamp was verdeeld over twee niet-omheinde gebouwen die zo'n 7 kilometer uit elkaar lagen en onder één centrale leiding stonden: Villa Tonelli: Gelegen in Tortoreto Stazione (het huidige Alba Adriatica), bood plaats aan ongeveer 75 personen.

Tortoreto Alto: Gelegen in het historische centrum op de heuvel. Dit was een privéwoning van de familie De Fabritiis met een capaciteit voor ongeveer 25 gevangenen. In tegenstelling tot nazi-vernietigingskampen was dit een fascistische Italiaanse internerings- en werkkamp. Gevangenen leefden onder strenge bewaking van Carabinieri en politie, maar kenden over het algemeen dragelijker omstandigheden dan in de Duitse kampen, totdat de nazi's in 1943 Italië bezetten.

Torun

Polen

Het concentratiekamp in Toruń, bekend als Kamp Szmalcówka (ook wel Thorn genoemd), was een Duits werkkamp en subkamp van Lebrechtsdorf dat van 1940 tot eind juli 1943 functioneerde. Het was gevestigd in een verlaten fabriekscomplex aan de ulicy Grudziadzkiej. Het kamp werd in 1940 door de nazi's opgezet als een heropvoedings werkkamp en deed voornamelijk dienst als een plek waar verdreven Polen uit de regio Gdańsk-West-Pruisen werden vastgehouden. Door de combinatie van zware dwangarbeid, extreme honger, slechte hygiëne en wrede behandeling stierven er naar schatting 1200 van de in totaal 12.000 gevangenen (onder wie 397 kinderen). In juli 1943 werd het kamp geliquideerd en zijn de overlevenden overgebracht naar kamp Lebrechtsdorf.

Concentratiekamp Tossicia

Italie

Het concentratiekamp van Tossicia, gelegen in de provincie Teramo (Abruzzo, Italië), was een interneringskamp opgericht door het fascistische regime. Het was actief vanaf augustus 1940 tot de bevrijding in september 1943.Doel en gevangenenHet kamp diende in eerste instantie om Chinese staatsburgers, Joden, en later met name Joegoslavische Roma- en Sinti-families op te sluiten. De capaciteit bedroeg ongeveer 115 personen. Op 26 september 1943 werden de gevangenen vrijgelaten nadat zij gezamenlijk het kamp ontvluchtten om aan de nazi's te ontkomen. Het kamp werd hierna kortstondig gebruikt als opvanglocatie voor evacués uit Napels.

Concentratiekamp Traiskirchen

Oostenrijk

Traiskirchen sterk verbonden met verschillende soorten kampen:

Zwangsarbeiterlager (Woll- en wasdoekfabriek): Tijdens de Tweede Wereldoorlog (1944–1945) exploiteerden de nazi's aan de Badener Straße 9-11 in Traiskirchen een dwangarbeiderskamp. Hier moesten buitenlandse arbeiders onder zware omstandigheden werken voor de firma Schmitt und Junk.

Militair complex onder het nazi-regime: De bekende voormalige Keizerlijke Artillerieschool in de stad werd door de nazi's overgenomen en omgevormd tot een elite-opleidingsinstituut (een zogenaamde NaPoLA-school).

