Werkverschaffing Zwartewaterland
Binnen de gemeente Zwartewaterland liggen de volgende plaatsen:
Genemuiden
Hasselt
Mastenbroek
Zwartsluis
Zwartsluis
Er was geen werkkamp binnen de grenzen van Zwartsluis
De werkverschaffing in Zwartsluis en de omliggende regio (Kop van Overijssel) was voornamelijk actief tijdens de crisisjaren '30 van de twintigste eeuw. Het doel was om werklozen zwaar handarbeid te laten verrichten in ruil voor een minimale financiële steun, om zo armoede te bestrijden
Werklozen uit de regio werden ingezet om moerassen en laaggelegen gronden tussen Ossenzijl en Zwartsluis handmatig droog te leggen en te ontginnen voor de landbouw.
Er werd gewerkt aan waterwegen, kanalen en wegen, zoals werkzaamheden rondom het nabijgelegen Conradkanaal.
Sociale impact: De arbeidsomstandigheden waren zwaar, het loon erg laag en de controle vanuit de overheid was streng. Men sprak destijds van te veel om te sterven en te weinig om van te leven.
In de regio rond Zwartsluis en Staphorst lagen verschillende werkkampen. Een bekend voorbeeld is Kamp Conrad bij Rouveen (langs het Conradkanaal richting Zwartsluis). Dit kamp werd in 1929 gebouwd voor de werkverschaffing. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg het een inktzwarte bladzijde in de geschiedenis: in 1942 dwong de Duitse bezetter Joodse mannen uit heel Nederland om hier zware dwangarbeid te verrichten, waarna zij begin oktober 1942 werden gedeporteerd naar Westerbork en de vernietigingskampen
Mastenbroek
Mastenbroek kende geen werkkamp voor werkverschaffing binnen haar grenzen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde de polder Mastenbroek een rol bij de Duitse tewerkstelling. Hoewel er binnen de polder zelf geen permanent barakkenkamp (zoals de bekende NAD- of Joodse werkkampen) stond, werden werkloze en Joodse mannen uit de regio Kampen en IJsselmuiden gedwongen te werken aan de ontginning, infrastructuur en landbouwwerkzaamheden in de polder. Veel Joodse mannen uit de regio werden in 1942 eerst in de polder tewerkgesteld of direct weggevoerd naar kampen zoals De Wite Peal in Friesland, om daarna via Westerbork te worden gedeporteerd.
Lokaal wordt er soms gesproken over de werkploegen of de tijdelijke kampementen van dijkenbouwers.
Werkverschaffing in de Polder Mastenbroek en omgeving hield in dat de overheid werklozen in de crisisjaren van de jaren 1930 zwaar handwerk liet verrichten. Arbeiders groeven er sloten, versterkten dijken en verbeterden landbouwgronden in de regio.
Genemuiden
Binnen de grenzen van Genemuiden zelf heeft nooit een fysiek werkkamp bestaan tijdens de Tweede Wereldoorlog of de werkverschaffing in de jaren 30.
Hasselt
In en direct rondo Hasselt lag geen specifiek werkkamp of Rijkswerkkamp.
Hasselt lag midden in de regio (regio Zwolle/Staphorst/Vechtdal) waar destijds zware dwangarbeid en werkverschaffing plaatsvonden.
In de omgeving van Hasselt, Kampen en Zwartsluis werkten honderden mannen aan het ontginnen van gronden, het graven van kanalen en het verbeteren van de waterwegen (zoals de Steendijk bij Hasselt).
Verder terug in de tijd (1777) kende Hasselt al een vorm van werkverschaffing in het oude armenhuis aan de Ridderstraat, waar armen via arbeid een menswaardiger bestaan probeerden op te bouwen.