De Consolidated PBY Catalina was een Amerikaanse vliegboot dat werd ontworpen na een US Navy specificatie uit 1932. Het prototype vloog in 1935. De aanduiding was "PBY" en die komt vanuit de US Navy, met "Patrol Bomber " en Y de code toegewezen aan Consolidated Aircraft als fabrikant. De eerste versie PBY-1 werd afgeleverd in 1936, gevolgd door de PBY-2, PBY-3 en PBY-5 in 1939.

De PBY-5 werd in 1939 door de Engelsen de Catalina genoemd en zo is het ook algemeen bekend. Het werd een van de meest gebruikte vliegtuigen van de Tweede Wereldoorlog bij talloze Geallieerde strijdkrachten en gebruikt in onderzeebootbestrijding, patrouille vluchten, reddingsoperaties en vrachtvervoer. Het type PBY werde ook veel in licentie gebouwd door andere fabrikanten; zo is PB2B de "Boeing" PBY. In 1941 kwam een amfibie wersie met intrekbaar onderstel, de PBY5A.

Er werden diverse aanpassingen gedaan gedurende de productie. Meer dan 4000 kisten werden er gebouwd in diverse versies:

PBY-1 (model 28-1): Eerste productie variant met twee 900 pk R-1830-64 motoren, 60 gebouwd.
PBY-2 (model 28-2): Apparatuur veranderingen en verbeterde prestaties, 50 gebouwd.
PBY-3 (model 28-3): 2x 1000 pk R-1830-66 motoren, 66 gebouwd.
PBY-4 (model 28-4): 2x 1050 pk R-1830-72 motoren, 33 gebouwd (waaronder een eerste als een XPBY-4 die later de XPBY-5A).
PBY-5 (model 28-5): 2x 1200 pk R-1830-82 of -92 motoren met extra brandstoftanks. 683 gebouwd. ( De PBY-5 werd ook gebouwd in de Sovjet-Unie als "Gydro Samoliot Transportnyi")
PBY-5A (Model 28-5A): Amfibische versie met intrekbaar onderstel van de PBY-5 met twee 1200 pk R-1830-92 motoren; ongeveer 800 gebouwd
PBY-6A: Amfibische versie met twee 1200 pk R-1830-92 motoren en een groter kielvlak en roer. Circa 175 toestellen afgeleverd vanaf begin 1945.
PB2B-2: Boeing gebouwd versie van de PBY-5 maar met een hoger kielvlak van de PBN-1, 67 gebouwd en de meeste geleverd aan de RAF als Catalina VI.
PB2B-1: Boeing-Canada gebouwd PBYs voor de RAF en RCAF vanaf 1939.
PBN: Naval Aircraft Factory gebouwde versie van de PBY-5 met belangrijke wijzigingen zoals een groter hoger kielvlak.