Werkverschaffing.

- Het Wijde Gat

- Kamp Conrad 

- Kamp Beugelen

- Staatsbos

 

De gemeente Staphorst had voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog geen drie werkkampen, zoals algemeen bekend, maar vier. Er is nog veel onduidelijk over dit tot nu toe onbekende kamp.

Er wordt altijd gesproken over drie kampen in de gemeente Staphorst: Conrad, Beugelen en Het Wiede Gat. Maar er was er dus nóg één, kennis die is weggezakt in het lokale geheugen. Ook de naam als het al een naam had is niet bekend wel de mogelijke locatie,  net buiten het dorp aan de Olde Kerkhofsweg, grenst aan de plek waar het oude werkkamp moet hebben gestaan. 

Hoe groot het kamp was, is niet bekend. Maar dat het om enige tientallen werkmannen ging, is wel duidelijk. 

Kamp Conrad in Rouveen, Het Wiede Gat aan de Spoordijk in Staphorst en Beugelen, richting Halfweg, zijn bekende kampen. Gebouwd in de crisisjaren voor de werkverschaffing. Later zaten er 344 Joodse mannen - waarvan zes de oorlog overleefden - en weer later Molukkers. In het vierde kamp zaten waarschijnlijk geen Joden, wellicht ook de reden dat het bestaan ervan is weggezakt

Het lijkt erop dat het vergeten kamp niet zo’n stringent karakter had als de andere drie kampen. Mogelijk werden de werkmannen ingezet bij de realisatie van de Rijksweg eind jaren dertig, met daarbij de beroemde Staphorster variant. De huidige A28 werd in 1940 gebouwd, de Duitsers waren de eerste die eroverheen reden. Een van de barakken van het kamp zou in 1945 zijn gebruikt als noodhotel nadat hotel Waanders in april 1945 in brand was geschoten, zo gaat het verhaal.

Het Wijde Gat

 

In de jaren derig liet de Nederlandse Regering z.g. werkverruimingskampen bouwen om in het kader van de werkverschaffing werklozen in te huisvesten. Vanaf januari 1942 werden ruim 40 van deze kampen waaronder het Wijde Gat, aangewezen om plaats te maken voor door anti-Joodse maatregelen werkloos geworden Joodse mannen. De Joodse Raad Amsterdam kreeg in januari 1942 opdracht om hiervoor de eerste 1075 mannen te "leveren". Later volgden er meer uit andere delen van het land.

De kampen lagen vooral in het Noorden en Oosten van Nederland en het werk bestond o.a. uit spitten op de heide, aardappels rooien en het aanleggen van wegen of paden. In de loop van het jaar werden de omstandigheden steeds slechter en op 2 oktober 1942 werden alle kampen ontruimd. De bewoners werden overgebracht naar Westerbork en van daaruit gedeporteerd naar de kampen in het oosten.

Op 10 juli 1942 kwam de eerste groep van ca. 80 mannen in het Wijde Gat aan. Zij waren afkomstig uit Groningen en werden ingezet bij de ontginning van het heidegebied in de omgeving. Enkele uit het kamp afkomstige en bewaard gebleven brieven maken melding van het zware werk en de steeds verder verslechterende omstandigheden.

Op 2 oktober werd het het kamp ontruimd en de bewoners afgevoerd naar Westerbork. Slechts enkelen van hen overleefden de oorlog. Het kamp is in 1947 afgebroken en er resteert niets meer dan een betonplaat waarop ooit het aggregaat heeft gestaan.

 

Kamp Conrad

werkkamp in Staphorst, Nederland

 

Kamp Conrad was een Nederlands werkkamp in Rouveen. Vanaf de jaren 1930 tot 1942 deed het dienst als werklozenkamp voor de werkverschaffing; in 1939 kwam het onder toezicht van de Rijksdienst voor de Werkverruiming (RVDW) te staan. In 1942, te midden van de Tweede Wereldoorlog, werd het gebruikt als Joods dwangarbeiderskamp. Tussen 1954 en 1966 was het in gebruik als Moluks dorp.

Kamp Beugelen

Kamp Beugelen in Staphorst was een werkkamp, Joods werkkamp, werkkamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst en interneringskamp (bijzondere rechtspleging). Kamp Beugelen was een werkkamp in het kader van de werkverschaffing, waar vanaf mei 1940 ook Chinezen verbleven.

Een werkkamp van de Nederlandsche Arbeidsdienst en interneringskamp (bijzondere rechtspleging). Kamp Beugelen was een werkkamp in het kader van de werkverschaffing, waar vanaf mei 1940 ook Chinezen verbleven. Van januari 1942 tot 3 oktober 1942 was het een werkkamp voor Joodse dwangarbeiders en in 1944 werd het kamp gebruikt door de Nederlandsche Arbeidsdienst. Van mei 1945 tot februari 1947 was het in gebruik als interneringskamp. Hier zaten verdachten van en veroordeelden voor collaboratie opgesloten.