Geregistreerde namen van armen

Inhoud

- Armen van Markelo onder het Gerighte van Kedingen

- Voorwoord

- 

Armoede in Nederland was vroeger, met name in de 19e eeuw, wijdverspreid en nijpend. Grote groepen leefden in plaggenhutten of achterbuurten, werkten onder erbarmelijke omstandigheden (kinderarbeid) en leden honger. Armenzorg was tot ver in de 19e eeuw een taak van kerken en particulieren, waarbij armoede vaak werd gezien als eigen schuld of luiheid.

  • Leefomstandigheden: Armen woonden vaak in één kamer met het hele gezin, in krotten of plaggenhutten, vooral in de Veenkoloniën.
  • Voeding: Het menu bestond hoofdzakelijk uit roggebrood, aardappelen, gort en dikke soep. Boter was te duur, dus vet of appelstroop was de norm.
  • Arbeid: Velen werkten als keuterboer, in huisnijverheid (spinnewiel/weefgetouw) of als dagloner. Kinderarbeid was heel gewoon omdat de inkomens te laag waren.
  • Armenzorg: Eeuwenlang was hulp afhankelijk van de kerk of vermogende particulieren, met strenge regels in armenhuizen. Pas met de Armenwet van 1854 en later de
  • Algemene bijstandswet (1965) werd armoedebestrijding een overheidstaak.
  • Oorzaken: Slecht bestuur, verlies van handel, epidemieën en gebrek aan onderwijs zorgden voor een vicieuze cirkel van armoede.
  • Vóór de 20e eeuw was bedelen en landlopen strafbaar, en werd onderscheid gemaakt tussen de eerlijke arme en de luie bedelaar.

Armen van Markelo onder het Gerighte van Kedingen

 

met naam van persoon die zorg verleende

1683. 


UYT M A R C K E L:

Hans Vijven door Jacob Montenij
Wever Berent door Weduwe Clossers
Vedder Gerrit door Plas Derck
Albert Truyen door Coenraedt Hopman
Derck Hallers door Berent Hindinck
Pongert door  Hendrijck Nijenhuys
Berent Pongert door Krijghsman
Reint Vijven door Boom Gerrit
Harmen Meyers door Jan Brinckers
Engbert Buskers door Harmen Endeman
Gerrijt Clompers door Vlier Wessel
Gerrit Mogesomp door zal. Swaentje Jansen


S T O C K U M:
Hendrijck Hilberts door Harmen Spickers
Jan Leeftingh door Jan Schruers
Tonnis Hesselinck door Camer Lubbert
Jan Hanses door  Gerrit Schattingh
Landewer door  Hutten Goosen
Gerrit te Naeselaer door Hermen Greve
Jan Paescher door Roelof Egbers
Klaes Rensingh door Arent Rengerinck
Jan Sloot door Hendrijck Slightman
Hermen Wevers door Plasman
Nieuwemeyer door Joost Wevers zael.
Gerrit Vennebeecks door  ?


H A R C K E:
Arent Welmers door Derck Ojnck
Berent Wilbers de oude en de jonge door  Dielen Jan
Lambert Polman door Reint Winsinghs Hutte
Roelof Wilbers door Hoften Harmens Hutte
Esken Welmers door Hutte Gerrit Potman
Vorsschesangh door Schollema

 

C A R S P E L G O O R:

Snijder Roelof door Berendt te Moerwinckel
Bree Harmen door Hendrijck Geusendam
Jan in de Visscherije door Dijck Berent
Jacob Dambrijnck door Engbert Kevelham
Berent Schulten door Schoppen Jan

Oude Knobben door ?

