Werkverschaffing Zoeterwoude
Zoeterwoude
De gemeente is verdeeld in volgende wijken:
Zoeterwoude
Hoge Rijndijk
Hoge Rijndijk
Er was geen (Duits of Joods) werkkamp in Hoge Rijndijk
Werkverschaffing aan de Hoge Rijndijk (en de direct omliggende regio Leiden, Leiderdorp en Alphen aan den Rijn) de overheid zette in die tijd grootschalige projecten op om werklozen verplicht aan het werk te zetten in ruil voor een kleine steunuitkering.
De Hoge Rijndijk, een eeuwenoude dijk en verbindingsweg langs de Oude Rijn:
1. Steunverlening en Werkverschaffing in Alphen aan den RijnAan de Hoge Rijndijk (buiten het Noordeinde van Alphen) lag de historische buitenplaats Overpost. Na de gemeentelijke herindeling werd de dienst Openbare Werken hier gevestigd. Tijdens de crisisjaren in de jaren '30 werd in dit specifieke pand het bureau voor steunverlening en werkverschaffing ondergebracht. Vanuit deze plek werd de tewerkstelling van lokale werklozen gecoördineerd.
2. Regionale infrastructuur en de Intercommunale Commissie Omdat de gemeenten langs de Rijn (zoals Leiden, Leiderdorp, Zoeterwoude en Alphen) met massale werkloosheid kampten, richtten zij de Intercommunale commissie werkverschaffing en werkverruiming op. Grote infrastructurele projecten in de buurt werden met deze handarbeid uitgevoerd, waaronder: Weg- en dijkverbeteringen: Het verbreden, verharden en onderhouden van de Hoge Rijndijk en omliggende jaagpaden. Aanleg van Vliegveld Valkenburg: Net buiten deze zone werd Vliegveld Valkenburg vanaf 1939 bewust als werkverschaffingsproject met de schop en kruiwagen uitgegraven om honderden mannen aan het werk te houden. Parken en recreatie: Grote projecten in de directe omgeving, zoals de aanleg van het stadspark de Leidse Hout (1931) en het Bospark in Alphen aan den Rijn, werden volledig door werklozen gerealiseerd.
3. IJsclub Leiderdorp-Zoeterwoude Rijndijk Een ander bijzonder lokaal initiatief vond plaats op en rond de Oude Rijn ter hoogte van de Meerburgkerk aan de Hoge Rijndijk. De lokale ijsclub (opgericht in 1885) had destijds als officieel nevendoel werkverschaffing op het ijs. Bij strenge winters wierf de club via advertenties en giften geld om werklozen te betalen voor het ijsvrij houden van de vitale vaarwegen en banen.
Zoeterwoude
Er was geen werkverschaffingskamp in Zoeterwoude zelf in de jaren 1930 of 1940.
Werkverschaffing in Zoeterwoude verwijst naar projecten uit de 19e eeuw en de crisisjaren 30 van de 20e eeuw. Tijdens deze periodes zette de overheid of lokale instanties werklozen in om zware fysieke arbeid te verrichten in ruil voor een minimale financiële steun.
Verveningen in de Geerpolder (1930 – 1940): Tijdens de grote economische crisis van de jaren 30 werden er in de polders van Zoeterwoude nieuwe verveningen (turfwinning) uitgevoerd. Dit gebeurde onder het regime van de Rijksregering via subsidies aan de gemeente Zoeterwoude, om de massale werkloosheid onder landarbeiders op te vangen.
Aanleg van de Leidse Hout (jaren 30): Hoewel dit stadspark op de grens van Leiden en Oegstgeest ligt, had dit project een grote impact op de hele regio, inclusief werklozen uit Zoeterwoude. Het park werd destijds met louter schoppen en kruiwagens uitgegraven en aangelegd in een drassig weiland.
De Breifabriek van Pastoor van Banning (1811): Al veel vroeger in de geschiedenis, tijdens de Franse tijd, startte de Zoeterwoudse pastoor Jan van Banning een vorm van particuliere werkverschaffing. Hij liet arme parochianen (jongens, meisjes en vrouwen) wol breien en netten maken om zo de bittere armoede in het dorp tegen te gaan.
IJsclub Leiderdorp - Zoeterwoude (eind 19e eeuw): In de wintermaanden van de late 19e eeuw riep het bestuur van de gecombineerde ijsclub via advertenties op tot giften. Met dit geld financierden zij lokale werkverschaffing voor werklozen die door de vorst niet op het land konden werken.