Werkverschaffing Zundert
Gemeente Zundert is onderverdeeld in wijken:
Zundert
Klein-Zundert
Wernhout
Achtmaal
Rijsbergen
Klein Zundert
Er is geen werkverschaffingskamp of Joods dwangarbeiderskamp geweest in Klein-Zundert tijdens de crisinjaren of de Tweede Wereldoorlog. Wel waren er in de gemeente Zundert en omliggende regio diverse Rijkswerkkampen en herinrichtingsprojecten in die periode
Werkverschaffing in Klein Zundert (gemeente Zundert) was de grootschalige ontginning en aanpassing van het nabijgelegen natuurgebied de Pannenhoef en de beek de Bijloop tijdens de crisisjaren.Tussen 1900 en 1940, met de piek tijdens de Grote Depressie in de jaren 30, zette de overheid werklozen in via de Werkverschaffing. Dit zware handwerk had ingrijpende gevolgen voor het landschap rondom Klein Zundert: Vennen dichtgooien: Grote delen van de lage, drassige gronden en vennen in de Pannenhoef werden handmatig met de schop opgehoogd en gedicht.Ontwatering via de Bijloop: De arbeiders verbreedden en kanaliseerden de beek de Bijloop om het overtollige water snel af te voeren. Hierdoor veranderde het oorspronkelijke moeras- en heidegebied in drogere bos- en landbouwgrond. Dit soort projecten werd vaak uitgevoerd onder leiding van de Nederlandsche Heidemaatschappij om woeste gronden te cultiveren..
Wernhout
Er is geen werkkamp direct in Wernhout geweest
Werkverschaffing in Wernhout en de omliggende gemeente Zundert vond voornamelijk plaats tijdens de crisisjaren van de jaren 1930, waarbij werklozen werden ingezet voor landbouwontginning, infrastructuur en het beheer van waterlopen in het woeste Brabantse landschap.
Crisisjaren '30: Inzet van werklozen voor sober en zwaar handwerk buiten het normale productieproces.
Grondontginning: Het ontginnen van heide- en veengronden en het verbeteren van de lokale waterhuishouding in de regio West-Brabant.
Het intensieve cultiveren en bewerken van de grond in de streek Zundert en Wernhout legde de basis voor de latere, sterke groei van de lokale boomkwekerijsector.
Achtmaal
Er is geen werkkamp bekend in Achtmaal
Tijdens de Duitse inval in mei 1940 vluchtten tienduizenden Nederlanders richting België. Het grensdorp Achtmaal (gemeente Zundert) was hierbij een belangrijk doorgangspunt. Veel vluchtelingen strandden in of rondom Achtmaal en verbleven tijdelijk in geïmproviseerde kampen, schuren of bossen. Dit waren echter opvangkampen en geen werkkampen.
Tijdens de crisisjaren van de jaren dertig vonden er in de omgeving van Achtmaal in de gemeente Zundert verschillende werkverschaffingsprojecten plaats. Deze projecten waren gericht op de bestrijding van de grote werkloosheid door middel van openbare werken.
Werkzaamheden en Projecten Waterbeheersing: In de regio Zuidwest-Brabant, waaronder rond Achtmaal en omliggende kernen als Schijf en Rucphen, werden beken en riviertjes aangepakt.Ontginning: Werklozen werden ingezet om de laatste heidegronden en woeste gronden ontginningsgereed te maken voor landbouw en bosbouw.
Grondverzet: Het rechttrekken van waterlopen en het graven van sloten om wateroverlast te beheersen en de infrastructurele gesteldheid van het platteland te verbeteren.
Rijsbergen
Er is geen werkkamp of dwang-, Joods of werkverschaffingskamp in in Rijsbergen geweest.
Werkverschaffing in Rijsbergen verwijst voornamelijk naar grote infrastructurele projecten en ontginningen die tijdens de crisisjaren (jaren '20 en '30) en vlak na de Tweede Wereldoorlog (onder het D.U.W.-verband) zijn uitgevoerd om werklozen aan een inkomen te helpen.
Belangrijkste projecten in en rond Rijsbergen
Ontginning van de Pannenhoef: Tussen 1900 en 1940 zijn in het nabijgelegen natuurgebied Pannenhoef vennen dichtgegooid en is de Bijloop verbreed. Dit handmatige graafwerk werd ingezet als werkverschaffing om de grond te ontwateren.
Wegverbetering: Er werd een groot project opgezet voor 13 kilometer aan wegverbetering in het buitengebied tussen Etten-Leur en Rijsbergen.
Sloten en waterafvoer: Werklozen moesten diepe sloten graven voor een betere waterafvoer in de regio. Hierbij is onder andere de monding van lokale waterlopen verlegd.
D.U.W.-verband (1944-1948): Direct na de Tweede Wereldoorlog werd de werkverschaffing voortgezet onder de Dienst Uitvoering Werken (D.U.W.) voor herstelwerkzaamheden in Rijsbergen.