Concentratiekamp Traken

Litouwen

Concentratiekamp Tränke

Polen

Kamp Tränke was tijdens de Tweede Wereldoorlog een Duits dwangarbeiderskamp voor Joden (Zwangsarbeitslager für Juden). Het maakte deel uit van de zogenaamde Schmelt-organisatie (of Schmelt-archipel), een netwerk van honderden kampen in de historische regio Silezië (het huidige grensgebied van Polen en Duitsland) waar gevangenen ingezet werden voor zware slavenarbeid. Het kamp bevond zich in de buurt van de voormalige gemeente Tränke (nabij Weißwasser) in de regio Neder-Silezië / Opper-Lausitz. Gevangenen moesten onder erbarmelijke omstandigheden zware dwangarbeid verrichten, onder andere in de lokale bosbouw en bij een houtzagerij (Sägewerk). De Cosel-transporten: Tussen augustus en december 1942 stopten verschillende deportatietreinen vanuit Kamp Westerbork (op weg naar Auschwitz) op het Poolse station Cosel. Hier werden Joodse mannen en jongens tussen de 15 en 50 jaar oud met geweld uit de treinen gesleurd om verdeeld te worden over de Schmelt-werkkampen, waaronder Kamp Tränke. In het kamp hebben honderden Joodse mannen gezeten, waaronder een grote groep Nederlandse Joden. Velen kwamen door uitputting, ziekte, mishandeling of ondervoeding om het leven. Een van de bekende Nederlandse slachtoffers is bijvoorbeeld de Amsterdamse havenarbeider Hijman Kanes, die hier in oktober 1943 bezweek. Het kamp werd eind december 1943 opgeheven. De overlevende gevangenen werden overgeplaatst naar andere concentratie- en werkkampen in de regio (zoals Gross-Rosen of Kittlitztreben).

Trawniki

Polen

Kamp Trawniki was tijdens de Tweede Wereldoorlog een Duits werk- en trainingskamp van de SS in het Poolse dorp Trawniki. Het kamp is in de geschiedenis vooral bekend geworden als de centrale opleidingslocatie voor buitenlandse nazi-kampbewakers (de zogeheten Wachmänner of Trawniki-mannen), en als de locatie van een massale executie van Joodse gevangenen. Het kamp kende tussen juli 1941 en juli 1944 vier verschillende fasen met elk een eigen gruwelijk doel:

Polen

Concentratiekamp Treblinka I, operationeel van 1941 tot 1944, was een nazi-straf- en werkkamp in Noordoost-Polen. Het lag op circa 2 kilometer van het beruchte vernietigingskamp Treblinka II. Ongeveer 20.000 gevangenen werden er onder erbarmelijke omstandigheden tot dwangarbeid gedwongen, waarvan de helft stierf door honger en uitputting. Het kamp werd in de zomer van 1941 geopend door de Gestapo in Sokołów. Het voornaamste doel was het leveren van goedkope arbeidskrachten voor de nabijgelegen grindgroeve en de productie van beton. Joden, Polen uit omliggende dorpen, en in mindere mate Duitsers, Tsjechen en Franse Joden. Van de circa 20.000 gevangenen die er ooit verbleven, overleefde ongeveer de helft het niet. Executies, zware mishandeling, ondervoeding, ziekte en extreme uitputting

Treblinka II

Polen

Vernietigingskamp Treblinka II was een van de meest dodelijke nazi-vernietigingskampen tijdens de Tweede Wereldoorlog, waar tussen juli 1942 en november 1943 naar schatting 800.000 tot 925.000 mensen, vrijwel uitsluitend Joden, systematisch zijn vermoord. Het kamp lag in het noordoosten van Polen en was, na Auschwitz-Birkenau, het kamp met de meeste slachtoffers.Treblinka II werd specifiek gebouwd voor Aktion Reinhard, het geheime nazi-plan om de Joodse bevolking in het bezette Polen (het Generaal-Gouvernement) volledig uit te roeien. In tegenstelling tot Auschwitz was Treblinka II puur een vernietigingsfabriek. Gedeporteerden werden vrijwel direct (binnen enkele uren) na aankomst vermoord.Treblinka I: Dit was een apart, nabijgelegen straf-werkkamp (opgericht in 1941) waar gevangenen dwangarbeid verrichtten in een steengroeve. Slachtoffers werden vergast met koolmonoxide afkomstig uit de uitlaatgassen van grote verbrandingsmotoren (vaak zware diesel- of tankmotoren). Dit verschilde van Auschwitz, waar Zyklon B werd gebruikt. Om paniek te voorkomen, was de aankomstlocatie ingericht als een echt treinstation met valse loketten, dienstregelingen en een stationsklok die stilstond op 18:00 uur. Een kleine groep Joodse gevangenen werd tijdelijk in leven gehouden om de lijken uit de gaskamers te halen, de bezittingen te sorteren en de lichamen later in de open lucht te verbranden. Op 2 augustus 1943 organiseerden de achtergebleven gevangenen van het Sonderkommando een gewapende opstand. Zij wisten wapens te stelen, staken kampgebouwen in brand en deden een uitbraakpoging. Ongeveer 700 tot 800 gevangenen probeerden te vluchten. De meesten werden tijdens de klopjacht doodgeschoten. Slechts ongeveer 70 gevangenen overleefden de oorlog. Na de opstand besloten de nazi's het kamp te ontmantelen om alle sporen van de massamoord uit te wissen. De gebouwen werden afgebroken, de grond werd omgeploegd en er werd een boerderij op het terrein gebouwd.

