Wierden.

De gemeente Wierden  bestaat naast het dorp Wierden uit het dorp Enter en de buurtschappen Hoge Hexel, Notter, Zuna, Rectum en IJpelo 

 

Wierden kent de volgende woonwijken:

Noord: De Stouwe, De Hooilanden, De Weuste, Hogelucht, Kluinveen, Violenhoek, Het Loo en Zenderink 

Oost: (Plan) Oost, Centrum

Zuid: Grote Maat, Huurne en Zuidbroek 

West: West, Molukse wijk en Meijerinksberg

 

Industrie- en bedrijventerreinen:

Noord: Hogelucht, Kluinveen, Violenhoek en Weuste Noord

 

 

Wierden

De werkverschaffing in Wierden betrof in de crisisjaren van de 20e eeuw grootschalige, zware land- en waterbouwkundige projecten. Onder meer de ontginning van het Wierdense Veen, de aanleg van het Twentekanaal en de kanalisering van de Regge werden door werklozen in werkploegen uitgevoerd.

Projecten: Ontginning van veen, graven van het Twentekanaal en waterwerken aan de Regge.

Omstandigheden: Arbeid met schop en kruiwagen onder zware fysieke omstandigheden.

Arbeidsvoorwaarden: Lange werkweken van circa vijftig uur tegen een heel laag loon.Verplichting: Weigering van het werk betekende verlies van de uitkering en terugval op de armenzorg.

Wierden.

Kamp I

In mei 1940 werden bij Kamp Wierden I (Vossenbosch bij Hoge Hexel) barakken gebouwd. Aanvankelijk huisvestten deze barakken gedemobiliseerde soldaten voor zware ontginningswerken op het Wierdense Veld in het kader van de werkverschaffing en opbouwdienst. Later vorderde de bezetter de kampen voor de Duitse militaire en de Arbeidsdienst.

 

Doel: Grond ontginnen, heide omzetten in landbouwgrond en kanalen graven (zoals het Twentekanaal en de Regge).

Arbeiders leefden in eenvoudige houten barakken met lange werkweken tot wel 50 uur onder zware fysieke omstandigheden.

Latere functie: Het kamp werd later overgenomen door de Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD-kamp 234, Maarten Harpertszoon Tromp) en diende na de oorlog onder meer als woonoord Vossenbosch.

Kamp II

Kamp Wierden II (ook bekend als NAD-kamp 235) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een kamp van de Nederlandse Arbeidsdienst (NAD) aan de Nijverdalsestraat in Wierden. Het kamp droeg de erenaam Christiaan Huygens en werd ingezet voor tewerkstelling in het kader van de arbeidsdienst.

Kenmerken van Kamp Wierden II Registratienummer: NAD 235.

Erenaam: Christiaan Huygens.

Organisatie: Nederlandse Arbeidsdienst (NAD), die jonge mannen liet inzetten voor landontginning, bosbouw en versterkingswerkzaamheden.

 

Zuna

Tijdens de grote economische crisis van de jaren 1930 zette de Nederlandse overheid werklozen in voor de werkverschaffing. In de buurtschap Zuna (gelegen in de gemeente Rijssen-Holten / nabij Wierden en Hellendoorn) werden hiervoor eenvoudige houten barakken (kampen) gebouwd.

Doel en omstandigheden van Kamp Zuna Arbeidsinzet: Werkloze mannen werden verplicht te werk gesteld om woeste grond te ontginnen, heide om te zetten in landbouwgrond, en te werken aan de kanalisatie van de Regge of de aanleg van het Twentekanaal.

De arbeiders verbleven doordeweeks in sober ingerichte houten barakken op het kamp, ver weg van huis en gezin.

De werkzaamheden en de kampen stonden vaak onder direct of indirect toezicht van instanties zoals de Nederlandsche Heidemaatschappij (Heidemij).

 

Notter

Tijdens de crisisjaren in de jaren 1930 en de periode van de werkverschaffing werden in Overijssel en Twente diverse barakkenkampen ingericht voor de ontginning van woeste gronden en de aanleg van infrastructuur. Hoewel er in de nabije omgeving van Notter, Zuna en Rijssen sprake was van landontginning en werkverschaffingsprojecten, is er geen rijkswerkkamp met barakken bekend. Wel vonden dergelijke projecten en kampen in de bredere regio plaats (zoals rond de marke en de Reggevallei), vaak in samenwerking met de Nederlandsche Heide Maatschappij.

 

Enter

In de jaren 1930 werd in Enter een barakkenkamp ingericht in het kader van de werkverschaffing. Op 2 mei 1932 arriveerden 96 werkloze mannen bij het station van Enter om te worden gehuisvest in dit kamp. Zij werden ingezet voor zware ongeschooldenarbeid, zoals het project rond de Elsgraven.

Doel: Het bieden van werkgelegenheid en huisvesting aan werklozen tijdens de Grote Depressie (de economische crisis van de jaren '30).

Aankomst: Op 2 mei 1932 kwamen de eerste 96 arbeiders aan bij het station Enter.

Werkzaamheden: De mannen verrichten zwaar handwerk, waaronder de werkzaamheden aan de Elsgraven en het verbeteren van waterlopen in de regio.

Ypelo

In de jaren 1930 en tijdens de crisistijd werden in de regio Twente en rondom marken zoals Ypelo en het Wierdense Veen barakkenkampen ingericht voor de werkverschaffing. Werkloze mannen werden daar gehuisvest om onder zware omstandigheden heide en veen te ontginnen of te werken aan kanalen.

Doel: Het ontginnen van onontgonnen gronden, verbeteren van wegen en graven van watergangen (zoals het Twentekanaal en de Regge).

Arbeiders verrichtten zwaar handwerk met schop en kruiwagen vanuit eenvoudige barakken.

Uitgevoerd in samenwerking met instanties zoals de Nederlandse Heidemaatschappij.

 

 

Rectum

In de buurtschappen Rectum en Ypelo (gemeente Wierden) werden tijdens de crisisjaren van de jaren 30 en de vroege jaren 40 barakken en kampen ingezet in het kader van de Rijkswerkverschaffing. Werkloze arbeiders verbleven in deze eenvoudige houten onderkomens om zware woeste gronden, heidevelden en veengebieden in de regio te ontginnen.

Doel van de barakken: Huisvesting bouwen voor tewerkgestelde werklozen die in de crisistijd verplicht of via steunverlening aan het werk werden gezet.

Werkzaamheden: Het afgraven van turf, graven van sloten, verbeteren van de lokale afwatering en het ontginnen van omliggende natte heidegronden en ’t Goor.

Organisatie: De projecten werden vaak gecoördineerd in samenwerking met instanties zoals de Nederlandsche Heidemaatschappij en lokale gemeentelijke plannen.Lot van de Kampen in de Oorlogstijd