Werkverschaffing Westerwolde
De gemeente Westerwolde telt 19 dorpen:
Bellingwolde
Blijham
Bourtange
Jipsingboertange
Klein-Ulsda
Morige
Oudeschans
Over de Dijk
Rhederbrug
Sellingen
Ter Apel
Ter Apelkanaal
Veelerveen
Vlagtwedde
Vriescheloo
Wedde
Wedderheide
Wedderveer
Zandberg (deels)
Wedderveer
In Wedderveer (gemeente Westerwolde) werd in het verleden veenontginning uitgevoerd als werkverschaffingsproject, waarbij werklozen in grote werkploegen ongeschoold werk uitvoerden, zoals het ontginnen van hoogveengebieden.
Wedderveer maakt deel uit van het Weenderveld, een streek in Westerwolde die tot in de jaren 20 van de 20e eeuw woeste grond was. Dit gebied werd als eerste project van de N.V. Vereenigde Groninger Gemeenten ontgonnen in het kader van werkverschaffing.
Tijdens deze ontginning werden duizenden hectaren veen afgegraven, wat leidde tot een aanzienlijke verandering in het landschap en de lokale economie. Het veen werd gebruikt als brandstof en voor bodemverbetering
In 1925 kwam er tijdens deze ontginning tot een staking onder leiding van het Comité van Tewerkgestelden, bekend als het Heidebloempje, wat een kenmerkend moment was in de geschiedenis van werkverschaffing in de regio
Werkverschaffing was een overheidsgestuurde vorm van tewerkstelling voor werklozen, vaak in ongeschoold, zwaar werk zoals veenontginning, kanaalgraving of landbouwontginning
Werkvorm: geen echte baan, maar verplichte arbeid in grote werkploegen.
Werkweken: ca. 50 uur per week, vaak in slechte omstandigheden.
Lonen: in de jaren 30 rond de 14–17,50 gulden per week
Werkkampen: overheid bouwde werkkampen waar de tewerkgestelden woonden; vrijaf alleen op zaterdagavond en zondag
Zandberg
In Zandberg (Groningen-Drenthe) en de omliggende Westerwolde-regio speelde werkverschaffing in het verleden een belangrijke rol bij het ontginnen van veen- en zandgebieden.
De projecten werden vaak uitgevoerd door de Nederlandse Heidemaatschappij (Heidemij), met strenge werktijden (ca. 50 uur/week) en laag loon. Werkkampen werden gebouwd in de buurt van de projecten, waar de arbeiders woonden.
Werkverschaffing in Westerwolde en Zandberg
In Westerwolde, waar Zandberg deels ligt, werd vanaf eind 19e eeuw en in de eerste helft van de 20e eeuw intensief veen afgegraven. Duizenden mannen werkten in werkploegen om duizenden hectaren veen te ontginnen. Het veen werd gebruikt als brandstof en om bodem te verbeteren. Deze ontginning was een kerncomponent van de werkverschaffing in de regio en vormde een belangrijke bron van inkomsten voor arbeiders en hun families
Zandberg zelf, een klein dorp op de grens van Westerwolde en Borger-Odoorn, had een zandkop (ook de Schaapsberg genoemd) die in het verleden werd gebruikt voor weiden. In de periode 1924–1935 lag er een spoorwegstopplaats in de regio, wat ook verband hield met de economische activiteiten en de mobiliteit van arbeiders.