Wijchen

De gemeente is op 1 januari in 1984 ontstaan uit de vroegere gemeenten Batenburg, Bergharen en Wijchen.

Eerder was er op 1 januari 1818 een gemeentelijke herindeling, toen Niftrik werd geannexeerd. In 1980 werd Balgoij (een deel van Overasselt) bij Wijchen gevoegd.

 

De gemeente is verdeeld in de volgende wijken:

Wijk 00 Wijchen buitengebied 

Wijk 01 Wijchen kern 

Wijk 02 Bergharen 

Wijk 03 Batenburg 

 

Een  wijk kan bestaan uit meerdere buurten. 

Alverna 

Woezik 

Niftrik 

Balgoy 

Verspreide huizen Woezik

Verspreide huizen Bullenkamp Boskant en Heivel 

Verspreide huizen Valendries en Hoogbroek 

Industrieterrein Zesweg

Verspreide huizen Lunen en Balgoy 

Verspreide huizen tussen Wijchen en Niftrik 

Centrum en Valendries 

Wijchen-Noordoost 

Homberg, Heilige Stoel en Kraaijenberg

Aalsburg en Blauwe Hof

Industrieterrein Nieuweweg 

Wijchen-Zuid 

Wijchen-Kerkeveld 

Bergharen 

Buurt Bergharen 

Hernen 

Leur 

Verspreide huizen Hernen 

Verspreide huizen Hernense Bosch en Leur

Verspreide huizen Hernen en Leur 

Verspreide huizen poldergebied Bergharen

Batenburg

Verspreide huizen op de Overwal 

Verspreide huizen poldergebied 

 

 

Leur

 

Hernen

Het werkkamp Hernen (gelegen in de gemeente Wijchen) was een werkverschaffingskamp uit de crisisjaren dertig, dat bestond uit eenvoudige houten barakken. Het kamp werd opgezet om werklozen uit grotere steden (zoals Nijmegen) onder te brengen en hen in te zetten voor zwaar, handmatig ontginnings- en infrastructuurwerk in de regio.

Tijdens de economische crisis van de jaren 30 lag het werkloosheidspercentage in regio's zoals Nijmegen en het Land van Maas en Waal extreem hoog. Via de Rijksdienst voor de Werkverruiming werden mannen verplicht tewerkgesteld om hun steunuitkering te behouden.

Projecten: De arbeiders in Hernen en omgeving werden ingezet voor de ontginning van woeste grond (zoals houtwallen en heide) en grote infrastructurele projecten, waaronder de kanalisering van de Maas en de aanleg van het Maas-Waalkanaal.

Arbeidsomstandigheden: Het werk was fysiek slopend en moest volledig met de hand (met de schop en kruiwagen) worden uitgevoerd. De tarieven waren laag en leidden lokaal soms tot frictie met de rijksinspectie voor de werkverschaffing wanneer arbeiders protesteerden voor betere compensatie.

Het kamp was opgebouwd volgens de destijds landelijk geldende blauwdruk voor rijkswerkkampen: Eenvoudige, houten woon- en slaapbarakken met minimale voorzieningen.Een centrale kantine en een aparte barak voor de kok-beheerder. Sanitair dat vaak bestond uit eenvoudige, open latrines of privaten achter de barakken.

De tijdelijke barakken van de werkverschaffing in de regio zijn in de loop van de jaren na de oorlog nagenoeg allemaal afgebroken of hergebruikt voor noodwoningnood (zoals het nabijgelegen complex Klein Canada in Wijchen).

 

 

Bergharen

In de gemeente Bergharen (tegenwoordig onderdeel van Wijchen) Hoewel Bergharen zelf in de crisisjaren dertig een lokaal steun- en werkverschaffingslokaal opende, stonden de grote regionale barakkenkampen voor grootschalige projecten net buiten het dorp.

1. Projecten en Lokale Werkverschaffing Tijdens de economische crisis in de jaren dertig steeg de werkloosheid in de regio Maas en Waal snel.

 De gemeente Bergharen kocht onder andere een oude bakkerij en meelopslag aan de Molenweg op om te dienen als administratie- en distributielocatie voor de lokale werkverschaffing en steunverlening.

Arbeid: Werklozen uit Bergharen werden door de overheid verplicht ingezet bij het graven van watergangen, het ontginnen van woeste heidegrond en de grootschalige ruilverkaveling in de regio.

Groot Regionaal Werkkamp: Kamp Balgoij Voor de allergrootste werkverschaffingsprojecten in de regio (zoals de Maaskanalisatie tussen 1934 en 1940) werden arbeiders uit heel Nederland en Nijmegen gehaald. Zij werden niet in Bergharen zelf, maar net ten zuiden daarvan gehuisvest in het speciaal gebouwde Werkkamp Balgoij aan de Eindschestraat. Dit kamp bestond uit de typische houten woon- en slaapbarakken, een kantine en sanitaire voorzieningen.

Noodwoningen: Na de bevrijding van het Land van Maas en Waal in september 1944 bleven er veel geallieerde legerbarakken achter. Klein Canada: Een bekende verzameling van deze achtergelaten barakken werd door de gemeente Wijchen overgenomen om de enorme woningnood op te vangen. Dit tijdelijke barakkenkamp voor vluchtelingen en dakloze gezinnen stond bekend als complex Klein Canada 

 

Batenburg

Situatie in Batenburg: In de regio Maas en Waal werden werklozen met een spade en kruiwagen ingezet bij waterstaatswerken en dijkverbeteringen, waarbij arbeiders vaak lokaal werden ingekwartierd of vanuit omliggende dorpen trokken in plaats van een permanent lokaal barakkenkamp.