Trebnitz

Duitsland

Concentratiekamp Trebnitz (gelegen in de Duitse deelstaat Brandenburg) was vanaf mei 1944 een buitenkamp van concentratiekamp Sachsenhausen. Het functioneerde voornamelijk als een dwangarbeiderscommando waar zo'n 120 tot 300 gevangenen werden ingezet om huisvesting te bouwen voor de SS.De geschiedenis van het kamp en de specifieke locatie zijn als volgt opgebouwd: Gevangenen in Trebnitz werden zwaar ingezet in de beboste omgeving om alternatieve faciliteiten en kantoren voor een SS-staf te construeren. Als Arbeitskommando viel het direct onder het beruchte Sachsenhausen

Concentratiekamp Trebusa Inferiore

Slovenie

Concentratiekamp Trebusa Inferiore was een internerings- en werkkamp uit de Tweede Wereldoorlog. Het kamp lag in het huidige Slap ob Idrijci (Slovenië), destijds opererend onder Italiaans bestuur.: Slap ob Idrijci, Slovenië. Dit gebied viel destijds onder Italiaans grondgebied, in de buurt van Gorizia. Het diende voornamelijk als een doorvoerkamp en werkkamp.

Concentratiekamp Treia

Italie

Het concentratiekamp in Treia was een Italiaans interneringskamp in de regio Marche, gevestigd in de villa La Castelleta. Het werd tijdens het fascistische bewind in 1940 in gebruik genomen en bood plaats aan maximaal 40 gevangenen, voornamelijk vrouwelijke burgers van landen in oorlog met Italië en één Italiaanse Jood. Hoewel het bijna 30 kamers had en een nominale capaciteit van 100 personen, oversteeg het bevolkingsaantal nooit de 40 geïnterneerden. De populatie bestond grotendeels uit Britse en Franse vrouwen en één Joodse man. Het kamp werd in oktober 1942 gesloten, waarna de laatste 28 gevangenen werden overgeplaatst. Het kamp stond onder leiding van gepensioneerde politiecommissarissen en werd bewaakt door de Carabinieri. De omstandigheden waren er volgens historische archieven pover en de locatie werd als ongeschikt beschouwd.

Treis

Duitsland

Concentratiekamp Treis, officieel KZ Bruttig-Treis, was van 10 maart tot 14 september 1944 een buitenkamp van het concentratiekamp Natzweiler-Struthof. Gevangenen werden zwaar mishandeld en gedwongen tot dwangarbeid in de Treisertunnel, die moest worden omgebouwd tot een ondergrondse vliegtuigonderdelenfabriek. Gelegen in Rijnland-Palts (Duitsland) tussen de plaatsen Bruttig en Treis. Drijfveer was de aanleg van de Treisertunnel, waar gevangenen onder mensonterende omstandigheden werkten aan elektronica en bougies voor de Duitse luchtvaartindustrie.Door ondervoeding, ziekte en brute mishandelingen (veelal door toedoen van de SS) overleed een groot deel van de dwangarbeiders.

