Werkverschaffing 

Valleikanaal

Het Valleikanaal is een kanaal van ongeveer 40 km lang in de Nederlandse provincies Utrecht en Gelderland. De naam is ontleend aan de Gelderse Vallei, waar het kanaal in noordelijke richting doorheen stroomt. Het doel van het kanaal is de afwatering van diezelfde vallei en dus het voorkomen van wateroverlast.

 

Lengte 40 km

Jaar ingebruikname 1941

 

Het kanaal loopt van de Nederrijn bij Rhenen (aan de voet van de Grebbeberg) naar de Eem in Amersfoort. Op verschillende plaatsen vormt het kanaal de grens tussen Utrecht en Gelderland. De plaatsen of gemeenten waar het Valleikanaal door loopt, zijn achtereenvolgens:

 

Het Valleikanaal in zijn huidige vorm werd aangelegd in de periode 1935-1941 in het kader van de werkverschaffing. Dit was deels ter versterking van de Grebbelinie, de inundatie zou hierdoor beter verlopen, en deels ter verbetering van de afwatering van de Gelderse Vallei.

 

Delen van het kanaal bestaan echter al veel langer. Het stuk tussen Rhenen en Veenendaal werd bijvoorbeeld al in de middeleeuwen gegraven en is sindsdien bekend onder de naam Bisschop Davidsgrift of kortweg Grift. Ter hoogte van Woudenberg volgt het deels de vroegere loop van de Lunterse Beek, ten oosten van Leusden de loop van de Moorsterbeek en ten noorden van Leusden de Modderbeek. Vanaf de Luntersebeek bij de Bruinenburgersluis moest tot aan de Moorsterbeek een nieuw stuk kanaal worden gegraven, net als ten noordoosten van Amersfoort tussen de Barneveldse Beek en de Eem.

 

Ter regulering van het waterpeil zijn er in het valleikanaal zeven stuwen aanwezig. In volgorde stroomafwaarts vanaf Rhenen tot Amersfoort:

Stuw Verval (m) Plaats

Grebbesluis 1,3 Rhenen

Veenkampen 0,3 Wageningen

De Groep 1,0 Scherpenzeel

Pothbrug 0,4 Woudenberg

Roffelaar 1,5 Woudenberg

Asschat 0,9 Leusden

Balladelaan 0,8 Amersfoort