Strafgevangenis Plötzensee Berlijn

Strafgevangenis Plötzensee – waar de nazi’s hun tegenstanders ombrachten

Sinds 1868 is Plötzensee gevangenis. Het was ooit de grootste gevangenis van het Duitse Rijk, maar is vooral berucht geworden omdat tijdens de nazi-periode hier meer dan 2800 gevangenen zijn geëxecuteerd.

Al voordat de nazi’s aan de macht zijn gekomen zijn hier reeds mensen om het leven gebracht. Tijdens de periode van het keizerrijk (1871 tot 1918) en de Weimar Republiek (1918 tot 1933) zijn hier 36 voor moord veroordeelden gevangenen vermoord.

Nadat de nazi’s de macht hadden gegrepen werd de gevangenis ook voor politieke gevangenen gebruikt. In 1936 werd deze plaats door Adolf Hilter aangewezen als één van de elf centrale executieplaatsen in het Duitse Rijk. Vanaf 1943 werden hier ook soldaten van de Wehrmacht geëxecuteerd.

Aanvankelijk werd een bijl gebruikt om de doodsvonnissen te voltrekken, maar vanaf 1937 werd een guillotine gebruikt. In 1942 werd er ook een balk geïnstalleerd waar maximaal acht gevangenen tegelijk aan konden worden opgehangen.

De nabestaanden van de slachtoffers werd 300 reichsmark in rekening gebracht voor de kosten van de executie en anderhalve rijksmark per dag dat de gevangene opgesloten had gezeten.

Voorbeelden van mensen die hier zijn omgebracht zijn verszetsstrijders, dwangarbeiders die probeerden te ontsnappen en mensen die militaire dienst weigerden. Ook mensen die hadden deelgenomen aan de mislukte aanslag op Hitler op 20 juli 1944 zijn hier geëxecuteerd.

 

Tijdens een bombardement van de geallieerden was op 4 september 1943 de guillotine beschadigd waardoor deze enige tijd niet kon worden gebruikt. Door deze luchtaanval hebben ook vier gevangenen de kans gehad te vluchten.

Daar een deel van de gevangenis onbruikbaar was geworden door deze luchtaanval, werden tussen 4 en 12 september 250 gevangenen in de zogenaamde Plötzenseer Blutnächten geëxecuteerd om ruimte te scheppen in de gevangenis. Hierbij zijn per ongeluk ook zes mensen ongehangen die eigenlijk niet geëxecuteerd hadden moeten worden.