 

M A R K E L: 
Meyeren door Eygenaeren
Jacob Wolters door ?
Court Meyers door D´ Heer van Oldenhave
Berent Rijtmans  door Jan Rijtmans 
Jan Brinckers door ?
Engbert Huiskes door Gerrit Baan
Henrick Kottinck door Gerrit Baan broeders
Herman Bussinck door ?
Hendrick Nijhuis door ?
Jan Egberts door Broeckhuisen van Geldersen toorn
Pungers door  ?
Wolter Luickes door  ?
Coenraet Hopmans door  ?
Plas Derck door Henrick Snellinck
Fedder Gerrit door  Mr. Lambert Muller tot Almen
Berent Wevers door Hungerinck in Stockum
Jenne Clossers een arme wed met een huisken vol kinders door ?
Jacob Montenij door ?
Endeman Timmer Berent door  ?

 

S T O C K U M:
De wed. van Kamer Lubbert door  ?
Herman Wevers door ?
Henrick Plasmans door  ?
Nieuwmeyer door De wed. Reppels tot Diepenheym
Hilbert door Burgem. Joan ten Noever
Fockers door  De Heer Drost van Twente
Arent Rengerinck door Burgem. Jan Hilderinck 
Harmen Spijckerman, Loenincks lijftucht door Heerengoet
Derck Hanssen door  ?
Roeloff Cloosters door ?
De Bunggeler door Berent Greven
Welmers door ?
Schattinck door ?
Teunis Alinck door De Heeren van Backenhagen
Jan Liefftinck door Richter Renssen
Gerrit Vennebecken door Pastoor tot Markel
Dries Wevers door ?
Jacob Lamberts door ?
Cap Jan door De Heer van´t Westerflier
Paescher door ?
Teunis Hesselinck door Oostendorp
De wed. Rensinck door  ?

 

H E R R I C K E:
Roeloff Wilberts door Jan Kuiper de borcker
Wellemers door Meynert Kremer
Berent ter Welle door  Derck Rottinck
Oynck Albert door Kremer tot Diepenheym
Kobbe door geniet uit den armen post
Jan Reints op Wissinck door ?
Scholman door geniet uit den armen post
Pottman in den Hutten door ?
Vorschesanck door Gerrit Brants in Ockenbroeck
Meinx door De wed. Stuers tot Goor

 

Rijssense Quartieren
E L S S E N:
Bijster Lubbert door Berent Kettwijch tot Deventer
Jan Rotmans door De wed. Breuckers tot Goor
Lambert Ooms door Lambert van Renssen wed.
Berent Rotmans door ?
Snijder Harmen door ?
Teunis Ooms door De wed. Benthem tot Rijssen
Schottelinck door d´ Heer van Elssen
Ribbert door B. Ketwijch tot Deventer
Bloomers door d´ Heer Schede ten Coohoeren
Hendertinck door d´ Heer van Elssen
Schreurs door ?
de wed. van zal. Schoolmr. door ?
Loynck door d´ Heer van Backenhagen
Teemker door d´ Heer van Elssen
Herman Aefftinck door 
Hegeman door d´ Heren van Deventer
Nijsinck door d´ Heer van Rhaen
Engbert Willems door 
Lentgerinck door d´ Heer van Rhaen
Harmen Toynck door d´ Heer Grubbe van Herinckhave
Roessinck door Vrouw van Markel
Boelinck door Burgemr. Boeckholt 
Mollencolck door d´ wed. Borgeriux tot Deventer
Boessinck door Danide Renssen
Haer Berent door d´ Heer van Elssen

 

CARSPEL GOOR:
Bronnickreeff door Heer van Heeckeren
Dambrinck door Heer van Heeckeren
Nottebergh nu Dijck Berent door Heer van Heeckeren 
Kleyn Brugginck door Pastorien goet
Visscherie door ?
Hendrick ten Geusendam door ?
Rieffs lijftucht door Heren goet
Willem Boesewinkel door ?
Snijder Roeloffs door wed. Overste Ottens
Engbert Kevelham door ?
Berent Schulten door ?
Groot Hengels door Heeren goet
Meerminck door Heeren goet