Werkverschaffing Wassenaar
Wassenaar
Binnen de gemeentegrenzen liggen naast Wassenaar enkele gehuchten.
De gemeente is verdeeld in de volgende wijken:
Wijk 00 Zuidwestelijk deel der gemeente
Wijk 01 Noordoostelijk deel der gemeente
Een wijk kan bestaan uit meerdere buurten.
Drie Papegaaien
Oud-Wassenaar
Nieuw-Wassenaar
Duindigt met Groenendaal
Oud-Clingendaal
De Kieviet
Kerkehout
Klingenbosch
Verspreide huizen Eikenhorst
Verspreide huizen Meijendel
De Paauw
Dorp Wassenaar
Oostdorp
Zijlwatering en haven
De Deijl
Groot Deijleroord en Ter Weer
Rijksdorp met De Pan
Maaldrift
Verspreide huizen Raaphorst en in poldergebied
Verspreide huizen Duinrell Wassenaarse Slag
Weteringpark
Wassenaar
Werkverschaffing in Wassenaar volgde het landelijke patroon: politieke en economische noodzaak leidde tot zwaar fysiek werk voor minimale beloning, uitgevoerd onder toezicht van landelijke organisaties zoals de Heidemaatschappij.
In de jaren 1930 kende Nederland, net als veel andere landen, een periode van grote werkloosheid als gevolg van de wereldwijde economische crisis. Om de werklozen te helpen, startte de overheid verschillende werkverschaffingsprojecten. In deze projecten werden mannen, vaak jongvolwassenen of volwassenen zonder werk, ingezet voor ongeschoold arbeid, zoals het graven van kanalen, het ontginnen van hoogveengebieden, bosaanplant of infrastructuurwerken. Ze werkten doorgaans onder toezicht van de Nederlandse Heidemaatschappij of andere overheidsinstellingen zoals de Rijksdienst voor Werkverruiming na 1939.
De barakken waarin de werklozen woonden, waren eenvoudige houten of stenen tijdelijke gebouwen. De indeling was meestal standaard: een woonbarak met drie slaapkamers voor zestien personen per kamer, waarbij een ploeg van zestien personen een samensteller van een ploeg vormde. Vier van zulke woonbarakken vormden gezamenlijk een afdeling, vaak met eigen groepsleiders en een afdelingscommandant. Rondom deze barakken was vaak een appelplaats, en er waren faciliteiten zoals keuken- en kantinebarakken, fietsenbergingen, werkplaatsen en stalbarakken.
In Wassenaar werd een dergelijk werkkamp gerealiseerd bij het project Huize Drie Koningen, dat door de Nationale Rooms-Katholieke Commissie werd beheerd. Dit kamp richtte zich op dienstbodenopleidingen en had een verblijf van drie maanden voor de deelnemers. Deze jongeren of werklozen werden betaald met een minimaal werkverschaffingsloon, dat net genoeg was om rond te komen. Werkweken waren lang (40–50 uur in het begin, soms korter bij jeugdwerkkampen), en de werkdagen waren zwaar.
De barakken van de werkverschaffing in Wassenaar waren vergelijkbaar met andere jeugdwerkkampen in Nederland in deze periode, waar deelnemers naast werk ook vaak konden deelnemen aan cursussen, sport, ontspanning of beroepsopleidingen, afhankelijk van de organisatie en het specifieke werkkamp. De kampstructuur was semi-permanent: de houten barakken konden gemakkelijk worden opgebouwd of afgebroken, afhankelijk van de beschikbare locaties en projecten.
Drie Papegaaien
Oud-Wassenaar
Nieuw-Wassenaar
Duindigt met Groenendaal
Oud-Clingendaal
De Kieviet
Kerkehout
Klingenbosch
De Paauw
Oostdorp
Zijlwatering en haven
De Deijl
Groot Deijleroord en Ter Weer
Rijksdorp met De Pan
Maaldrift
Raaphorst en in poldergebied
Duinrell Wassenaarse Slag
In Wassenaar, specifiek bij Duinrell en de omgeving van de Wassenaarse Slag, zijn er aanwijzingen dat ook hier werkverschaffingsprojecten plaatsvonden. Historische context van het landgoed Duinrell laat zien dat vanaf 1935 het terrein zich ontwikkelde tot recreatiegebied en dat delen van het landgoed in de periode daarvoor verkocht en heringericht werden. De Wassenaarse Slag, een duinpad naar het strand bij Rijksdorp, lag in een gebied waar maatregelen voor natuurbeheer en infrastructuur, zoals paden en kleine bouwwerkjes, zouden kunnen zijn uitgevoerd door werklozen onder werkverschaffing.
Hoewel er geen gedetailleerde archiefvermeldingen publiekelijk beschikbaar zijn over specifieke werkverschaffingsbarakken direct bij Duinrell of de Wassenaarse Slag, is het aannemelijk dat dergelijke tijdelijke huisvesting bestond, overeenkomstig de landelijke praktijk van werkkampen nabij grote projecten.
Weteringpark
Vanaf de jaren twintig en dertig groeide Wassenaar uit tot een villadorp met veel aanleg van openbare werken en parken als onderdeel van stadsontwikkeling. Hoewel er geen expliciete vermelding is van het Weteringpark in de beschikbare bronnen, is het aannemelijk dat ook daar werkloosheidsprojecten werden uitgevoerd in lijn met landelijke tendensen waarbij gemeenten werklozen inschakelden voor terreinaanleg en parkinrichting
In de jaren dertig werden in Weteringpark, gemeente Wassenaar, waarschijnlijk houten barakken of tijdelijke kampgebouwen gebruikt voor de huisvesting van werklozen die deelnamen aan werkverschaffingsprojecten.
In de jaren dertig werden in Weteringpark, gemeente Wassenaar, waarschijnlijk houten barakken of tijdelijke kampgebouwen gebruikt voor de huisvesting van werklozen die deelnamen aan werkverschaffingsprojecten.
Deze projecten waren vaak intensief en vereisten veel handmatig werk. De winst van dergelijke projecten lag zowel in het creëren van werk als in de verbetering van het stedelijk groen en openbare infrastructuur.