Concentratiekamp Tremessen

Polen

Tychów (vandaag de dag Tychowo in Noordwest-Polen, destijds bekend onder de Duitse naam Groß Tychow) de locatie van een krijgsgevangenenkamp (POW-kamp) genaamd Stalag Luft IV.Stalag Luft IV in Groß Tychow Het kamp was specifiek ingericht voor gevangengenomen geallieerd luchtmachtpersoneel, voornamelijk Amerikaanse en Britse vliegeniers. Krijgsgevangenenkamp (Stammlager Luft IV). Mei 1944. Hoofdzakelijk Amerikaanse onderofficieren van de US Army Air Forces, aangevuld met Britse, Canadese en andere geallieerde piloten. Op het hoogtepunt zaten er zo'n 10.000 gevangenen. Hoewel krijgsgevangenen volgens de Conventie van Genève werden behandeld, waren de omstandigheden in Groß Tychow uiterst streng, met structurele voedseltekorten en hardhandig optreden van de Duitse bewakers. De Dodenmars van 1945 Groß Tychow is vooral bekend vanwege de ontruiming in februari 1945. Vanwege de nadering van het Rode Leger dwong de Duitse legerleiding de gevangenen te voet te evacueren naar het westen. De gevangenen moesten in de bittere winterkou een tocht van zo'n 800 kilometer afleggen door Duitsland. De mars duurde bijna 86 dagen (tot de bevrijding in mei 1945). Door bevriezing, honger, uitputting en ziektes zoals tyfus kwamen honderden geallieerde soldaten tijdens deze mars om het leven.

Concentratiekamp Tyśmienica

Oekraine

Tyśmienica (tegenwoordig Tysmenytsia in Oekraïne, historisch bekend als Tysmenits) had tijdens de Tweede Wereldoorlog geen opzichzelfstaand grootschalig concentratiekamp. In plaats daarvan was het de locatie van een streng afgesloten Joods getto (opgericht in het voorjaar van 1942) en werd de Joodse bevolking er onderworpen aan systematische moord en dwangarbeid. In de lente van 1942 dwong het naziregime de Joodse bevolking (en omliggende dorpen) in een strikt afgebakend gebied. Vanuit dit getto werden Joden dagelijks onder zware bewaking ingezet als dwangarbeiders. Liquidatie: SS, Gestapo en lokale Oekraïense hulppolitie liquideerden het getto in mei 1943. Huizen werden geplunderd en in brand gestoken om de ondergedoken Joden te dwingen tevoorschijn te komen. Velen werden ter plaatse of in nabijgelegen bossen geëxecuteerd, en anderen werden gedeporteerd naar grotere concentratie- en vernietigingskampen. De Joodse gemeenschap, die eeuwenlang bloeide in de regio, werd tijdens de Holocaust vrijwel volledig weggevaagd.

Concentratiekamp Tyszowce

Polen

Het concentratie- en dwangarbeidskamp van Tyszowce was een nazi-kamp in Polen (regio Lublin). Vanaf de zomer van 1940 werden hier 500 tot 600 Joodse gevangenen tewerkgesteld. Ze werden zwaar uitgebuit bij de regulering van de Huczwa-rivier, de aanleg van wegen en waterwerken onder mensonterende omstandigheden. Het kamp was gevestigd rond een grote, uitgebrande molen tegenover een school in Tyszowce. De dwangarbeiders kwamen oorspronkelijk uit kampen als Bełżec, en later uit steden als Warschau, Lublin, Otwock en zelfs Tsjechoslowakije. Gevangenen moesten vaak blootsvoets zwaar lichamelijk werk verrichten en urenlang in het water van de rivier staan. Het werkkamp werd in het najaar van 1941 opgeheven. De overige Joodse inwoners van het stadje werden in 1942 grotendeels gedeporteerd naar het vernietigingskamp Bełżec.