De gedwongen evacuatie naar Frieslad, Groningen en Drente

Nadat tijdens de kerstdagen van 1944 vrijwel de hele mannelijke bevolking van Roermond was afgevoerd naar Duitsland, was het leed nog niet ten einde. In Januari 1945 kreeg op de hele bevolking op het nog bezette deel van de rechteroever van de Maas bevel, hun huizen te verlaten om zich te laten evacueren. Het ging om de strook Nederlands gebied tussen de monding van de Roer tot vlak voor Nijmegen, die nog in Duitse handen was. Men mocht 30 kg per persoon meenemen. Er werd niet bij gezegd, waarheen de evacuatie zou gaan en werd beloofd, dat de mannen niet voor dwangarbeid zouden weggevoerd, om de opkomst te verhogen. De bedoeling was nog steeds vooral, om bij de op handen zijnde opmars van de geallieerden geen vijandig gezinde burgerbevolking achter zich te hebben en niet de bescherming van de bevolking tegen oorlogsgeweld. Dat blijkt uit de zware straffen, waarmee werd gedreigd. Het ging in totaal om ongeveer 70.000 mensen.
Na voettochten naar Duitse stations moesten zij in vee- en goederenwagons stappen en reden zo dagenlang onder miserabele omstandigheden door Duitsland. Soms werden de treinen door geallieerde vliegtuigen beschoten, omdat de piloten niet wisten, om wat voor treinen het ging. Uiteindelijk merkten zij tot hun opluchting, dat ze weer in Nederland waren.
Mensen uit Venlo en omgeving komen vooral in Groningen terecht, mensen uit Roermond en omstreken vooral in Friesland. Bij aankomst worden ze opgevangen, krijgen ze warm eten en worden ze ontluisd met DDT. De ontvangst is sober, maar wel goed geregeld. Gezinnen uit Groningen, Friesland en Drenthe zullen de Limburgse evacués opvangen.
… Eind maart is Limburg bevrijd, maar heel Nederland nog niet. Ze willen naar huis, maar veel bruggen zijn kapot, waardoor reizen moeilijk of onmogelijk is. Ze kunnen pas in juni of juli terug. Bij thuiskomst in Limburg blijken veel gebouwen te zijn vernietigd.
… De meeste evacués zijn langer dan 3 maanden van huis. De reis en het verblijf in het Noorden levert levenslange vriendschappen op. Er zijn evacués en leden van gastgezinnen die nog elk jaar bij elkaar op bezoek komen. Anderen schrijven en bellen elkaar nog regelmatig. 
Er zijn verschillende monumenten opgericht om aan deze evacuatie te herinneren. We noemen hier het monument Evacuatie van Venlo, Van Harenstraat 47, Sint Annaparochie. 
Op de katholieke begraafplaats in Heerenveen liggen de 18 Limburgse baby’s en peuters in de leeftijd van vier weken tot drie jaar, die tijdens de evacuatie in Friesland zijn overleden, in een gezamenlijk graf. Zij werden voornamelijk slachtoffer van de ontberingen tijdens de treinreis. Aanvankelijk was dat graf anoniem, zonder grafsteen. Die is er gekomen op 3 mei 2012, met de namen van de kinderen en het laatste vers van het gedicht (in het Fries.

 

 

Tijdens de winter van ‘44-‘45 kreeg Drenthe te maken met verschillende soorten vluchtelingen. Er kwamen hongervluchtelingen uit het westen van Nederland. Door stakingen en beschietingen was er bijna geen voedsel meer te vinden ten zuiden van de IJssellinie. Verhongerende mensen trokken daarom naar het noorden om eten te halen of onderdak te vinden voor hun familie en zichzelf. Het evacueren van kinderen gebeurde onder andere door IKB (het Interkerkelijk Bureau) en ook scholen, gemeenten, bedrijven en het Rode Kruis hielpen hieraan mee. Daarnaast werd in januari 1945 de Drentse bevolking verplicht om Limburgse evacués op te nemen die vlakbij de linie woonden en gedwongen werden te vluchten voor het oorlogsgeweld.

Namenlijst evacuees Sloten

De burgemeester van Sloten stelde op 25 maart 1945 onderstaande lijst samen van in de Stad Sloten geëvacueerde personen.

 

Naam en voorletters

van Baaren, M.B.J

van Baaren - Kraan, H.G

van Baaren, M.B.J

van Baaren, H.G

van Baaren, A.

Basten, H.

Eggenhuis, J.B

Eggenhuis-Derksen, M.J

Eggenhuis, W.

Eggenhuis, J.C.

Eggenhuis, P.G

Meester, E.

Meester, E.

van Oostveen, L.C

van Oostveen - Vredenburg, S.

Otten-Deegen, M.W

Otten, B.H.W

Otten, H.A

Otten, A.W.Th

Otten, G.Th

Peelen, F.E.

Peelen - Ebben, H

Peelen, M.H.F

Peelen, F.J.F

Scholten, C.J

Scholten - Lentjes, M.G

Scholten, G.J

Scholten, J.G

Slijkhuis, J.

Slijkhuis - Beumkes, G.

Slijkhuis, J.H.W

Slijkhuijs, C.J.W

Slijkhuijs, C

Slijkhuis, H.J

Slijkhuis, G.

Stellaard, G.

Stellaard - P.van Nijenhof, B.A

Stellaard, C.L.

Stellaard, B.A.

van der Wal, A.J

van der Wal - Plat, L

van der Wal, J.C.P

van der Wal, R.A

Wessels, J.A.

Wessels-Derks, A.G.

Wessels, G.J.A

Wessels, J.H

Wessels, B.J

Wessels, J.M

Willemsen, H.

Willemsen-Wedel, A.

 

Naam kwartiergever

H. de Jong

Mej. J. Visser

C. Groenhof

E. van Tromp Boomsma

J. Poepjes

J. Bakker

W. Roelevink

F.J. Boersma

A. Breimer

A. Kolhoff

Wed. A.M.A. Klarenberg

P. Steenbeek

A. Breimer

G. Bakker

Wed. P. de Vlugt

J. van Tromp-Boomsma

S. Bouwsma

J. Nijholt

Thans nog in ziekenhuis te

Wed. T. Hofman

D. Leentjes

G. van der Hei

Th. Jongsma

B. van der Wielen

E. Haagsma

J.D. Koster

E. Haagsma

S. Boersma

J.C. van der Boom

J. de Lange

F. Deinum